Әлемдегі балалардың жартысы денсаулығына, біліміне және өмір сүруіне қауіп төндіретін кемінде үш қабаттасқан климаттық қауіп-қатерге ұшыраған, деп хабарлайды ЮНИСЕФ есебі. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Жаһандық деңгейде балалар климаттық дағдарыстың нашарлауына байланысты ыстық толқындар, дауылдар, су тасқындары мен құрғақшылық қаупіне ұшырап отыр, бір миллиардтан астам бала бір уақытта осы қауіптердің кемінде үшеуіне тап болуда.

БҰҰ агенттігі жариялаған кадрларда Папуа-Жаңа Гвинеядағы балалардың қатты жаңбырдан кейін маңызды жаяу жүргіншілер көпірі шайылып кеткеннен кейін, қолтырауындарға толы өзеннен жүзіп өтіп мектепке бара жатқаны көрсетілген.

Папуа-Жаңа Гвинеяның Риго ауданындағы Лаункалана ауылындағы Кемп Уэлч өзенінен жүзіп өтуге мәжбүр болған 15 жастағы Лорна мектепке осылай барады. ЮНИСЕФ қызметкерлерінің айтуынша, қауымдастықтың бірнеше шағын қайығы бар, бірақ ең кішкентай балаларға басымдық беріледі.

«Етеккір кезімізде үлкендер бізге өзеннен өтуге рұқсат бермейді, өйткені бұл қолтырауындарды тартады деп ойлайды... Менің арманым – мұғалім немесе ұшқыш болу. Бізге жаңа көпір керек, сонда біз күн сайын мектепке қауіпсіз бара аламыз», – деді Лорна.

ЮНИСЕФ-тің мәліметінше, қауымдастық 2012 жылы шайылып кеткен көпірді ауыстыруға қаражат жинай алмаған және климаттық дағдарыстың күшеюіне байланысты қиындықтарға тап болып отыр.

Лорнаның мектеп директоры Чарли Вали Дэвид көпірдің жоғалуы қауымдастыққа үлкен зиян келтіріп жатқанын айтты.

«Муссон маусымында қатты ағыстар, өлі ағаштар мен қоқыстар өзенді бітеп тастайды – бұл жарақаттар мен өлімге әкеледі. Көптеген балалар суық, лас өзен суынан ауырады. Бұл оқудағы олқылықты тудырады. Әсіресе қыздар үшін», – деді ол.

«Балалардың климаттық тәуекел туралы есебі» температураның көтерілуі мен экстремалды ауа райы инфрақұрылымға көбірек стресс түсіретінін және негізгі жолдар мен көпірлерге соққы беріліп, жергілікті қауымдастық үшін ауыр зардаптарға әкелетінін ескертті.

Есепте әлемдегі барлық дерлік бала, соның ішінде жоғары табысты елдердегілер де кемінде бір қауіп-қатерге ұшырағаны, ал 123 000 бала өмірінде алтыдан астам қауіп-қатерге тап болатыны анықталды.

«Балалардың өмірі ыстық толқындар, орман өрттері, құрғақшылық пен су тасқындарының әсерінен бұзылып жатыр», – деді ЮНИСЕФ-тің атқарушы директоры Кэтрин Рассел. «Әлемдегі балалардың жартысы қазір күнделікті өмірін қалыптастыратын кемінде үш қабаттасқан климаттық қауіп-қатермен өмір сүруде».

ЮНИСЕФ жасөспірімдердің сегіз климаттық қауіп-қатерге ұшырауын талдады: жағалаудағы су тасқындары, құрғақшылық, экстремалды ыстық, өрттер, ыстық толқындар, өзен тасқындары, құм және шаң дауылдары және тропикалық дауылдар.

Африкадағы Сахель аймағы жаһандық деңгейде ең қатты зардап шеккендердің бірі екені анықталды, мұнда 4 миллионнан астам бала ыстық толқындар, экстремалды ыстық және құм мен шаң дауылдарының үштік қаупіне тап болуда. Сонымен қатар, Бангладеш, Мьянма және Пәкістан сияқты Азия елдеріндегі балалар әлемдегі кез келген жерге қарағанда көбірек климаттық қауіп-қатерге ұшырайды.

Жоғары табысты елдер де қабаттасқан климаттық соққылардан қорғалмаған. Мысалы, Италияда 6 миллионнан астам бала ұзаққа созылған ыстық толқындар мен құрғақшылыққа ұшыраған.

ЮНИСЕФ балаларды жақсырақ қорғау жоспарын ұсынып, үкіметтер мен бизнесті шығарындыларды азайтуға және балалар сүйенетін қызметтерге назар аудара отырып, климаттық бейімделуді жақсартуға шақырды.

Рассел: «Бұл талдау үкіметтер мен шешім қабылдаушыларға жақсырақ жоспарлауға және төзімді қызметтерге тиімдірек инвестициялауға көмектеседі. Біз денсаулық сақтау және білім беру жүйелерін нығайтып, инфрақұрылымды балаларды ескере отырып жақсартқанда, біз оларды бүгінгі климаттық қауіптерден қорғап, болашағын қамтамасыз етеміз», – деді.