Қаржы министрлігі пилоттық жоба өткізеді, оның аясында тегін медициналық көмектің кепілдік көлемі (ТМККК) және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) шеңберінде медициналық көмекке, дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдарға ақы төлеу кезінде цифрлық теңге қолданыла бастайды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Министрдің бұйрығының жобасында айтылғандай, бұл шара бюджет қаражаты мен квазимемлекеттік сектор қаражатының жұмсалуының ашықтығын арттыруға тиіс.
Алайда, бұйрық жобаларының толық мазмұны «Ашық НҚА» порталында айлар бойы жарияланбай келеді. Әділет министрлігінің ресми түсіндірмесі бойынша, халық пен бизнеске ең маңызды ақпарат қолжетімді тілде беріледі. Дегенмен, іс жүзінде халық пен бизнес алдағы өзгерістердің мәліметтерін білмей қалады, олар күшіне енгенге дейін. Осыған байланысты көптеген НҚА жобаларына, соның ішінде осыған да, пайдаланушылардың наразы пікірлері бар, олар өзгерістердің мәліметтерін білмейді.
Құжатта оның Қаржы министрлігімен президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша ағымдағы жылдың ақпан айында дайындалғаны ғана атап өтілген. Жаңа шара бюджет қаражаты мен квазимемлекеттік сектор қаражатының жұмсалуының ашықтығын арттыруға тиіс деп болжануда.
Қаржы министрлігі цифрлық теңгені қолданатын есеп айырысулар ТМККК және МӘМС қаражатының ашықтығын, қадағалануын және мақсатты пайдаланылуын қамтамасыз етуге көмектеседі деп күтеді. Сондай-ақ, жобаның теріс әлеуметтік-экономикалық немесе құқықтық салдары болмайтыны айтылған. Құжат 19 тамызға дейін талқылау процесінде болады.
18 шілдеден бастап Қазақстанда цифрлық теңгені ұлттық валютаның цифрлық нысаны және заңды төлем құралы ретінде бекітетін нормалар күшіне енді. Тиісті ережелер қаржы нарығын реттеу және дамыту, байланыс және банкроттық мәселелері бойынша заңда көзделген.
Цифрлық теңгелерді тек Ұлттық банк шығара алады, айналымға енгізе алады және өтей алады. Барлық операциялар оған тиесілі цифрлық теңге платформасы арқылы өтеді.
Цифрлық шот клиенттің өтініші негізінде шарт жасалғаннан кейін ашылады. Платформаға қатысушылар банктер, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар, Орталық депозитарий, Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті, өзге де төлем қызметтерін ұсынушылар және Ұлттық банк айқындаған заңды тұлғалар бола алады.
Цифрлық шот арқылы цифрлық теңгелерді алуға және басқа шот иелеріне аударуға, оларды қолма-қол немесе қолма-қол ақшаға айырбастауға, сондай-ақ қалдық пен жүргізілген операциялар туралы ақпарат алуға болады.
Заң сондай-ақ банктік шоттардағы ақшаға белгіленген негіздер бойынша цифрлық теңгелерді алып қою мүмкіндігін қарастырады. Бұл ретте смарт-келісімшарттар мен таңбаланған цифрлық теңгелердің ерекшеліктері ескерілуі тиіс.
Бұған дейін «Курсив» Қазақстанда бюджет қаражатын жұмсау кезінде цифрлық теңгені қолдануды кеңейтіп жатқанын жазған болатын. 2026 жылдың соңына дейін ол жекелеген мемлекеттік сатып алуларда және 100 млн теңгеден асатын операцияларда, оның ішінде дәрі-дәрмек, отын сатып алу, құрылыс, жол жөндеу және көлік сатып алу кезінде қолданылатын болады. Бұл механизм қаражат қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға және олардың қолданылуын қатаң белгіленген мақсаттармен шектеуге мүмкіндік береді.