Австралияның ұлттық ән кітабына (National Songbook) алғашқы 10 ән енгізілді. Олардың қатарында Midnight Oil тобының «Beds Are Burning», Yothu Yindi-дің «Treaty» және Helen Reddy-дің «I Am Woman» әндері бар. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Жаңа цифрлық мұрағат сәрсенбі күні кешке Канберрадағы Австралияның ұлттық фильм және дыбыс мұрағатында (NFSA) таныстырылды. Жоба NFSA мен Apra Amcos музыкалық құқық ұйымының бірлескен бастамасы болып табылады. Алғашқы 10 әнді 11 музыка сарапшысынан құралған комиссия таңдады, оның құрамында дикторлар Ричард Кингсмилл мен Зан Роу, композитор Корнел Вилчек және музыкант Мо'Джу болды.

«Музыкада толық тізім деген болмайды – ешкім баршаның талғамын қамти алмайды – бірақ мен адамдар осы тізімнен кем дегенде бір әнді көріп, өздерін сол тізімнен табады деп үміттенемін», – деді NFSA-ның бас кураторы Меган Лоудер, ол комиссия мүшесі болған жоқ. «Осы әндердің кейбіреуін естігенде, олардың біздің ұлт ретінде кім екеніміз туралы бірдеңе айтатынын анық сезінесің.»

Тізімдегі ең көне ән – ақын Эндрю «Банджо» Патерсонның 1895 жылы жазған және кейін Кристина Макферсон әуендеген «Waltzing Matilda». Комиссия 1927 жылғы жазбаны «Австралияның ең ұзаққа созылған елестерінің бірі» деп атады.

Yothu Yindi-дің «Treaty» әні – доктор М. Юнупингу, Стюарт Келлавей, Витияна Марика, М. Мунунггурр, Кэл Уильямс, Г. Юнупингу, Питер Гарретт және Пол Келли бірлесіп жазған – «айтулы наразылық әнұраны» ретінде енгізілді. 1990 жылы от басында жазылған бұл ұранды ән наразылықтардан би алаңдарына дейінгі ұрпақтар бойы жиындардың саундтрегіне айналды.

«Мен бұл әндің бір бөлігі болғаныма мақтан тұтамын», – деді Пол Келли Guardian Australia-ға. «Ән сияқты, ел бойынша келісім жасау процесі де көп қолдың жұмысы және әлі жалғасуда.»

Келлидің айтуынша, ән ол мен М. Юнупингу Шығыс Арнем-Лендтегі Бирани Бираниде от басында отырғанда дүниеге келген.

«Ол жерден ол көп қолдан өтті – топтың қалған мүшелерімен Дарвиндегі репетиция бөлмесіне, содан кейін Мельбурн мен Сиднейдегі дыбыс жазу студияларына, Глебтегі қонақүй бөлмесіне, Питер Гарреттпен Midnight Oil кеңсесіне және қайтадан Мельбурнге оралды», – деді ол.

Мельбурндық электронды продюсерлер Filthy Lucre трекке «зор ықпал» етті, дейді Келли. «[Олар] шағын хитті алып, оны толығымен қайта өңдеді, көптеген элементтерін, соның ішінде ағылшын вокалдарының көпшілігін алып тастап, оны Yothu Yindi-ді әлемге танытқан халықаралық би алаңының хитіне айналдырды.»

Тізімдегі ең жаңа австралиялық ән – тағы да электронды хитке айналған ұран: The Presets тобының 2008 жылғы «My People». Джулиан Хэмилтон мен Ким Мойес жазған бұл трек Австралияның панасыздарға қатынасы туралы наразылық әні. Оның сөздері – «I’m here with all of my people / locked up with all of my people» – ынтымақтастық декларациясы ретінде жазылған. «Оның саяси хабарламасы бүгінгі тыңдаушыларға бірден байқалмауы мүмкін, бірақ оның қаһарлылығы сақталады», – деді комиссия.

The Easybeats тобының 1966 жылғы гараж-рок әнұраны «Friday on My Mind» – негізін қалаушылар Гарри Ванда мен Джордж Янг жазған – «романтика мен қашуға құштар ұрпақтың тынышсыз энергиясын» бейнелегені үшін марапатталды.

Ruby Hunter-дің 1990 жылғы «Down City Streets» әні – бастапқыда Арчи Роучтың «Charcoal Lane» альбомы үшін жазылған, Ұрланған ұрпақ мүшесі ретіндегі қоныс аудару туралы – және Helen Reddy-дің феминистік әнұраны «I Am Woman» да енгізілді. Екі ән де комиссия тарапынан жеке әңгімелеуі және орындаушылардың өмірінен кейін де тыңдаушыларға әсер еткені үшін мақталды.

Нил Мюррейдің «My Island Home» әні – 1987 жылы Warumpi Band шығарған және 1995 жылы Кристин Ану орындаған – уақыт өте келе дамуы және «үй мен тиесіліліктің ұзақ тартымы» үшін таңдалды.

Лоудер Midnight Oil-дың «Beds Are Burning» әнін – Питер Гарретт, Роб Херст және Джим Могини жазған – тізімнен көргеніне жеке қуанды. «Мен бала кезімде оны алғаш естігенімді және австралиялық тарих пен мәдениетті мүлдем жаңаша түсінгенімді еске аламын», – деді ол. «Бұл дерлік ояну болатын.»

«Бұл хабарламалардың [жылдар өтсе де] әлі де соншалықты күшті және маңызды болуы мен үшін керемет ән жазу өнерінің құдіретін айтады.»

Алғашқы 10 әннің барлығы коммерциялық шығарылымдар емес. 1998 жылғы «The Boys» фильмінің саундтрегі – авангардтық джаз триосы The Necks жазған – «мазасыз» және «тепе-теңдіктен ауытқыған» қасиеттері үшін енгізілді. Ал Питер Скалторптың Уильям Бартонның йидаки (диджериду) орындауымен 11 минуттық «Earth Cry» туындысы «Австралияның кеңдігін» бейнелей алғаны үшін тізімге енді.

Тізім жыл сайын өсіп, дами береді, тағы 10 әнді таңдау үшін жаңа комиссия тағайындалады.

Іріктелу үшін әндер австралиялық Apra мүшесі жазған немесе бірлесіп жазған болуы, кемінде он жылдық тарихы болуы және айқын мәдени ықпалға ие болуы керек.

«Біз бұл алғашқы тізімді тамаша әңгіме бастаушы деп санаймыз», – деді Лоудер. «Бұл тізімге коммерциялық тұрғыдан табысты, үлкен әндердің бір-екеуі сөзсіз енетін еді...»