Сербияның студенттік оппозициялық қозғалысын қолдаушы шамамен 150 000 адам бейсенбі күні Белградтың орталығында жиналды. Олар осы демалыс күндері өтетін маңызды парламенттік сайлауда тәжірибелі көшбасшы Александр Вучичтің партиясын биліктен кетіруді көздеп отыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

«Студенттік тізім» — студенттер қолдаған кандидаттардың көшбасшысыз қозғалысы. Ол жексенбідегі дауыс беруде Вучичтің оңшыл популистік Сербия прогрессивтік партиясының (SNS) 14 жылдан астам билігін тоқтатқысы келеді.

Азаматтық қоғам топтары сайлау науқаны қорқыту, тұтқындаулар және мемлекеттік ресурстарды теріс пайдаланумен көлеңкеленгенін айтты.

«Мен Студенттік тізімді қолдауға келдім, өйткені жастар маған қалыпты елде өмір сүруге болатынына үміт берді», — деді 47 жастағы Мария Неделькович Радич студенттер митингісіне келгенде.

«Шынында, өмірімде бірінші рет мұның мүмкін екеніне сенемін».

Жұрт Белградтың орталығындағы Славия алаңына барлық жақтан ағылып келді, айналадағы бірнеше көше кварталдарын да толтырды.

Жексенбідегі дауыс беру 2024 жылы жаңадан жөнделген Нови-Сад теміржол вокзалында шатырдың құлауы салдарынан 16 адамның қаза табуынан туындаған шамамен екі жылдық студенттік наразылықтардан кейін өтеді.

Коррупцияға байланысты деп кеңінен айыпталған бұл қайғылы оқиға 2000 жылы Слободан Милошевичтің құлауынан бергі Сербиядағы ең үлкен наразылықтарды тудырды.

Университет студенттері бастаған сыбайлас жемқорлыққа қарсы қозғалыс қайғылы оқиғаны ашық тергеуді талап етуден басталып, мерзімінен бұрын сайлау өткізуге шақыруға ұласты.

«Студенттер жеңіп жатыр» деген туларды желбіретіп, ұрандатып, ысқырық тартып, студенттер мен олардың жақтастары Белград арқылы жүріп өтіп, ең үлкен наразылықтары өткен Славия алаңына жиналды.

Тәуелсіз жиналғандар санын бақылайтын «Қоғамдық жиындар мұрағаты» тобы митингіге шамамен 150 000 адам жиналды деп бағалады.

«Біз 14 жылдық қорлыққа, хаос пен сатқындыққа, сондай-ақ жеке және партиялық мүдделерді сіздің мүдделеріңізден жоғары қоюдың ондаған жылдарына нүкте қоямыз», — деді Студенттік тізімнің 250 кандидатының бірі, университет профессоры Югослав Гашич «Жеңіс, жеңіс!» деп ұрандатқан жиналғандарға.

«Сіздер жақсырақ өмірге лайықсыздар, біз оны қалай қамтамасыз етуді білеміз. Студенттер жеңіп жатыр!»

Вучич он жылдан астам уақыт бойы Сербия саясатында үстемдік етіп, премьер-министр немесе президент қызметін атқарды.

Өсіп келе жатқан қысым жағдайында Вучич өткен айда кезектен тыс сайлау өткізетінін жариялады, бұл оның партиясы 2012 жылы билікке келгеннен бергі ең үлкен сайлау сынағы болмақ.

Бейсенбі күні астанадағы спорт залында жақтастарына сөйлеген Вучич студенттік қозғалысты шетелден қаржыландырылатын мемлекеттік төңкеріс әрекеті деп жиі айыптайды.

«Олар біздің мемлекетімізді қалай құлатпақ болғанын ешқашан ұмытпайық. Оны әрдайым қорғап, қорғайық», — деді премьер-министрлікке ұмтылу үшін қызметінен кеткен 56 жастағы саясаткер.

«Шығып, оларды жеңейік! Оларды шешуші түрде жеңейік!» — деді ол ақ түсті қағаз таспалар мен шарлар жиналғандарға жауғанға дейін.

250 орындық парламентке ұмтылған Студенттік тізімнің 250 кандидатының көбісі академиялық ортадан шыққан немесе әдейі саяси аутсайдерлер.

Қозғалыстың кең бағдарламасы бар, бірақ оның өзегі — сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес уәдесі.

Сербияда сенімді тәуелсіз сауалнамалар жоқ, зерттеулер әртүрлі нәтижелер берді.

Дауыс беруге бірнеше күн қалғанда Сербияның азаматтық қоғам топтары «еркін және әділ сайлау» үшін жағдай жетіспейтінін ескертті.

Сәрсенбіде Белград прокурорлары сайлау күні «зорлық-зомбылық, тәртіпсіздік және шабуылдар» жасауға күдіктенген алты адамды жауапқа тартты.

Соңғы айларда студенттер демонстранттарына қатысты қауіп-қатер мен қорқыту туралы хабарламалар көбейді, бірақ олардың митингілері басталғаннан бері негізінен бейбіт өтті.

«Мен бұл күресті басынан бері бақылап келемін», — деді 35 жастағы студенттік митингіге қатысушы Игорь.

«Бүгін — соңғы митинг, бәріміз осында келіп, сүйіспеншілік пен бейбітшілік туралы хабар жіберуіміз және 25-і күні сайлау учаскелерінде кездесуіміз маңызды».