Barclays Bank әлемдегі ең үлкен мангр орманы Сундарбанс маңындағы көмір стансасын қаржыландыруға байланысты ресми шағымға тап болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Аймақтан шыққан үш шағымданушы Ұлыбритания үкіметінің Жауапты бизнес жөніндегі кеңсесіне (Office for Responsible Business Conduct) іс жіберіп, британдық банктің халықаралық нұсқауларды бұзып, Maitree супер жылу электр жобасы (Рампал электр стансасы ретінде де белгілі) деп аталатын көміртегі көп шығаратын жобаға қатысы бар компанияларды андеррайтинг жасағанын алға тартты.
Көмірмен жұмыс істейтін электр стансасы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген Сундарбанс маңында орналасқан. Бұл аймақ өзен атырауындағы 100-ден астам ұсақ аралдардан тұрады және Бенгал жолбарысын қоса алғанда, жүздеген өсімдіктер мен жануарлар түрлерін қолдайды.
Шағымданушылардың бірі, Даккадағы эколог-белсенді Шариф Джамилдің айтуынша, стансадан шығатын ауыр металдармен ластану және оны қоршаған өнеркәсіптік даму Сундарбансқа оның өзара байланысқан өзендері мен каналдары арқылы еніп жатыр.
«Рампал электр стансасы Сундарбанстың өмірлік маңызы бар Пашур өзенінің жағасында орналасқан», - деді ол. «Орманның денсаулығы қауіп астында».
Өткен жылдың қараша айында жүргізілген зерттеу Сундарбанстан алынған су үлгілерінде сынап пен мышьяктың жоғары деңгейін анықтады, ең жоғары концентрация Пашур өзенінде тіркелді.
Зерттеушілер ауыр металдармен ластану көздерінің қатарында өнеркәсіптік ағындылар мен порт қызметін атап, Рампал электр стансасы «көмірді жағудан бөлінетін шығарындылар мен навигациялық трафиктің артуына байланысты айтарлықтай экологиялық қауіп төндіреді» деп мәлімдеді.
Сундарбанста миллиондаған адам тұрады, олардың көпшілігі азық-түлік пен басқа ресурстар үшін өзен мен орманға тәуелді.
Шағымданушылар Barclays жобаға қатысы бар ұйымдарға қаржылық қызмет көрсетер алдында қоршаған орта мен адам құқықтары тәуекелдеріне жеткілікті тексеру жүргізбеген деп айыптайды.
Шағымданушыларға көмектесетін King's Legal Clinic мәліметінше, Barclays стансаның серіктестерінің бірі Үндістанның мемлекеттік NTPC Ltd компаниясының қарызын андеррайтинг жасаған. Сондай-ақ, Barclays 2016-2019 жылдар аралығында Үндістанның Экспорт-Импорт банкінің облигацияларын андеррайтинг жасаған, бұл Рампал жобасына несие берген.
Шағымданушылар стансаның шығарындылары жаһандық жылынуға, теңіз деңгейінің көтерілуіне және климаттық дағдарысқа өте осал аймақтағы экстремалды ауа райына ықпал етеді деп санайды. Мангр ормандары циклондар мен басқа да экстремалды ауа райына қарсы табиғи тосқауыл қызметін атқарады.
Электр стансасы жоспарлау және салу кезеңінде тұрақты қарсылыққа тап болды, оның ішінде ЮНЕСКО-ның 2016 жылғы есебінде «ауа мен судың ластануы Бүкіләлемдік мұра нысанына қайтымсыз зиян келтіру ықтималдығы жоғары» деген қорытынды жасалды. Шағымда Франциядағы банктерді қоса алғанда, кейбір қаржы институттары жобаны оның ықтимал экологиялық және әлеуметтік салдарына байланысты қолдаудан бас тартқаны айтылған.
Джамил Barclays-тің халықаралық беделі оны қаржыландырудың салдарын ескеруге міндеттейтінін айтты. «Сіздің беделіңіз неғұрлым жоғары болса, планета мен оның адамдарына деген жауапкершілігіңіз де соғұрлым жоғары», - деді ол. «Barclays - беделді жаһандық ұйым, сондықтан оның да жауапкершілігі бар».
«Басқа банктер мен қаржы институттары бұл жобадан бас тартып жатыр немесе қаржыландырудан бас тартты», - деп қосты ол. «Barclays және басқа қаржы ұйымдары өз саясатын өзгертіп, олардың операциялары планетаны климаттық апаттан қорғай алатынын тексеруі керек».
Джамил сондай-ақ банктерді импортталатын қазба отындарына емес, жаңартылатын энергияға көбірек қаржы бөлуге шақырды. «Бангладеште жыл бойы күн сәулесі бар», - деді ол. «Жаңартылатын энергиядан электр энергиясын өндірудің орасан зор әлеуеті болғанда, неге қазба отындарын кеңейтуіміз керек?»
Басқа шағымданушылар қатарында фермер және саясаткер Анимеш Мандал және Батыс Бенгалиядағы балық шаруашылығы қызметкерлерінің кәсіподағы Дакшинбанга Матсьяджиби Форум бар.
Оларға Лондондағы Король колледжінің заң мектебінің құрамындағы King's Human Rights and Environment Clinic студенттері мен заңгерлері көмектесуде.
Клиниканың заңгері Сью Уиллман: «Сундарбанстың ауылдық қауымдастықтары климат пен табиғат дағдарысының алдыңғы шебінде тұр. Біз банктер мен қаржы институттарын осы дағдарысқа үлес қосатын мұнай мен көмір жобаларын қаржыландырмас бұрын қайта ойлануға үміттенеміз», - деді.
Жауапты бизнес жөніндегі кеңсе Сауда және бизнес департаментінің құрамына кіреді және шағымды қарау туралы шешім қабылдайды.
Barclays Bank және Maitree супер жылу электр жобасының холдингтік компаниясы BIFPCL (Bangladesh India Friendship Power Company Ltd) түсініктеме беруден бас тартты.