Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек жеке сот орындаушыларын (ЧСИ) жазалауды талап етті, өйткені прокуратура оларды микроқаржы және коллекторлық ұйымдармен байланысын анықтаған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Депутат тиісті сауалды Бас прокурорға, Әділет министріне, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің басшысына және Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасына жолдады.
Базарбектің айтуынша, 2023 жылы Бас прокуратура нотариустар мен ЧСИ-лердің жұмысында өрескел бұзушылықтарды анықтаған. Алайда тексеру материалдарында көрсетілгендердің көбі әлі күнге дейін жұмысын жалғастыруда.
Депутат кейбір сот орындаушыларының іс жүзінде МҚҰ және коллекторлардың мүддесінде әрекет еткенін мәлімдеді. Атап айтқанда, прокурорлар микроқаржы және коллекторлық ұйымдар қызметкерлеріне АИС ОИП жүйесіне заңсыз қол жеткізу берілген жағдайларды анықтаған. Бұл жүйеде борышкерлердің жеке деректері мен атқарушылық іс жүргізу туралы ақпарат бар.
Сонымен қатар, тексеру ЧСИ-лердің өндіріп алушылармен өзге де байланыс белгілерін анықтады. Депутаттың сөзінше, сот орындаушыларының кеңселері коллекторлық компаниялармен бір ғимаратта орналасқан, олардың көмекшілері МҚҰ және коллекторлық агенттіктердің бұрынғы қызметкерлері болған, ал кейбір өндіріп алушы өкілдері ЧСИ атынан жұмыс істеу үшін сенімхат алған.
Прокурорлар сондай-ақ сот орындаушыларынан коллекторлық ұйымдарға ақша аударымдарын тіркеген. Кейбір жағдайларда ЧСИ-лердің туыстары коллекторлық бизнеспен байланысты болған, ал орындаушылардың өздері, депутаттың айтуынша, жүйелі түрде бірдей өндіріп алушылардың мүддесінде жұмыс істеген.
«Ең қорқыныштысы – прокурорлық тексерудің нәтижелері емес, салдары», – деді Базарбек.
Оның айтуынша, прокуратура сол кезде заңнаманы өрескел бұзған ЧСИ-лерді лицензиясынан айыруды бастауды талап еткен, алайда бұл шаралар әлі қабылданбаған.
Осыған байланысты депутат Әділет министрлігіне прокурорлық ықпал ету актілерін орындауды және прокуратура ұсынысында көрсетілген сот орындаушыларының лицензиясынан айыру туралы талаппен сотқа жүгінуді сұрады. Сондай-ақ ол туыстары МҚҰ және коллекторлық ұйымдарда жұмыс істейтін және олармен бірге пайда табатын ЧСИ-лердің лицензиясын уақытша тоқтатуды ұсынды.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне Базарбек ЧСИ-лермен байланысты коллекторлық және микроқаржы ұйымдарына тексеру жүргізуді ұсынды. Бас прокуратурадан ол өз нұсқамаларының орындалуын ерекше бақылауға алуды, ал Мемлекеттік қызмет істері агенттігінен қадағалау органының талаптарын орындамаған Әділет органдарының лауазымды тұлғаларын тәртіптік жауапкершілікке тарту мәселесін қарауды сұрады.
Бұған дейін «Курсив» коллекторлар банктердің «қызмет көрсетуші персоналына» айналғанын жазған болатын – 2024 жылы енгізілген екі жылдық қарыздарды сатып алуға тыйым салуға байланысты коллекторлар мерзімі өткен несиелерді жаппай сатып ала алмайды.