Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуына 10 жыл толды, және бұл шешім тұрғындардың қалтасына әлі де әсер етуде. Азық-түлік бағасынан бастап үй жануарларын шетелге апаруға дейінгі көптеген қарапайым істер қымбаттап, күрделенді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Азық-түлік бағасы

Ұлыбритания ЕО-дан шыққаннан кейін азық-түлік импортына сауда кедергілері пайда болып, нәтижесінде азық-түлік бағасы 12%-ға өсті. Лондон экономика мектебінің зерттеушілері 2019-2023 жылдар аралығында бағаның өсуі орташа отбасына £400 шығын әкелгенін есептеді. Бағаның өсуі ең көп табысы төмен үй шаруашылықтарына әсер етті, өйткені олар табыстарының үлкен бөлігін азық-түлікке жұмсайды.

Ұлыбритания үкіметінің мәлімдеуінше, жаңа азық-түлік экспорттық келісімі бұл әсерді азайтуы мүмкін. Келісім ЕО экспорттаушылары үшін сүт, балық, ірімшік, жұмыртқа және жаңа қызыл етке қатысты құжаттар мен физикалық тексерулерді жойып, 2027 жылдың жазында күшіне енуі мүмкін.

Үй жануарларын шетелге апару

Brexit-ке дейін ит немесе мысықты ЕО еліне демалысқа апару қарапайым еді. Үй жануарының паспорты £60 тұратын және вакцинация мен микрочиптеу шамамен £50 құрайтын. Бұл паспорт вакцинация уақтылы жаңартылып тұрса, өмір бойы жарамды еді.

2021 жылдан бастап процесс қымбаттады. Ұлыбританияда тұратын иелеріне берілген ЕО үй жануары паспорты енді жарамсыз. Оның орнына жануарлардың денсаулық сертификаты енгізілді, ол ЕО-ға кіруге 10 күн қалғанда беріліп, 6 айға жарамды. Әр сапар үшін жаңа сертификат қажет. Британдық ветеринарлар қауымдастығының мәліметінше, жаңа құжаттар ветеринарлар үшін күрделірек және уақытты көп алады, сондықтан олардың құны орташа есеппен £230-ға жетті. ЕО-дағы ветеринардан үй жануары паспортын алуға тырысудан сақ болыңыз: 2025 жылдың сәуірінде ЕО британдық тұрғындардың ЕО-да берілген паспортпен жануарларды әкеле алмайтынын нақтылады.

Сәлемдемелер мен пошта

Ұлыбритания бірыңғай нарық пен кеден одағының құрамында болған кезде, тауарлар бір елден екіншісіне импорттық салықсыз жылжи алатын. 2020 жылдың соңында өтпелі кезең аяқталғаннан кейін, пошта жөнелту қымбаттап, күрделенді. Енді Англия, Шотландия немесе Уэльстен (Солтүстік Ирландиядан басқа) ЕО еліне сәлемдеме жіберу үшін кедендік декларация толтыру қажет. Онда сәлемдеменің мазмұны, құны және әрбір зат үшін сегіз таңбалы код көрсетіледі.

Сыйлықтар мен тауарларға салықтар, баждар және кедендік алымдар салынуы мүмкін. Құны €45-тен төмен сыйлықтар ҚҚС және баждан босатылады, ал жоғары құнды сыйлықтарға ҚҚС және алымдар салынуы мүмкін. Тауарларды алушы әдетте төлемді төлейді.

Англия, Шотландия және Уэльске келетін тауарларға (мысалы, ЕО дүкендерінен онлайн тапсырыстар) ҚҚС және кедендік баж салынуы мүмкін. Құны £135 немесе одан төмен заттарға ҚҚС сатып алу кезінде алынады. Құны £135-тен жоғары болса, ҚҚС жеткізу компаниясы төлейді. Құны £39-дан төмен сыйлықтар салықтан босатылады. Кедендік баж £135-тен жоғары тауарлар мен £39-дан жоғары сыйлықтарға салынады. Мысалы, француз дүкенінен £200 тұратын қытай джинсысын сатып алсаңыз, кедендік баж £24 және ҚҚС £44.80 төлеуге тура келеді, барлығы £268.80, жеткізу компаниясының комиссиясын қоспағанда.

Роуминг

2017 жылдан бастап ЕО елдеріндегі мобильді операторларға басқа мемлекетке сапар шеккен тұтынушылардан қосымша ақы алуға тыйым салынған еді. Бұл ережелер Ұлыбритания ЕО-дан ресми түрде шыққан 2020 жылы күшін жойды, және көп ұзамай көптеген мобильді компаниялар алымдарды енгізді. Мысалы, EE пайдаланушылары 2021 жылдың 7 шілдесінен кейін келісімшарт жасасқан болса, «Еуропа аймағында» қоңыраулар, хабарламалар және деректерді пайдалану үшін күніне £2.72 төлейді. Vodafone пайдаланушылары үшін бұл сома £2.75, ал O2 25 ГБ-қа дейін Еуропа аймағында қосымша ақы алмайды, бірақ бұл төрт ай ішінде 63 күнмен шектелген. Ұлыбританияның байланыс реттеушісі Ofcom мобильді компаниялардың тұтынушыларға роуминг алымдары туралы хабарлауына міндетті екенін айтады.