British Steel компаниясын мемлекеттік меншікке алу туралы шешімнен кейін үкіметке оның болашағы үшін сенімді жоспар ұсыну қажеттігі айтылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

British Steel 2026 жылдың шілдесінде «болат өндірісінің болашағын қорғау» мақсатында мемлекеттік меншікке алынды. Бұған дейін үкімет Сканторп қаласындағы болат зауытының жабылуын және 4 000 жұмыс орнының жоғалуын болдырмау үшін 15 ай бұрын араласқан болатын.

Алайда компанияны жұмыс істеп тұру үшін күн сайын 1,3 миллион фунт стерлинг жұмсалып отыр, ал жалпы шығын 2028 жылға қарай 1,5 миллиард фунтқа жетуі мүмкін. Маусым айының ортасына дейін үкімет жұмысшылардың жалақысын төлеуге және шикізат сатып алуға 555 миллион фунт жұмсаған, бұған сыртқы кеңесшілердің құны кірмейді.

Британ парламентінің мемлекеттік шоттар жөніндегі комитеті (Public Accounts Committee) жұма күні министрлердің Сканторпта бақылауды қолға алғаннан кейін шамамен бір жарым жыл өткен соң да компанияны тұрақты негізге қоятын «қандай бизнес-модель» болатынын «түсіндіре алмай отырғанын» мәлімдеді.

Сонымен қатар комитет Бизнес және сауда министрлігі British Steel салық төлеушілерге түпкілікті қаншаға түсетінін немесе бұл жағдай қанша уақытқа созылатынын «тіпті болжамды бағалау түрінде де» ұсынбағанын қосты.

British Steel-ті национализациялағаннан кейін үкімет компанияны тұрақтандыруға баса назар аударатын жаңа басшыларды тағайындады.

Комитет төрағасының орынбасары Клайв Беттс компанияны құтқару қадамы «бәрі жақсы» дегендей болғанымен, былай деп қосты: «Бұл тек басы ғана еді. British Steel-ті салық төлеушілердің есебіне аударып алған соң, енді үкімет оның болашағы жөніндегі жоспарын түсіндіруі керек.

Өкінішке қарай, компанияны мемлекеттік қаржымен қолдап отырудан басқа, үкімет біздің тергеуімізге мұндай жоспарды ұсына алмады. Шындығында, British Steel өз шығынын өтей алмай отыр, ал үкімет енді оны болашақта тұрақты қаржылық негізге қоюды қамтамасыз етуге жауапты.

Сондай-ақ біз British Steel қазір алып отырған қаржыландырудың таңқаларлық деңгейі саланың кең ауқымына нұқсан келтірмеуіне кепілдік беруді талап етеміз».

Бұл сын Лейбористік партия үкіметі металл өндіретін үшінші ірі британ өндірушісі — Йоркширде орналасқан Speciality Steel UK компаниясын да 1 300 жұмыс орнын қорғау мақсатында национализациялағанынан бірнеше күн өткен соң айтылды.

Бизнес министрі Джонатан Рейнольдс сол кезде үкімет жеке компанияларға «жеңіл-желпі араласпайтынын», бірақ бұл қадам ауыр өнеркәсіпті қорғау үшін маңызды екенін айтқан болатын.

Мемлекеттік шоттар жөніндегі комитет бұл үкіметтің «барлық ақшасын British Steel-ті қолдауға жұмсай алмайтынын, өйткені саланың басқа бөліктерін де қолдау қажеттігі туындайтынын» көрсететінін мәлімдеді.

Комитет былай деп қосты: «[Салық төлеушілер] айтарлықтай және өсіп келе жатқан шығындар мен белгісіздікке ұшырауда — бұл ақшаның қашан да болса қайтарылатыны белгісіз».

Комитет есебінде үкімет компания үшін «жоспарланған болашақ өндіріс моделі мен British Steel-тің Ұлыбритания экономикасындағы рөліне қатысты нұсқалар мен талдау; қалаған декарбонизация жолы; компания қалай қаржылық тұрақты болады; және күтілетін шығындар, қаржыландыру көздері мен кестесі» кіретін жоспар жариялауы керек делінген.

Бұрынғы иесі Jingye компаниясы British Steel национализацияланған кезде оған шамамен 1 миллиард фунт қарыз болғанын бөлек дәлелдеп, халықаралық шарт аясында үкіметтен өтемақы алу үшін ресми процесті бастады.

Бұл қадам Ұлыбритания мен Қытай арасындағы қатынастарға да қысым жасады, Қытай үкіметі бұл жағдайға «қатты наразы» екенін білдірді.