Аустралияның Жоғарғы соты MACH Energy компаниясының NSW Хантер Вэлли аймағындағы Mount Pleasant көмір кенінің кеңеюін бекітуді заңсыз деп таныды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Сәрсенбі күні таңертең елдің ең жоғарғы соты 3-2 дауыспен штаттың Тәуелсіз жоспарлау комиссиясы (IPC) кеннің шетелде сатылып, жағылатын көмірінен бөлінетін парниктік газдар шығарындыларын азайту шарттарын қарастырмағанын анықтады. Бұл шығарындылар scope 3 деп аталады және Аустралияның ішкі есебіне кірмейді.
Бұл шешім штаттағы қазбалы отын жобалары үшін прецедент орнатады. Көмір компаниясы Жоғарғы сотқа жергілікті қауымдастық тобы — Denman Aberdeen Muswellbrook Scone Healthy Environment Group (Dams Heg) — NSW апелляциялық сотында климаттық негіздер бойынша кен кеңеюін тоқтатқаннан кейін жүгінген болатын.
Жоғарғы соттың шешіміне түсініктеме бере отырып, Жасылдар партиясының жетекшісінің орынбасары Стеф Ходжинс-Мэй: «Ұзақ уақыт бойы ірі көмір және газ компаниялары өз өнімдерінен бөлінетін шығарындылар Аустралия жағалауынан кеткеннен кейін басқа біреудің мәселесі деп көрсетуге тырысты. Олай емес», — деді.
«Аустралия көмірі шетелде жағылғанда, климаттық зиян портта сиқырлы түрде жоғалып кетпейді. Ол мұндағы қауымдастықтарға қатты ыстық, құрғақшылық, орттар және су тасқындары арқылы қайта оралады», — деп қосты ол.
«Бұл шешім үкіметтер мен қазбалы отын компанияларына олардың жобаларының климаттық әсерін елемеуге немесе кейінге қалдыруға болмайтынын анық білдіреді», — деді Ходжинс-Мэй.
NSW Жасылдар партиясының депутаты, бұрынғы қоғамдық мүдде экологиялық заңгері Сью Хиггинсон да Жоғарғы соттың шешімі бір апта бұрын IPC бекіткен Hunter Valley Operations (HVO) көмір кенінің кеңеюіне «айтарлықтай құқықтық қиындықтар» әкелуі мүмкін екенін айтты.
Штат тарихындағы ең үлкен HVO кеңеюіне рұқсат бере отырып, IPC кеннің шығарындылары «Хантер аймағының, NSW және жаһандық халықтың, экономиканың және қоршаған ортаның климаттық өзгерістеріне әсер етеді», бірақ олардың әсері аймаққа экономикалық пайдадан басым болды деп шешкен.
Хиггинсонның айтуынша, HVO және Mount Pleasant көмір жобаларының екеуінде де шығарындылардың 98%-ы scope 3 шығарындылары болып табылады. «HVO-ның қоршаған ортаға әсер ету туралы мәлімдемесі scope 3 шығарындыларын мүлде есепке алмаған, ал Жоғарғы сот келісім беруші органдар шығарындылардың барынша азайтылуын қамтамасыз етуі керек екенін анық көрсетті. HVO-ны бекіту бұл сынақтан өтпейтіні анық», — деді ол.
«Заңгерлер қазір осы шешімді қолдарына алып, көмірді бекітуді тоқтатуға дайын соттарға жүгіруі керек», — деді Хиггинсон.
Бірлескен мәлімдемеде Либералдық партия көшбасшысы Ангус Тейлор мен Ұлттық партия көшбасшысы Мэтт Канаван бұл шешімді «Аустралияның сенімді энергия экспорттаушы ретіндегі беделіне» қауіп деп сипаттады және федералдық және NSW үкіметтері «заңды дереу түзету үшін әрекет етуі керек» деді.
«Тәуелсіз жоспарлау комиссиясы 2022 жылы көпжылдық бағалаудан кейін бекіткен жобаның кеңеюі бастапқы нүктесіне қайтарылды», — деді олар және Миннс үкіметі NSW-нің Қоршаған ортаны жоспарлау және бағалау туралы заңына «Аустралияның экспортталатын ресурстарынан шетелдегі шығарындылар жобаларды бекітуде ескерілмейтінін нақтылау» үшін түзету енгізуі керек деп дәлелдеді.
Фиджиде климаттық келіссөздерді басқарып жүрген климаттық өзгерістер министрі Крис Боуэн: «Елдің заңы — Жоғарғы сот түсіндіргендей елдің заңы, біз оны құрметтейміз», — деді.
«Егер басқалар құрметтемесе, егер басқалар өз көзқарасында соншалықты бейтарап болып, елдің заңын құрметтемесе, бұл олардың мәселесі. Бұл олардың көзқарасы туралы біраз нәрсе айтады, бірақ мен тек осыны айтамын, өйткені бұл сот ісі және мен қазір Аустралияда емеспін», — деді Боуэн.
Федералдық қоршаған орта министрі Мюррей Уотт сәрсенбі күні түстен кейін шешімді толық қарап шығу мүмкіндігі болмағанын айтты, бірақ «Жоғарғы соттың шешімі NSW заңнамасына негізделген NSW үкіметінің шешіміне қатысты».
«Ол федералдық шешімдерге немесе федералдық заңнамаға автоматты түрде ауыспайды», — деді ол News24-ке.
NSW үкіметіне түсініктеме сұрап хабарласылды.