Аустралияда сатылған түрлі-түсті балалар ойын құмының құрамындағы асбест улы минералдың қауіпті талшықтарын ауаға шығаруы мүмкін екенін зерттеушілер анықтады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Аустралияның бәсекелестік және тұтынушылар комиссиясы (ACCC) және Окленд технологиялық университетінің (AUT) жетекші зерттеушісі зерттеу нәтижелерін растады. Зерттеуге сәйкес, сыналған қолөнер құмының 90% ойнау кезінде ауаға асбест бөлген. Кем дегенде 22 балалар құмы өнімі, оның көпшілігі Аустралияның жетекші сауда желілерінде сатылған, 2025 жылдың қарашасы мен биылғы мамыр айы аралығында асбест болуы мүмкін деген күдікпен кері қайтарылды.
Осы өнімдердің кейбіреулері Жаңа Зеландияда да сатылған, бұл ластанған өнімдердегі асбестің ауаға таралып, балалардың тыныс алу жолдарына түсуі мүмкін бе деген зерттеуге бірлесіп қаржыландыруға түрткі болды. AUT зерттеуін доцент Терри-Энн Берри жүргізді. Зерттеу үш түрлі компания сатқан 15 өнімді сынады: 11-і шаңды «қолөнер» құмы, ал төртеуі жабысқақ және кесек болу үшін қоспасы бар «қалыптау құмы» болды.
Берри балалардың құммен ойнауын имитациялау үшін «пластик қасықтар, ойыншық көліктер, кішкене шөміштер және басқаларын» қолданғанын айтты. Тоғыз қолөнер құмы ойнау қарқындылығына қарамастан ауаға асбест талшықтарын шығарды. Тек біреуі ғана ешқандай талшық бөлмеді, ал тағы біреуі ластанбаған бақылау үлгісі болды. Қалыптау құмының ешқайсысы ауаға бөлшектер шығармады.
Зерттеу әлі рецензияланбағанымен, Берри нәтижелерді алаңдатарлық деп сипаттады. Ол және оның әріптестері бастапқыда кері қайтарылған өнімдердің төмен қауіпті екендігі туралы хабарламаның дұрыс екенін дәлелдеуге үміттенген болатын, өйткені асбест «құмнан ауаға шыға алмайды» деп есептелген. «Біздің идеямыз: егер біз сынап, ауада талшықтар жоқ екенін анықтасақ, бәрі жеңіл дем алады деген еді. Әлбетте, нәтижелер біз қалағандай болмады», - деді Берри.
Берри ата-аналардың үрейленбеуін қалайтынын, ал денсаулық сақтау органдары келесі қадамдарды шешетінін айтты. Өткен аптада Берри нәтижелерді Аустралияның тиісті органдарының, соның ішінде Асбест және кремний қауіпсіздігі және жою агенттігінің (Assea) 50-ге жуық өкіліне ұсынды. Assea және денсаулық сақтау органдарына зардап шеккен өнімдердің тізімі берілген, бірақ Берри оларды жария етуден бас тартты.
Құм өнімдерін кері қайтарған ірі сауда желілері Officeworks және Kmart AUT-тен зерттеу нәтижелерінің көшірмесін сұраған. Өнімдер кері қайтарылған кезде Officeworks «ешқандай қауіп жоқ» деп мәлімдеген болатын. Kmart болса, Жаңа Зеландияда сатылған құм қамалы жиынтығынан «асбест іздері» табылғанын, бірақ талшықтар механикалық түрде ұсақталмаса, бөлінуі екіталай екенін айтқан. Екі компания сәрсенбіде қауіпсіздік олардың басымдығы екенін және өнімдердің мемлекеттік талаптарға сәйкестігін тексеру үшін «процедуралары бар» екенін мәлімдеді. Олар AUT зерттеуі «рецензиялау және бағалаудың стандартты кезеңдерінен өткеннен кейін» қандай да бір әрекет жасау керектігін анықтайтынын айтты.
ACCC AUT нәтижелері туралы сауда желілеріне хабарлағаннан кейін, «қажет болған жағдайда, кері қайтарылған өнімдерді жеткізушілермен кері қайтару мәтіні бойынша жұмыс істеп жатқанын» хабарлады. ACCC өкілінің айтуынша, сауда желілері «бұл жаңа ақпаратты тәуекелді бағалау кезінде ескеріп, тұтынушыларға қауіпті жою үшін қосымша шаралар, соның ішінде кері қайтару шараларын қабылдауы керек». The Guardian Assea-дан түсініктеме сұрады.