Қазақстанда мемлекеттің жаңа кредиттер алып, бұрынғы қарыздарын өтеу тәжірибесі күшейгенін мәжіліс депутаты Азат Перуашев хабарлады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Жылдан жылға жаңа қарыздардың 36%-ы бұрын алынған міндеттемелер бойынша ескі қарызды өтеуге алынды, яғни «кредитті жаңа кредитпен жабу» принципі бойынша. 2025 жылы мұндай рефинансирование көлемі 51%-ға дейін өсті», — деді ол үкімет пен жоғары аудиторлық палатаның 2025 жылға арналған республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есебін талқылау барысында.
Ұлттық банктің деректері бойынша, 2025 жылдың соңында Қазақстанның сыртқы қарызы рекордтық мәнге жетіп, шамамен 182 млрд АҚШ долларын құрады. Бір жыл ішінде елдің сыртқы қарыз көлемі 10,4%-ға өсті. Бұл соңғы 17 жылдағы ең үлкен өсім, деп атап өтті Перуашев.
Депутат 2024-2026 жылдарға арналған бюджет жобасын бекіту кезінде үкімет 2025 жылдан бастап Ұлттық қордан нысаналы трансферттерден толық бас тарту жоспарын жариялағанын еске салды.
«Кейін бұл шешім қайта қаралғанымен, Ұлттық қордың шығыстары кем дегенде азаяды деген үміт қалды. Бірақ іс жүзінде 2025 жылы Ұлттық қордан алынатын қаражаттың едәуір көлемі сақталды (5,3 трлн теңге — Курсив). Сонымен қатар, 2025 жылы Ұлттық қордан бөлінген пайдаланылмаған нысаналы трансферттерді Ұлттық қорға қайтару қаражаттың жоқтығына байланысты жүзеге асырылмады», — деді ол.
Оның орнына, 2024-2025 жылдары көшелерді, саябақтарды абаттандыру, ауылдық клубтар мен басқа да нысандарды салу бойынша 200-ден астам жоба қаржыландырылды.
«Ұлттық қор қаражатына мұндай қатынасты ұтымды деп атау қиын. Дегенмен, Ұлттық қордың активтері бір жыл ішінде салық түсімдері бойынша жоспардың 1,1 трлн теңгеге орындалмауына қарамастан, 73,8 млрд АҚШ долларына дейін өсті», — деді Перуашев.
Тағы бір мәселе ретінде ол әлеуметтік салаға жұмсалатын шығындардың ұлғаюы мен нақты секторға салынатын инвестициялардың артта қалуын атады. Атап айтқанда, өткен жылы әлеуметтік секторды қаржыландыру 10,1 трлн теңгеге дейін өссе, экономиканың нақты секторына жұмсалған шығындар 2,2 трлн теңгені құрады.