Энди Бернемнің әлеуметтік күтімді реформалау жоспарлары ол айтып отырғаннан әлдеқайда қымбатқа түсіп, жүзеге асырылуы «ондаған жылдарға» созылуы мүмкін деп мәлімдеді жетекші сарапшы. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Эндрю Дилнот бүгін таңертең Today бағдарламасына сөйлеген сөзінде Бернемнің кешегі мәлімдемелерінің кейбір тұстары оны «таңқалдырғанын» айтты және оның Бернем ұсынып отырған нәрсеге сенімсіздік танытқанын білдірді.

Дилнот — Ұлыбритания Статистика басқармасының бұрынғы төрағасы, елдегі жетекші экономистердің бірі. Ол 2010 жылы Дэвид Кэмерон үкіметі үшін әлеуметтік күтімді реформалау жөніндегі комиссияны басқарған. Министрлер бастапқыда оның адамдардың әлеуметтік күтімі үшін төлеуге міндетті сомасын шектеу жоспарына оң көзқарас танытқанымен, кейінгі үкіметтер шығындардан қауіптеніп, жоспар ешқашан жүзеге асырылмады.

Сұхбатында Дилнот Бернемнің кеше BBC-ге өзінің жоспары жылына 18 млрд фунттан аз түсетінін айтқанын түсінбейтінін жеткізді. Оның сипаттап отырғаны — қызмет көрсету сәтінде тегін болатын NHS үлгісіндегі күтім қызметі — әлдеқайда көп қаражатты қажет етеді.

Дилнот Бернемнің 18 млрд фунт туралы сұраққа берген жауабы оны «таңқалдырғанын» айтты, себебі «егер біз әлеуметтік күтімді денсаулық сақтау қызметі көбіне тегін болғаны сияқты тегін етсек, онда біз 18 млрд фунттан әлдеқайда асып түсетін сома туралы айтатын боламыз».

Дилнот ағылшындық әлеуметтік күтім жүйесін Шотландиядағыға ұқсас ету — онда жеке күтім тегін, бірақ қарттар үйіне баруға мұқтаж адамдар күтімнің тұрғын үй бөлігі үшін әлі де үлкен шығындарға тап болуы мүмкін — аталған 18 млрд фунттың шамамен жартысына түсуі мүмкін екенін айтты. Бірақ Бернемнің ұсынып отырғаны бұл емес, деді Дилнот. Ол былай түсіндірді:

«[Бернем] әлеуметтік күтімді тегін ету туралы айтты, және ол әлеуметтік күтімнің толығымен тегін болуын қалайтынын меңзеді.

Ал Шотландияда бұлай мүлде емес. Онда саясат тегін жеке күтім деп аталғанымен, бізде дәл мырза Бернемнің өзі айтқан мәселе бар: қарттар үйіндегі күтімге мұқтаж адамдар өте үлкен шоттарға тап болады.

Сондықтан менің ойымша, ол шын мәнінде NHS-ке өте ұқсайтын, толығымен тегін болатын әлеуметтік күтім туралы айтып отыр.

Ол бұл үшін қажет қаражатты қалай жинайтынын сипаттаған жоқ, ал бұл өте үлкен сома болар еді».

Дилнот Бернем премьер-министр болғаннан кейін көп ұзамай әлеуметтік күтім туралы үлкен сөз сөйлегенде, келесі сайлауға дейін заң қабылдануы мүмкін деген әсер қалдырғанын айтты.

Ал кешеден кейін, деді Дилнот, реформа алыстағандай көрінеді. Ол былай түсіндірді:

«Ертең премьер-министрдің партия конференциясындағы сөзінде [жоспарлардың] кейбір қосымша бөлшектері болатындай көрінеді, бірақ менің ойымша, тіпті сол да бұлыңғыр күйінде қалады.

Менің ойымша, кеше біз білгеніміз — өзгеріс енді бұрын меңзелген немесе ұсынылғаннан да алыстады».

Дилнот сондай-ақ Бернем ұсынған толық реформа ондаған жылдарға созылуы мүмкін екенін айтты.

«Сондай-ақ [Бернемнің] айтқанында ол жүзеге асуы көп жылдар, тіпті ондаған жылдарға созылуы мүмкін нәрсені елестетіп отырғанының белгісі болды.

Сондықтан олар қазір, менің ойымша, бұл бағытта қозғалысты тез жүзеге асырамыз деп ойламай-ақ, бастаудың жолдарын қарастырып отыр».