Ауғанстандағы соғысқа қатысқанына 25 жыл толуына орай Канберрадағы Австралия соғыс мемориалында өткен еске алу шарасына жүздеген ардагерлер, отбасы мүшелері және құрметті қонақтар қатысты. Олардың қатарында Австралияның ең көп марапатталған тірі сарбазы және соғыс қылмыскері деп айыпталған Бен Робертс-Смит те болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Премьер-министр Энтони Альбанезе Ауғанстанда қызмет еткен австралиялық әскери қызметшілерді құрметтеп, елдің бұл қақтығысқа араласуының 25 жылдығын олардың ерлігін «халық ретінде біздің кім екенімізді» көрсететін күрес ретінде сипаттау үшін пайдаланды.

Альбанезе «Слиппер» операциясының басталуы туралы айтты: «Нью-Йоркте бір ай бұрын болған 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін Граунд Зерода әлі де өрт сөндірілмеген еді. Әлем төңкерілгендей болды. Бір жылдан кейін Балиде бұл соншалықты қасіретті өзгерер еді, бірақ ол кезде бұл тікелей біздің соғысымыз емес еді. Дегенмен Австралия өзінің табиғатына тән нәрсені жасады. Біз досымыз бен одақтасымызды қолдауға бардық. Біз не тәуекелге барып жатқанын көрдік және 11 қыркүйек бізге де тән өмір салтына шабуыл деген қағидатпен бардық». Ол келесі екі онжылдықта орналастырылған 35 000-нан астам қорғаныс күші мүшесінің «халық және ұлт ретінде біздің жүрегіміздегі» бостандықтар қауіп төнгендіктен барғанын айтты.

Өзіне қарсы айыптауларды жоққа шығаратын Робертс-Смит шараға отбасы мүшелері мен жақтастарымен, сондай-ақ бұрынғы премьер-министрлер Джон Ховард, Тони Эбботт және Скотт Моррисонмен бірге қатысты. Генерал-губернатор Сэм Мостин мен оппозиция көшбасшысы Ангус Тейлор да жарқын күн астында болды.

Робертс-Смит Ауғанстандағы қызметі үшін Австралияның ең жоғары әскери марапаты – Виктория Крестімен марапатталған, бірақ қазір ол өзінің орналастырылуы кезінде қарусыз бес тұтқынды өлтірді деген айыптауларға тап болды. Бұрынғы Арнайы әуе қызметі полкінің капралы сот оның Канберраға баруына рұқсат беру үшін кепілдік шарттарын өзгертуге келіскеннен кейін серіктесі Сара Матулинмен қатар отырды.

Таяу Шығысқа орналастыру 2021 жылы Ауғанстаннан әскерлерді шығарғанға дейін жалғасты. АҚШ әскерлері Талибанмен келісімге қол қойғаннан кейін бірнеше айдан кейін кетті, олар тез билікке оралып, авторитарлық бақылауды, соның ішінде әйелдер мен қыздардың құқықтарын қатаң басуын қайта енгізді.

Шамамен 47 австралиялық қызметші қызметінің нәтижесінде қаза тапты, 263 адам жараланды, ал мыңдаған одақтас сарбаздар қаза тапты. Соғыс кезінде он мыңдаған азаматтар да қаза тапты деп болжанған.

Австралияның Ауғанстандағы әскери қатысуы мен оның мұрасы туралы дауларға қарамастан, жерде қызмет еткен әскерлер өздерінің жеткен жетістіктеріне қатты мақтанады.

Сарбаз Мэтью Белл 2012 жылы 24 жасында өзінің жаяу әскер батальонымен Ауғанстанның Таринкоттан батысқа қарай «қауіпті аймақтарындағы» алдыңғы операциялық базаға орналастырылды. Австралияға оралғанына он жылдан астам уақыт өткен соң, Белл өз бөлімшесінің жұмысын мақтаныш пен жетістік сезімімен еске алады.

«Біз Ауғанстанның сол кішкене бөлігін, әлемнің сол кішкене бөлігін жақсылыққа өзгерттік», – деді бұрынғы ланс-капрал, қазір 38 жаста.

Белл қыздардың мектепке бара алатынын, медициналық қызметтердің ауылдарға жеткізілгенін және «бостандық болғанын» айтты. «Қазір Талибан үкіметі астында көріп отырған қанау емес», – деді екі баланың әкесі. «Біздің рөліміз негізінен көлікке орнатылған патрульдерге немесе жаяу патрульдерге шығу, шөл арқылы, жасыл аймақ арқылы жергілікті халықтың арасында Талибанды тежеу еді. Бұл ыстық аймақ еді. Құмдағы сол сызықтан аттаған кезде, бұл Талибан аумағы еді». Беллдің жақын достарының бірі жол бойындағы бомба жарылысында ауыр жараланды, ал оның бөлімшесі бірнеше рет мергендердің атысынан қоршауда қалды.

Сонымен қатар, Сиднейдің Хайд Паркіндегі Анзак мемориалында, Мельбурндегі Еске алу храмында және елдің басқа да жерлерінде қызметтер өткізілді.

Ауғанстан соғысында қызмет еткен австралиялықтар қайта құру күш-жігеріне, демократиялық басқаруға, оқытуға және гуманитарлық көмекке үлес қосатын түрлі рөлдер мен миссияларда орналастырылды.