Ұлыбритания қорғаныс министрі Уэс Стритинг Маврикийге төленетін жылдық кемінде 120 миллион фунт стерлинг көлеміндегі төлемдер тоқтатылғанын мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бұл шешім үкіметтің Чагосты аралдары туралы келісімін қайта қарауына байланысты қабылданды. Себебі Дональд Трамп аталған келісімді қолдаудан бас тартты.
Стритинг төлемдердің «осы кезеңде» жасалмайтынын айтып, келісімнің «АҚШ қолдауынсыз жүзеге аспайтынын» растады.
Өткен жылы Ұлыбритания Чагосты аралдарының егемендігін Маврикийге беру туралы шартқа қол қойды. Сонымен қатар Диего Гарсиядағы бірлескен Ұлыбритания-АҚШ әскери базасын 99 жылдық жалдау мерзімімен бақылауда ұстап қалды. Маврикий сондай-ақ үш жылға 165 миллион фунт және төртінші жылдан бастап жылына 120 миллион фунт алуға тиіс болатын.
Стритинг BBC Radio 4 Today бағдарламасында төлемдердің жалғасатыны туралы сұраққа былай жауап берді: «Осы кезеңде жоқ. Біз келісімге келетін деңгейге жетуіміз керек... Қазіргі құрылымындағы бұл келісім американдық қолдаусыз жүзеге аспайды. Сондықтан біз келісімді Американың қолдауына ие болатын, сондай-ақ Маврикий үкіметі мен біздің үкіметтің келісіміне қол жеткізетін деңгейге жеткізуіміз керек».
Ол бұның маңыздылығын былай түсіндірді: «Біз тек қазір ғана емес, ұзақ мерзімді перспективада Диего Гарсиядағы базаны және оның Ұлыбритания мен Америка Құрама Штаттарына ұлттық және ұжымдық қауіпсіздігіміз үшін беретін мүмкіндіктерін қорғауға тырысып отырмыз».
Стритингтің айтуынша, егер төлемдер Британияның Диего Гарсиядан ұзақ мерзімді жұмыс істеу қабілетін қамтамасыз етсе, олар «төлеуге тұрарлық баға» болар еді.
Трамп сейсенбі күні Нью-Йоркте Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас ассамблеясында Энди Бернхэммен кездескенде келісімді сынауды одан әрі күшейтті. Ол Чагосты аралдарының егемендігін Маврикийге беру туралы келісімді «қорқынышты» деп сипаттады. Бас ассамблея аясында Бернхэммен екіжақты кездесуінен кейін Трамп журналистерге: «Мен оны қолдамаймын», — деді және «Менің ойымша, бұл қорқынышты келісім», — деп қосты.
Трамппен кездескеннен кейін премьер-министр үкіметтің әртүрлі тараптар үшін қолайлы шешім табу үшін «қатты жұмыс істейтінін» айтты.
Стритинг Трамптың сыны министрлер үшін тосын болмағанын айтты. «Бұл біз үшін жаңалық емес, — деді ол. — Президент Трамп қазіргі құрылымындағы келісімге қатысты алаңдаушылығы бар екенін анық білдірді. Біз АҚШ-тың алаңдаушылықтарының егжей-тегжейін пысықтап, барлығымыз қосыла алатын деңгейге жетуге тырысамыз».
Стритингтің айтуынша, келісім қазіргі күйінде АҚШ қолдауынсыз жалғаса алмайды, себебі Диего Гарсиядағы бірлескен Ұлыбритания-АҚШ әскери базасының маңызы зор.
Қорғаныс министрі сондай-ақ Британияның Чагосты аралдары туралы даудың өзінен-өзі шешілетініне үміттеніп, басын құмға тығатын «түйеқұс стратегиясын» ұстана алмайтынын ескертті. Ол дауды шешу «қиын әрі ұзақ жұмысты» қажет ететінін айтты.
«Стратегия президент Трампты күту емес. Менің ойымша, тәсіл президент Трамппен және оның әкімшілігімен жұмыс істеу болады», — деді Стритинг Times Radio-ға. «Мен бұл оңай позиция деп әдіп көрсетпеймін және мұны шешу қиын болмайды деп те айтпаймын. Бұл қиын және міндетті түрде ұзақ жұмыс, бірақ ол қажет».
«Ал басымызды құмға тығатын түйеқұс стратегиясы... әлемнің кез келген жеріндегі ең сезімтал ұлттық қауіпсіздік активтеріміздің біріне қатысты болғанда, дана стратегия емес деп ескертемін», — деп қосты Стритинг.
Ол сондай-ақ Маврикийдің егемендікке деген талабын елемеу әскери базаның болашағына өз тәуекелін төндіретінін ескертті. Ол 2019 жылы Халықаралық әділет сотының шешімі «қазір кеңесші сипатта, [бірақ] Маврикий үкіметі үшін қосымша заңдық әрекеттер жолы ашық» екенін айтты.