Аустралия үкіметі теңіз қорықтарының негізгі бөлігін шалғай аймақтарда құру арқылы жағалау суларын қорғаусыз қалдырды деп айыпталуда. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

84 ғылыми институттан 270-тен астам жетекші теңіз ғалымдары қоршаған орта министрі Мюррей Уоттқа хат жолдап, теңіз экожүйелерін қорғауды күшейтуді талап етті. Бұл — теңіз қорықтарына он жылда бір рет жасалатын шолу басталған тұста болып отыр.

Аустралияны және оның аумақтарын қоршап жатқан мұхиттар мен теңіздер әлемдік деңгейде ерекше: тропикалық рифтерден мұзды Антарктика жағалауларына дейін, ЮНЕСКО-ның алты әлемдік мұра нысаны және кемінде 33 000 теңіз түрі бар. Бірақ олар климаттық жылыну, балық аулау және өндіруші өнеркәсіптер мен кеңейіп келе жатқан пайдалану салдарынан қысымға ұшырауда.

Батыс Аустралия университетінің Marine Futures Lab директоры, Уоттқа жіберілген мәлімдеменің авторы профессор Джессика Миуиг Аустралия суларында кездесетін көптеген түрлер планетаның басқа еш жерінде жоқ екенін айтты. «Егер біз оларды осында қорғамасақ, біреудің біздің орнымызға жұмыс істейтінін күте алмаймыз, олар мәңгілікке жоғалады».

Қазіргі уақытта Аустралия суларының шамамен төрттен бірі жоғары қорғалған. Бірақ бұл «алуға тыйым салынған аймақтар» шалғай теңіз және аумақтық суларда шоғырланған, ал материктік Аустралияны қоршаған суларда өте аз қамтылған, делінген мәлімдемеде.

Олар әрбір теңіз биорегионының «кемінде 30%» жоғары қорғалуын, барлық теңіз қорықтарында өнеркәсіптік тралмен аулауға, ұзын қармақпен аулауға және тау-кен өндіруге тыйым салуды талап етті. Ғалымдар қазіргі қорғау шараларын қысқартуға болмайтынын айтты.

«Кейбір аймақтарымызда мұхиттардың тек 1-7% ғана жоғары қорғалған, ал қалғаны толық ашық», — деді Миуиг. Бұл аймақтарға Жаңа Оңтүстік Уэльс пен оңтүстік-шығыс Квинсленд, Батыс Аустралия мен батыс Оңтүстік Аустралия және Солтүстік аумақ маңындағы теңіз аймақтары кіреді.

Сидней технологиялық университетінің теңіз экологы профессор Дэвид Бут қарастырылып жатқан бес аймақтың бірі — қоңыржай шығыс аймағы «керемет биоалуантүрлі» екенін айтты.

«Мысалы, Сидней маңында бізде алты-жеті жүз балық түрі бар, бұл біздің ендікке қарағанда әлдеқайда көп, тропикалық және қоңыржай түрлердің қоспасы», — деді ол.

Ұлы Тосқауыл Рифінің оңтүстік шекарасынан НЖУ-дың оңтүстік жағалауындағы Бермагуиге дейін созылған бұл аймақта Шығыс Аустралия ағыны, су асты таулары мен каньондары бар.

Ол сондай-ақ климаттық өзгерістердің «ыстық нүктесі» болып табылады, деді ол, қоңыржай балық түрлері — оның ішінде адамдар жеуді ұнататын көптеген түрлер — оңтүстікке жылжуда, сонымен қатар урбанизация, өнеркәсіп және балық аулау қысымы артуда. «Бұл қазіргі уақытта өте аз қорғалатын жылдам өзгеріс аймағы».

Уотт үкімет «Албанезе үкіметінің 2030 жылға қарай Аустралия мұхитының 30% жоғары қорғау жөніндегі міндеттемесін орындауға жақын» екенін және Лорд-Хау мен Норфолк аралдарының айналасындағы теңіз қорықтарын кеңейту жоспары бұл мақсатқа мерзімінен бұрын қол жеткізетінін айтты.

Теңіз қорықтарын шолу «негізгі мұхит мекендеу орындарын жақсырақ қорғауға қосымша мүмкіндіктер береді», — деді ол, «тұрақты пайдалану мен сақтауға мүмкіндік бере отырып».

Квинсленд университетінің Биоалуантүрлілік пен сақтау ғылымы орталығының директоры, доцент Карисса Кляйн қазіргі жоғары қорғалатын аймақтардың орналасуы «ешкім бармайтын жерлерге бейім» екенін айтты.

«Біз мұхиттағы өмірдің алуантүрлілігін қорғап жатқан жоқпыз», — деді ол. «Әрбір биорегион бірегей және ерекше, онда әртүрлі жануарлар мен өсімдіктер бар. Біз олардың әрқайсысының 30% қорғалуын қалаймыз».

«Біз Аустралияның барлық аймағында қорғалатын аймақтардың өкілдік желісін қалаймыз».

Бұл балықшыларға да пайдалы, сондай-ақ туризм мен қоршаған ортаға оң әсер етеді, деді Миуиг. Мысалы, Ұлы Тосқауыл Рифінде балық аулауға ашық аймақтарда ауланған маржан алабұғасының 80% жоғары қорғалатын аймақтарда туылған.

Шолу — «тамаша мүмкіндік», деді ол. «Аустралия көшбасшы болғанда, ол жоғары стандартты ұстанады. Біз стандартты төмендеткенде, бұл басқаларға да нашар жұмыс істеуге рұқсат береді».

«Егер Аустралия бұл мүмкіндікте сәтсіздікке ұшыраса, бұл басқа жерлерге де әсер етеді».