Егде жастағы ақыл-ой кемістігінің дамуын денсаулық пен әдеттерді уақытында бақылауға алса, айтарлықтай кешіктіруге болады. Невроздар мен Альцгеймер ауруын емдеу орталығының жетекшісі Жибек Жолдасова қандай созылмалы аурулар, өмір салтының ерекшеліктері және когнитивтік жүктемелер ми жұмысына тікелей әсер ететінін айтып берді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Деменцияға бейімділікті арттыратын 14 қауіп факторы белгілі. Бірақ оларды бақылап, азайтса, қауіпті 45%-ға төмендетуге болады. 100% кепілдікті ешкім бермейді», — дейді дәрігер.
Оның айтуынша, барлық қауіп факторларын бірнеше топқа бөлуге болады. Бірінші топқа қауіпті арттыратын созылмалы аурулар кіреді.
«Осының бәрін уақытында емдесе, қауіп те төмендейді. Яғни қан қысымын, диабетті емдеуге арналған заманауи дәрілер, антидепрессанттар, статиндер — деменциядан қорғайды. Көру мен естуді уақытында түзету де деменция даму қаупін азайтады», — деп түсіндіреді ол.
Деменция дамуының келесі топ факторлары — өмір салты. Бұл аурулар емес, өзгертуге тиіс әдеттер.
«Дұрыс тамақтану, тұрақты дене жүктемесі деменциядан қорғайды. Ал артық салмақ жиі гипертония мен диабетке әкеледі, олар бірінші тізімде болды», — деп атап өтеді дәрігер.
Соңғы қауіп факторы — білім деңгейінің төмендігі. Жолдасова бұл әрдайым ғылыми дәреженің болуы емес, бірақ мидың жаңа ақпарат пен жаңа тәжірибені сіңіру қабілеті маңызды екенін атап өтеді.
Дәрігер неғұрлым көп дағды болса, деменция соғұрлым алыс болатынын атап өтеді. Кез келген дағды мен кез келген білім есептеледі. Жаңаны үйрену өмір бойы керек, өйткені ол әртүрлі салалардан тұрады. Тек өз кәсібі бойынша ғана емес, кең қызығушылық шеңберіне ие болған жөн.
«Сізге шет тілдері немесе музыкалық аспаптар, немесе қолөнердің түрлі түрлері, конструкторлар оңай берілуі мүмкін. Мен лего-конструкторларды рахаттана жинайтынымды білдім. Жақында сатылымда үлкен «Сокол тысячелетия» ғарыш кемесін көрдім, бір күні сатып алармын немесе біреу сыйға тартар. Үнемі үйреніңіз, сіздің когнитивтік резервіңіз бір күні деменцияны сізден көп жылдарға шегеруі мүмкін», — деп кеңес береді ол.
Бұған дейін Жолдасова антидепрессанттар туралы ең көп таралған қате түсініктерді атаған.
Егер мақала сізде алаңдаушылық тудырса, оны жасанды психологпен талқылаңыз.
