Францияда алғаш рет сот ұзақ жылдар бойы қызмет еткен бортсеріктің сүт безі қатерлі ісігін ғарыштық сәулеленумен байланыстырып, оны кәсіби ауру деп таныды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

59 жастағы Софи Лено, Air France компаниясының бұрынғы бортсерігі, өзінің қатерлі ісігін жұмыс жағдайынан туындаған кәсіби ауру деп тануды сұраған. Байонна қаласындағы сот бұл өтінішті қанағаттандырып, ғарыштық сәулеленуді оның кәсібіндегі үш қатерлі фактордың бірі деп таныды. Қалған екеуі – пассивті темекі шегу және ұзақ түнгі жұмыс.

Air France рейстерінде темекі шегу 2000 жылға дейін рұқсат етілген болатын. Сот шешімі Леноның қатерлі ісіктен ремиссияда болғанына қарамастан, оған мерзімінен бұрын зейнетке шығуға және одан әрі емделудің толық өтемақысын алуға мүмкіндік береді.

Адвокаттардың айтуынша, бұл шешім сүт безі қатерлі ісігін ұшу экипаждары үшін ресми түрде танылған қауіп ретінде бекітіп, басқа да осыған ұқсас талаптарға жол ашады.

«Менің ең үлкен арманым – бұл шешім осы уақытқа дейін бұл қадамға батылы жетпеген басқа әйелдерді де жігерлендіреді», – деді Лено.

Лено Air France ұшақтарында бортсерік, кейіннен стюардесса болып жұмыс істеп, 1989-2019 жылдар аралығында 12 600 ұшу сағатын жинақтаған. Оның жартысынан көбі түнгі уақытта өткен.

Парижден ұзақ қашықтыққа биіктікте ұшатын көптеген рейстер Солтүстік полюске жақын жерден өткен, мұнда ғарыштан келетін сәулелену – күн мен басқа жұлдыздардың бөлшектері – ең қарқынды болады.

АҚШ-тағы Гарвард медицина мектебінің осы айдағы зерттеуі бортсеріктер мен ұшқыштардың 500-ден астам түрлі мамандықтар арасында сәулеленуге байланысты қатерлі ісіктен болатын өлім деңгейі ең жоғары екенін көрсетті. Талдау бойынша, бортсеріктер арасындағы өлімнің шамамен 6,9%-ы және ұшқыштар арасындағы өлімнің 6,7%-ы сәулеленуге байланысты қатерлі ісіктен болған.

Авторлардың айтуынша, бұл көрсеткіштер ғарыштық емес көздерден сәулеленуге жүйелі түрде ұшырайтын, бірақ тізімде 12-ші орында тұрған ядролық технологтарды қоса алғанда, басқа мамандықтарға қарағанда жоғары.

Биіктікте ұшу кезінде адамдардың ғарыштық сәулеленуге ұшырайтыны бұрыннан белгілі, бірақ көптеген саяхатшылар үшін доза статистикалық тұрғыдан шамалы деп саналады. Полюстерде әсер ету қарқындырақ, өйткені басқа жерлерде жердің магнит өрісі қалқан қызметін атқарады.

«Францияда сүт безі қатерлі ісігі мен белгілі бір қауіптер арасындағы байланыс медбикелер сияқты бірқатар мамандықтар үшін анықталған, бірақ бұл бортсерік үшін алғашқы жағдай», – деді Леноның адвокаты Элизабет Леру.

Air France компаниясы Леноның ісіне қатыспағанын және сот шешімінің негіздемесін көрмегенін мәлімдеді. «Біздің қызметкерлеріміздің денсаулығы мен қауіпсіздігі – біздің басты міндетіміз. Әрбір қызметкер регламенттік минимумнан әлдеқайда жоғары медициналық қолдау алады», – деді компания.

Кем дегенде 180 әуе экипажы қатерлі ісік диагнозынан кейін Қорғаныс министрлігіне жүгінген.