«Балқаш» АЭС алаңындағы құрылыс жұмыстарын 2027 жылы бастау жоспарланып отыр. Екінші станция — «Мойынқұм» үшін құрылыс ауданы айқындалды. Бұл туралы Атом энергиясы агенттігінің төрағасы Алмасадам Сатқалиев Құрылтай отырысында мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Сатқалиевтің айтуынша, «Балқаш» АЭС алаңында инженерлік-іздестіру жұмыстары аяқталуға жақын. 2026 жылдың мамырында жобаны іске асырудың негізгі шарттары мен қаржыландыру туралы үкіметаралық келісімдерге қол қойылды, ал маусымда олар ратификацияланды. Қыркүйекте EPC-келісімшарт жасалды.
«2027 жылы „Балқаш“ АЭС алаңында құрылыс жұмыстарын бастау жоспарланып отыр», — деді агенттік басшысы.
«Мойынқұм» АЭС үшін құрылыс ауданы — Алматы облысының Жамбыл ауданы анықталды. Қазіргі уақытта жоба бойынша үкіметаралық құжаттар дайындалып жатыр.
2050 жылға дейінгі атом саласын дамыту стратегиясы кемінде 150 мың тонна уранды резервте ұстауды көздейді. Агенттік болашақ АЭС қажеттіліктерін ескере отырып, мемлекеттік стратегиялық резервті құру тетіктерін пысықтап жатыр.
«Стратегиялық резерв ядролық отынмен қамтамасыз етудің бүкіл тізбегін қамтитын көп деңгейлі және кешенді жүйе ретінде қалыптасады деп болжануда: жер қойнауындағы уран қорларын резервте ұстаудан бастап табиғи уранның физикалық қорын, дайын ядролық отынның резервін және басқа да тетіктерді қалыптастыруға дейін», — деп түсіндірді Сатқалиев.
Оның айтуынша, агенттік жер қойнауын пайдалануға көзқарасын өзгертіп жатыр: уран экономиканың болашақ дамуы үшін стратегиялық резерв ретінде қарастырылады.
Бірінші атом станциясын салу кезінде жергілікті қамтудың мақсатты көрсеткіші 30% деңгейінде көзделген. Ол үшін төрт бағыт бойынша 22 іс-шараны қамтитын кешенді жоспар бекітілді.
Олар нормативтік базаны жетілдіруді, қазақстандық кәсіпорындардың мүмкіндіктерін талдауды, жұмыс істеп тұрған өндірістерді жаңғыртуды және жаңаларын құруды, сондай-ақ цифрлық платформаларды енгізуді көздейді.
Отандық жеткізушілерді жобаға тарту сапа мен ядролық және радиациялық қауіпсіздік талаптарын ескере отырып пысықталатын болады. Жұмыс «Атамекен» ҰКП-мен AIDA атом индустриясын дамыту қауымдастығы арқылы үйлестіріліп отыр.
Агенттіктің есептеулері бойынша, екі энергоблогы бар бір АЭС құрылысының қызған шағында 10 мыңнан астам жұмысшы қажет болады. Кейіннен пайдалану үшін — шамамен 1,8 мың адам.
«Екі АЭС салу жоспарларын ескере отырып, тиісті мамандарды даярлауды алдын ала қамтамасыз ету қажет», — деп атап өтті Сатқалиев.
Қыркүйекте үкімет атом саласы үшін 2027–2031 жылдарға арналған кадрларды даярлаудың кешенді жоспарын бекітті. Ол білім беру бағдарламаларын жаңартуды, оқыту мен тағылымдамаларды, оқу инфрақұрылымын дамытуды және халықаралық ынтымақтастықты қамтиды.
Сатқалиев сондай-ақ Курчатов ғылым қаласын және Ядролық физика институты базасындағы ғылыми-технологиялық паркті дамыту жоспарлары туралы хабарлады. Ғылым қаласын құрудың 2027–2031 жылдарға арналған егжей-тегжейлі жоспары 2026 жылы бекітілді.
Сонымен қатар, 2028–2029 жылдары ВВР-К зерттеу реакторы үшін жаңа ядролық отынды сатып алу пысықталып жатыр. Жеткізу оның 2030–2039 жылдары үздіксіз және қауіпсіз пайдаланылуын қамтамасыз етуі тиіс. Реактор, оның ішінде онкологиялық ауруларды емдеуге арналған радиоизотоптар өндіру үшін де пайдаланылады.
Бельгиялық Cyclone-18/9 циклотрондық қондырғысын іске қосу жоспарланып отыр. Агенттіктің деректері бойынша, бұл радиофармацевтикалық препараттар өндірісін ұлғайтуға және оларды жеткізудің сенімділігін арттыруға мүмкіндік береді.