Теміржол компаниялары келесі жаздағы тағы бір ауыр ыстыққа дайындалуға асығып жатыр, өйткені дамып келе жатқан Эль-Ниньо 2027 жылы ыстыққа қатысты рекордтарды жаңартуы мүмкін. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Британияның теміржол жүйесі биылғы жазда экстремалды ыстықтан қазірдің өзінде қысым көріп отыр, бірнеше операторлар пойыздар кестесі мен жылдамдығын қысқартты.
Тамыз айындағы Ұлыбританиядағы бесінші ыстық толқыны кезінде 24 сағат ішінде екі пойыз рельстен шығып кетті. Network Rail бұл «теміржолға ерекше қиындықтар туғызды» деп мәлімдеді.
«Дәстүрлі түрде біздің теміржол жүйеміз ыстық ауа райына арналмаған. Сондықтан бұл біздің теміржол жүйемізге, сондай-ақ әуе желілеріне де қысым келтіреді. Бұл бүкіл теміржол жүйесіне қиындық тудыруы мүмкін, тек жер асты инфрақұрылымына ғана емес», – деді Уорик университетінің грунт инженериясы профессоры Сюэюй Гэн.
Метеорологиялық кеңсенің (Met Office) мәліметінше, Тынық мұхитында дамып келе жатқан Эль-Ниньо құбылысы соңғы 100 жылдағы ең күшті болуы мүмкін. Бұл «теңдесі жоқ» ауа райы үлгісіне байланысты Ұлыбританияда күзде жауын-шашын мен дауылды ауа райы күтілуде.
2024 жылы Network Rail климатқа, жер жұмыстарына және дренажға бес жылдық шығындарды 2019 жылмен салыстырғанда бес есеге арттырды.
«Мен Network Rail теміржол желімізді ұстап тұру үшін тамаша жұмыс жасады деп есептеймін, бірақ өзгеріп жатқан климатқа төтеп беру үшін біз әлі де көбірек бейімделуіміз керек», – деді Гэн.
Ол Британия теміржол жобалау стандарттарына жоғары температураны енгізу керектігін ескертті. «Біз ыстық елдердің теміржол жүйелерін қалай басқаратынын қарауымыз керек. Мысалы, Испанияда теміржол жүйесі 0°C пен 45°C аралығында жұмыс істейді. Сауд Арабиясында 10°C пен 55°C. Рельс алдын ала кернеуленген. Біз экстремалды ыстыққа төтеп беру үшін алдын ала кернеу деңгейін жасауымыз керек».
Гэн Британия теміржолы әдетте -10°C-қа дейінгі температураны көтере алатынын және бұл деңгейді сақтау қажеттігін түсіндірді. «Бізде экстремалды суық та болуы мүмкін. Бірақ сонымен бірге жоғарғы шекті температураны қарастырып, рельсімізді екі түрлі экстремалды температураға төтеп беретіндей етіп жасауымыз керек».
Met Office-тің ұзақ мерзімді болжау бөлімінің басшысы Адам Скейфтің айтуынша, Эль-Ниньоның ауқымы теңдесі жоқ. «Біз жүз жылдан астам уақыттағы ең үлкен Эль-Ниньоны күтеміз, Тынық мұхитындағы теңіз температурасы 3°C-тан жоғары болады. Бұл заманауи климаттық жазбаларда болып көрмеген».
Саутгемптон университетінің геотехникалық инженерия профессоры Уильям Паури теміржол операторлары алдағы жылы «ұзақ уақытқа созылатын ыстық құрғақ ауа райына және қарқынды жауын-шашын мен дауылға» дайын болуы керек деді.
«Желінің кейбір бөліктерінде бұрынғы шешімдер инфрақұрылымға зиян келтірген жерлерге байыппен қарау қажет, мысалы Солсбериден Эксетерге дейінгі желідегі кең ауқымды жалғыз жолдар. Топырақ ылғалының жетіспеушілігінен нашар жол сапасын ескеру үшін пойыз жылдамдығын төмендету кестені бұзады», – деді Паури.
Крэнфилд менеджмент мектебінің доценті Иоаннис Колиусис: «Ең бастысы – бізде бар ескерту уақытын пайдалану. Ылғалды және дауылды күз бен қыс алдында Network Rail дренажды тазартуды, су өткізгіштерді тексеруді, жер жұмыстарын бақылауды және өсімдіктерді басқаруды күшейтуі керек, әсіресе ауа райына байланысты ақаулар белгілі жерлерде».
«Ең маңыздысы – біз қазір техникалық қызмет көрсету мен бейімделуді ажыратуымыз керек. Дренажды тазарту бізді келесі дауылға дайындайды, ал дренаж жүйесін қайта жобалау немесе оның сыйымдылығын арттыру бізді келесі 30 жылға дайындайды. Біз екеуін де жасауымыз керек».
Network Rail өкілі: «Біздің ұзақ мерзімді болжамымыз қыс жылы әрі ылғалды болатынын көрсетеді – бұл Британияға арналған климаттық өзгерістер болжамына сәйкес келеді – және біз бұған дайын болу үшін қолдан келгеннің бәрін жасап жатырмыз. Британияның теміржолы әлемдегі ең қауіпсіздердің бірі және оның жиі және экстремалды ауа райына төзімділігін арттыру – тұрақты басымдық».
«Біз теміржолды экстремалды ауа райы мен климаттық өзгерістерге төзімді етуге инвестиция салуды жалғастырудамыз. Бұған жол жөндеу және жаңарту бойынша 2,6 млрд фунт стерлингтік бағдарлама кіреді, оның ішінде дренаж, жер жұмыстары, жол және әуе желілерін жақсарту, сондай-ақ қауіптерді ерте анықтауға және белсенді араласуға мүмкіндік беретін мониторинг пен болжау технологиялары бар».