Nvidia компаниясының бас директоры Дженсен Хуанг — технология әлеміндегі ең танымал тұлғалардың бірі. Ол басқаратын жасанды интеллект (ЖИ) чиптерін өндіретін алып компания әлемдегі ең қымбат компаниялардың қатарына енді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
63 жастағы Хуанг бұрын «технология әлемінің Тейлор Свифті» деп мадақталып, Тайваньда «Әке Хуанг» деп аталған. Енді ол қытай тыңшысы деп күдіктелген әйелмен романтикалық қатынасы салдарынан жанжалға тартылды.
Хуанг 1963 жылы Тайваньда дүниеге келген. Отбасы АҚШ-тың Батыс жағалауына көшкенде ол тоғыз жаста еді. Ол Орегон штатының университетін электр инженері мамандығы бойынша бітіріп, кейін Стэнфорд университетінде сол саладан магистр дәрежесін алды. Хуанг АҚШ-тың AMD чип компаниясында жұмыс істегеннен кейін Nvidia компаниясын бірге құрды. Bloomberg Billionaires Index мәліметінше, оның жеке байлығы шамамен 155 миллиард долларға бағаланады.
«Дженсен Хуанг — Стив Джобс тұлғасындағы технологиялық көшбасшы», — дейді BBC-ге берген сұхбатында Хуангтың өмірбаяны «Thinking Machine» кітабының авторы Стивен Витт. Ол Хуангты бүгінгі таңдағы ЖИ аппараттық қамтамасыз ету нарығын құрушы деп атады.
Хуангтың Дональд Трамппен жақын қарым-қатынасы белгілі. Жақында Ақ үйде өткен ЖИ саммитіне 42 технологиялық компания басшысы қатысты, онда президенттің қасында Илон Маск пен Хуанг болды. Трамп тергеу туралы хабар тарағаннан бері Nvidia басшысымен сөйлеспегенін айтты. «Мен оның жақсы адам екенін білемін, бірақ не болып жатқанын ешқашан білмейсің», — деді Трамп журналистерге және Хуангтың «еліміз үшін тамаша жұмыс жасағанын» қосты.
Хуанг ұзақ уақыт бойы АҚШ-Қытай қатынастарындағы шиеленістің орталығында жүр. Трамп екі ел ЖИ саласындағы үстемдік үшін жарыста деп бірнеше рет айтқан. Ол «ЖИ-де кім жеңсе, сол жеңеді» деген және Қытай ЖИ-де басымдыққа ие болса, оның әскери және бақылау мүмкіндіктері күшейеді деген қауіп бар. АҚШ-тың артықшылығы көбіне Nvidia сияқты американдық компаниялардың Тайваньдық TSMC сияқты өндірушілермен жұмысының арқасында, ол әлемдегі ең озық чиптердің 90%-дан астамын шығарады.
2022 жылдан бері АҚШ Қытайға озық технологиялардың жеткізілуін шектеу үшін түрлі экспорттық бақылау шараларын қолданып келеді. Бұл Nvidia сияқты компанияларды әлемдегі ең табысты нарықтан шеттетті. Хуанг бір кездері Nvidia-ның Қытай нарығындағы үлесі шамамен 95%-дан іс жүзінде нөлге түскенін айтқан. Соңғы жылдары ол Вашингтон мен Пекин арасында жиі барып-қайтып, АҚШ мақұлдаған жолмен нарыққа қайта оралуға тырысты және осылайша АҚШ-тың Қытайға қатысты саясатына әсер етті.
Жексенбідегі әшкерелеулер Хуангтың Nvidia үшін ең үлкен марапатты — Трамп әкімшілігінің ең озық чиптерден басқасын Қытайға сатуға рұқсат беруін — неге ала алмағанын түсіндіруі мүмкін. Соңғы тоқсандарда Nvidia бұл табысты нарықтан шеттетіліп келеді. Трамппен сырттай жақын болғанына қарамастан, Хуанг әкімшіліктен бұл жеңілдікті ала алмады.
Хуанг Nvidia компаниясын 1993 жылы электр инженерлері Крис Малачовски мен Кертис Приеммен бірге құрды. Компания бастапқыда графикалық чиптерімен, әсіресе компьютерлік ойындар үшін танымал болды. Кейін ол ЖИ саласына көшті және қазір сол нарықта үстемдік етеді.
«2012 жылы машиналық оқыту нейрондық желі зерттеушілері оны осы мақсатта қолдана бастады, ал Дженсен бұл үлкен индустрия және есептеу техникасының болашағы екенін бірден түсінді. Ол ЖИ аппараттық нарығын құруға орасан зор ресурстар жұмсады», — дейді Витт. «Бүгінде біз оны үлкен дата-орталықтар деп ойлаймыз, бірақ ол кезде мұның ешқашан болмаған. Ол жасаған жабдыққа тапсырыс берушілер жоқ еді. Оның алғашқы клиенті OpenAI болды, ол кезде олардың 30 қызметкері бар еді, ол оларға жабдықты тегін берді».
Қазір Nvidia компаниясының құны шамамен 4,5 триллион долларды құрайды, бұл оны тарихтағы ең қымбат компаниялардың біріне айналдырды.
«Қазіргі заманғы алғашқы нақты нейрондық желі Nvidia желісінде Алекс Крижевскийдің AlexNet болды, олар оны Алекс бөлмесіндегі екі Nvidia картасында оқытты. Қазір біз дәл солай істейміз, бірақ 200 000–300 000 картамен және бөлмеде емес, дата-орталық деп аталатын компьютерлерге толы үлкен қорада жасаймыз», — деп қосты Витт. «Сондықтан дата-орталық құрылысы туралы ойлағанда, ЖИ инфрақұрылымының құрылысы туралы естігенде, Дженсен — сол жолдағы ақылы өткел. Оның бәрі одан өтеді. Бұл оның компаниясын кем дегенде уақытша әлемдегі ең қымбат компанияға айналдырды».
Nvidia директорлар кеңесі New York Times газетінің Хуангтың АҚШ барлау қызметі қытай тыңшысы деп есептейтін әйелмен романтикалық қатынаста болғаны туралы хабарынан кейін тергеу басталғанын жариялады. Алайда әзірге Nvidia кеңесі Хуангты қызметтен босатуға құлықсыз болып көрінеді, жексенбідегі мәлімдемесінде олар «Дженсенге және оның басшылық командасына сенімді» екенін айтты.