Бразилияның бас прокуроры өз елінің институттары мен демократиясына шетелдік араласуға «жол берілмейді» деп мәлімдеді. Бұған Трамп әкімшілігінің Бразилия Жоғарғы сотына қарсы науқанға қаржы бағыттауға ұмтылғаны туралы Guardian басылымының материалы себеп болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Хорхе Мессиас X әлеуметтік желісінде жазып, бұл материалды «Бразилия егемендігі үшін маңызды ескерту» деп атады. «Бұл ақпарат Бразилияның сайлау процесі мен біздің институттарымызға сыртқы қысымның соңғы эпизодтары аясында ерекше ауыр», — деп қосты Мессиас.
Бразилия президенттік сайлауына үш күн қалды. Вашингтон осы сайлаудың нәтижесіне ықпал етуге тырысты деп айыпталып отыр. Сайлауда солшыл қазіргі президент Луис Инасиу Лула да Силва мен оның оңшыл қарсыласы, Трамптың одақтасы Флавиу Болсонару кездеседі. Екеуі де сауалнамаларда тең түсіп отыр.
Бразилияның GloboNews телеарнасының хабарлауынша, бас прокурор кеңсесі бейсенбі күні Guardian материалына жауап ретінде ықтимал құқық бұзушылықты тергеу үшін қылмыстық шағым берді.
Өткен жылы Трамп әкімшілігі Лула үкіметіне және Жоғарғы сотқа экс-президент Жаир Болсонарудың төңкеріс ісіне қатысты қысым көрсету үшін санкциялар мен тарифтер науқанын қолданды, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Трамп Болсонарудың қудалануын «ведьмаларды аулау» деп атады, бірақ ол 2022 жылы Лулаға сайлауда жеңілгеннен кейін билікті басып алуға тырысқаны үшін кінәлі деп танылып, 27 жылға бас бостандығынан айырылды.
Соңғы айларда Трамп әкімшілігі тарифтер мен екі бразилиялық ұйымдасқан қылмыс тобын шетелдік террористік ұйымдар деп тану арқылы Флавиу Болсонарудың науқанын күшейтіп, Луланы әлсіретуге тырысты деп қайта айыпталды.
Бейсенбі күні Мессиас былай деп жазды: «Үкіметтер арасындағы келіспеушіліктер халықаралық қатынастарға тән. Жол берілмейтін нәрсе — шетелдік саяси мүдделердің Бразилия институттарының жұмысына араласуға немесе тек бразилиялық халыққа тиесілі таңдауларға тікелей немесе жанама ықпал етуге ұмтылуы».
Мессиас қосты: «Бразилиялықтардың әр буынының өз тағдырын еркін шешуге, өз институттарын қорғауға және балаларына Бразилия туралы шешімдердің Бразилиядан тыс жерде қабылдануын қабылдамайтын елді тапсыруға құқығы бар. Біздің демократиямыз бразилиялықтарға тиесілі. Және солай болып қалуы керек».
Бас прокурордың бұл пікірлері Трамп әкімшілігінің Мемлекеттік департаменттің жетекші адам құқықтары қорының 175 миллион доллардан астам қаражатын бірқатар гранттарға бағыттауға ұмтылғаны туралы материалға жауап ретінде айтылды. Бұл гранттар қатарында антикоммунизм қорына 40 миллион доллар, Оңтүстік Африкадағы ақ африканерлердің құқықтарын ілгерілететін топты қолдау және Бразилия Жоғарғы сотына қарсы науқан бар.
«Бразилиядағы lawfare мен цензураға қарсы тұру» деп аталатын 1 миллион долларлық грант Бразилия Жоғарғы сотының соттық шектен шығуы мен цензурасына қарсы тұратын азаматтық қоғам топтарын қаржыландырады.
Болсонарудың оңшыл қозғалысы Жоғарғы сотты — әсіресе Жаир Болсонарудың ісін қараған судья Алешандри де Мораесті — өзінің ең үлкен жауы деп санайды.
Мораес Жаир Болсонарудың авторитарлық жоспарын тоқтатуда шешуші рөл атқарды деп кеңінен танылған. Бұл жоспар 2023 жылғы 8 қаңтарда Бразилиадағы тәртіпсіздіктермен аяқталды. Алайда судьяның демократияны қорғау жолында конституциялық өкілеттігінен асып кеткені туралы алаңдаушылық та бар.
Оңшыл тәртіпсіздіктер кезінде Болсонарудың берілген жақтастары президент сарайын, конгрессті және Жоғарғы сотты қиратты. Ең ауыр зақым сот ғимаратына келтірілді.
Болсонару жақтастары өз көшбасшысының түрмеге қамалуын әділетсіз деп санауды жалғастырып, оны жемқор «соттық диктатура» қозғаған саяси астары бар жалған істің құрбаны деп мәлімдейді.
Олардың Мораес пен Жоғарғы сотқа деген сынын бірнеше судьяны, соның ішінде оны да, Бразилияның ең үлкен банк жанжалының орталығындағы плейбой банкир Даниэл Воркарумен байланыстыратын жақындағы жанжал күшейтті. Воркару Болсонару әулетімен де байланыстырылған.
Банкир әулетке 9 миллион фунт стерлингтен астам ақша берген, ол Жаир Болсонару туралы биопик түсіруге арналған болуы мүмкін. Фильмде Мел Гибсонның «Азап шегу» фильмінде Исаны сомдаған Джим Кэвизел басты рөлде ойнауы тиіс еді. Өткен қарашада Воркару тұтқындалуының қарсаңында Флавиу Болсонару оған: «Бауырым, мен әрқашан сенімен біргемін», — деп хабарлама жіберген.
Воркару Бразилиадағы федералды полиция қамауында отыр. Оның заңгерлер тобы құқық бұзушылықты үнемі жоққа шығарып келді. Сәрсенбі күні оның адвокаттары ол «ешқандай заңсыз әрекетке немесе қылмыстық тәжірибеге» қатыспағанын мәлімдеді.