Дақкадағы Milestone School and College мектебінің алтыншы сынып оқушысы Нуре Жаннат Юша үшін бұл қалыпты күн еді, кенеттен Бангладеш әскери-әуе күштерінің ұшағы мектепке құлап, 36 адам – көбінесе балалар – қаза тапты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бірнеше минут ішінде жеке меншік мектеп оқушыларға толы болған жерінен хаос пен жалынға айналды. Бұл елдегі ондаған жылдардағы ең қатерлі авиациялық апат болды.
Осы аптаның басында отбасылар мен аман қалғандар оқиғаға бір жыл толуына орай жиналды – олардың көбі қалыпты өмірге оралуға әлі де қиналып жүрген оқушылар, соның ішінде Юша да бар.
«Қазір де мектепке барсам, ұшақ көрсем, қорқамын. Түнде ұйықтай алмаймын. Түсімде біреу мені отқа лақтырады», – деді ол BBC Bengali-ге.
Ол Milestone School-дағы апатта жарақат алған 160-тан астам адамның бірі – және сейсенбіде Дақкадағы ауруханада өткен еске алу шарасына қатысушылардың арасында болды. Онда кейбір құрбандардың отбасылары өлімге әкелген апат туралы әлі де жауап күтетіндерін айтты.
Юшаның анасы Ясин Актер қызының бір кездері биші болуды армандағанын, бірақ бұл арманның сөнгенін айтады. «Қызым күні бойы айқайлайды және қорқады. Ол аспаннан ұшақ құлайды деп үрейленеді. Бұрын оқуға қызығушылығы болды, енді оқығысы келмейді», – деді ол.
2025 жылғы 21 шілдеде жаттығу ұшағы Дақкадағы Бангладеш Әскери-әуе күштері базасынан жергілікті уақыт бойынша сағат 13:00-де (07:00 GMT) ұшып шығып, көп ұзамай Уттара ауданына құлады. Апаттан бірнеше сағат өткен соң түсірілген суреттерде апаттық қызметкерлердің аман қалғандарды іздеу үшін күйген үйінділерді сұрыптап жатқаны көрінеді.
Билік апатты тергеу үшін комиссия құрылғанын хабарлады, бірақ келесі күндері жүздеген оқушы наразылық білдіріп, полициямен қақтығысып, апат үшін жауапкершілік пен жаттығу рейстері ережелерінің өзгеруін талап етті.
Комиссияның қорытындысы, өткен жылдың қарашасында үкіметке ұсынылғаны хабарланғанымен, әлі жарияланған жоқ. BBC Bengali алған толық есептің көшірмесіне сәйкес, онда Milestone School-дың құрылыс нормаларына сәйкес келмеуі сияқты мәселелер атап өтілген. Сондай-ақ Дақка халықаралық әуежайына жақын орналасқан 600-ден астам ғимараттың – оның ішінде мектептер мен ауруханалардың – биіктік шектеулерін бұзғаны анықталған.
Есепте ұшқыштың жеткілікті ұшу дайындығы мен тиісті жердегі бақылауы болмағаны көрсетілген. Сондай-ақ ұшақта техникалық ақау болмаған – бұл Бангладеш Қарулы Күштерінің ұшақта механикалық ақау болғаны туралы алғашқы мәлімдемесіне қайшы келеді. Бангладеш Қарулы Күштері түсініктеме сұрауға жауап бермеді.
«Болашақта бұл мектепке тағы бір ұшақ құламайды деп ешкім кепілдік бере алмайды», – деді құрбандардың бірінің күйеуі Мансур Хелал еске алу шарасында комитет есебі туралы BBC деректі фильміне сілтеме жасап. «Бұл шынымен қорқынышты жағдай. Күн сайын сол мектепке 2500-3000 оқушы барады». Хелалдың әйелі, мұғалім Махрин Чоудхури, оқушыларды құтқару кезінде алған күйіктерінен ауруханада қайтыс болды. «Бұл апат болған ғимаратта бір ғана есік болды. 800-900 оқушыға бір ғана есік қалай болуы мүмкін?» – деп қосты ол.
Хелал және басқалар үкіметтен толық есепті жариялауды талап етеді. Сондай-ақ олар емделіп жатқан аман қалғандарға мемлекеттік қолдау көрсетуді және оларға және құрбандардың отбасыларына өтемақы төлеуді талап етеді – бұл тергеу комитетінің есебінде ұсынылған, бірақ әлі орындалмаған.
Денсаулық сақтау министрі Сардар Сахават Хоссайн сейсенбідегі шарада үкіметтің қосымша емдеуді қажет ететін аман қалғандарды қолдайтынын айтты. Ал премьер-министр Тарике Рахманның әйелі Зубайда Рахман аман қалғандардың ерлігін «ұлт үшін шабыт көзі» деп атады.
Бірақ еске алу шарасына күйік тыртықтарымен қатысқан көптеген оқушы әлі де жаңа шындықпен күресуде. Бесінші сынып оқушысы Мехрин жарақаттарына байланысты мектепке бара алмайтынын айтады. «Күн сәулесі түссе, бүкіл денем күйіп кетеді. Сол себепті мектепке енді бармаймын». Бұл оның ұйқысы мен оқу қабілетіне де әсер еткен: «Бұрын бір нәрсе оқысам, екі минутта жаттап алатынмын. Қазір бір жолды екі сағатта жаттай алмаймын».