Техастан келген Лео Хэр 2023 жылдың соңында Ресейге пана іздеп көшіп, отбасы үшін жақсы болашақ құруға сенімді болды. Үш баланың әкесі жаңа өмірге араласып, тұшқан дәмін татып, фермада ешкі сауып, Ресейдегі өмір туралы бейнежазбалар түсірді. Лео — діндар христиан, ол АҚШ-тағы саяси бөлінуден, генетикалық модификацияланған тағамнан және ЛГБТ қозғалысының өркендеуінен көңілі қалған еді. Ол Ресейді христиандық сенім мен отбасылық құндылықтарға негізделген балама ретінде қарастырды. Бірақ уақыт өте келе ол ақпаратқа қолжетімділіктің шектелуі сияқты мәселелерге алаңдай бастады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Лео — бірегей көші-қон ағынының бір бөлігі. Ресей халықаралық оқшаулануға ұшырағанына қарамастан, Канада, Ұлыбритания, АҚШ және Еуропа елдерінен бірнеше мың адам Ресейге көшуді таңдап жатыр. Олардың Ресей туралы көзқарасы Батыстағы әдеттегі пікірден мүлдем өзгеше: Украинаға басып кірген, саяси оппоненттерін түрмеге жабатын, азаматтық бостандықтарды шектейтін және халықаралық санкцияларға ұшыраған ел.
Көптеген әлеуетті көшіп-қонушыларды Ресейдің «Ортақ құндылықтар» визасы қызықтырады. Бұл визаны кейде «анти-уок» визасы деп те атайды. Оны президент Владимир Путин 2024 жылы енгізген. Виза Ресей «достық емес» деп санайтын 47 елдің азаматтарына үш жылға дейін уақытша тұруға рұқсат береді. Өтініш берушілер санына шектеу жоқ, олар әдеттегідей орыс тілі, тарихы немесе заңы бойынша емтихан тапсырудың қажеті жоқ. Оның орнына олар Ресейдің дәстүрлі рухани және адамгершілік құндылықтарымен бөлісетінін және өз елдерінің «деструктивті неолибералды идеологиясын» қабылдамайтынын мәлімдеуі керек.
Үш жылдан кейін «Ортақ құндылықтар» визасын тұрақты тұруға рұқсатқа (PRP) айналдыру немесе елден кету қажет. PRP алу үшін тіл және тарих емтихандарын тапсыру керек. Виза тұрғын үй немесе қаржылық көмек бермейді. Өтініш берушілер 1600 рубль (£17 немесе $22) әкімшілік алым төлеп, медициналық және криминалдық тексеруден өтуі тиіс.
Ресейдің мәліметінше, 2026 жылдың көктеміне қарай бағдарлама бойынша 3400-ге жуық адам өтініш берген. Алайда бұл сандарды тәуелсіз тексеру қиын, және қанша өтініш мақұлданғаны белгісіз. Виза Кремльдің Ресейді дәстүрлі құндылықтарды қорғаушы ретінде көрсету әрекетінің бір бөлігі. 2022 жылғы жарлығында Путин Батыстың идеологиялық ықпалы неке мен дәстүрлі отбасы сияқты ресейлік құндылықтарға қауіп төндіретінін ескерткен.
Көші-қон агенттіктері мен блогерлер Ресейді отбасылық құндылықтар берік және күнделікті өмір қауіпсіз жер ретінде жарнамалайды. Илья Белобородин, шетелдіктерді Ресейге көшіруге көмектесетін компанияның басшысы, клиенттерінің «айналамдағы қауымдастықты танымаймын» деп жиі айтатынын айтады. Кейбір әлеуетті көшіп-қонушылар өз елдеріндегі жоғары иммиграция немесе өмір сүру деңгейінің төмендеуіне шағымданады.
Ресейдің Украинадағы соғысы көптеген көшіп-қонушылар үшін шешуші фактор емес. Кейбіреулер Ресейді ашық қолдаса, басқалары шешімді геосаясат емес, мәдени құндылықтар анықтайтынын айтады. Мәскеуде тұратын британдық Филип Хатчинсон, бұрынғы Консервативтік партияның кандидаты, қазір батыстықтардың Ресейге көшуіне көмектеседі. Ол соғыс туралы айтпауды жөн көреді: «Мен бұл туралы не ойлаймын? Мен саясаткер емеспін, мен отбасыммен тыныш өмір сүру үшін келдім», - дейді ол.