Энди Бернэм Ұлыбритания премьер-министрі ретінде алғашқы премьер-министрлік сұрақтар сағатында (PMQs) оппозиция жетекшісі Кеми Бейденоктың сынына тап болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бейденок Бернэмді «соңғы үкімет туралы айтады» деп айыптады, алайда оның пікірінше, соңғы үкімет Кир Стармердікі еді және ол сәтсіздікке ұшырады. Ол Бернэмді «жалғасы Кир» деп атады.

Бернэм бұл сынға жауап бере отырып, Ұлыбританияның әлемдік көшбасшылығын атап өтті. Ол ондаған жылдар бойы консерваторлар да, лейбористер де Израиль мен Палестина арасындағы екі мемлекеттік шешімнің маңыздылығын айтып келгенін, бірақ бұл сөздер іс-әрекетпен бекітілмесе, тек сөз болып қалатынын жеткізді.

«Көшбасшылық — бұл әрекет ету», — деді Бернэм. Ол әділетсіздікке қарсы тұру, үйлерінен айырылған адамдарды қолдау Ұлыбританияның міндеті екенін айтты. Ол Палатаның әкесі Эдвард Лидің кешегі қолдауын ерекше атап өтті.

«Британия бір нәрсені білдіруі керек. Британия көшбасшылық танытуы керек. Британия әділетсіздікке қарсы әділдік үшін тұруы керек», — деп мәлімдеді ол.

Бернэмнің айтуынша, адамдар үйлерінен қуылғанда, қорқытылғанда, Британия әрқашан әлсіздердің жағында болады. Бұл әлемдік деңгейдегі көшбасшылық, Британияның өзінің тарихи құндылықтарына адалдығы.

«Британ халқы бізден осыны күтеді, және бұл үкімет дәл осылай істейтін болады», — деп қорытындылады Бернэм.

Айта кетейік, Бернэм бұған дейін қорғаныс шығынын 2030 жылға қарай ЖІӨ-нің 3%-ына дейін арттыруға міндеттенбеген еді. Бұл мәселе PMQs кезінде де көтерілген жоқ, алайда Бейденоктың сыны осы бағыттағы қысымды күшейтуі мүмкін.

Сарапшылардың пікірінше, Бернэмнің бұл ұстанымы оның экономикалық тұрақтылыққа басымдық беруімен байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, оппозиция бұл мәселені күн тәртібінен түсірмейтінін білдірді.

Ұлыбританияның қорғаныс шығындары қазіргі уақытта ЖІӨ-нің шамамен 2,3%-ын құрайды. НАТО-ның мақсаты — мүше елдердің қорғанысқа ЖІӨ-нің кемінде 2%-ын жұмсауы. Алайда соңғы жылдары Ресейдің Украинадағы соғысына байланысты бұл көрсеткішті арттыру талаптары күшейген.

Бернэмнің бұл мәселедегі ұстанымы оның партия ішіндегі беделіне әсер етуі мүмкін. Кейбір лейборист депутаттар қорғаныс шығынын арттыруды қолдайды, ал басқалары әлеуметтік бағдарламаларға көбірек қаражат бөлуді жақтайды.

PMQs барысында Бернэм мен Бейденок арасындағы пікірталас негізінен сыртқы саясат пен қорғаныс мәселелеріне арналды. Бейденок Бернэмді «жалғасы Кир» деп атап, оның саясаты Стармердікінен еш айырмашылығы жоқ деп сынады.

Бернэм болса, өзінің жауабында Британияның әлемдік аренадағы рөлін атап өтіп, әділетсіздікке қарсы тұрудың маңыздылығын алға тартты. Ол екі мемлекеттік шешімді сөзбен ғана емес, іс жүзінде қолдайтынын жеткізуге тырысты.

Бұл Бернэмнің премьер-министр ретіндегі алғашқы PMQs-ы болды. Оның бұл алғашқы сынағы оның саяси шеберлігін көрсетті, дегенмен қорғаныс шығыны мәселесі әлі де ашық күйінде қалып отыр.

Сарапшылар Бернэмнің болашақта қорғаныс шығынын арттыру туралы нақты уәде беруге мәжбүр болатынын жоққа шығармайды. Әсіресе, НАТО-ның келесі саммитіне дайындық аясында бұл мәселе тағы да көтерілуі мүмкін.

Қазіргі уақытта Бернэм үкіметінің алдында тұрған басты міндеттердің бірі — экономикалық өсуді қамтамасыз ету және әлеуметтік әділеттілікті орнату. Қорғаныс шығындарын арттыру бұл мақсаттарға қайшы келуі мүмкін, сондықтан Бернэм сақтық танытып отыр.

Дегенмен, геосаяси жағдайдың ушығуы оны бұл мәселеде жеңілдік жасауға итермелеуі мүмкін. Әзірге Бернэм өз ұстанымын сақтап, қорғаныс шығынын арттыруға нақты міндеттеме беруден бас тартып отыр.