Австралиялық кроссбенч депутаттары, оның ішінде Дэвид Покок пен Софи Скампс, Альбанезе үкіметіне қысым көрсетіп, австралиялық тауарлардың Израиль әскери күштері пайдалануына, соның ішінде F-35 жойғыш ұшақтарына арналған бөлшектерге тыйым салуды талап ететін заң жобасын ұсынды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Топтың «қызыл сызықтар» заңнамасы дүйсенбіде ұсынылады және қорғаныс жабдықтары, технологиялары немесе қызметтері Австралияның халықаралық адам құқықтары жөніндегі міндеттемелерін бұзуы мүмкін жағдайларда пайдаланылуына тыйым салады.
Олар заң жобасы Австралияның Газадағы Израиль әскери-әуе күштері пайдаланатын F-35 ұшағының бөлшектерін өндіруге қатысуын тоқтатады деп үміттенеді. Бұл ұшақтар «террористік нысандарға соққы беру және жерүсті күштеріне өте жақын қашықтықта соққылар жасауға көмектесу» үшін қолданылады, ал үкіметке мұны тоқтату туралы қысым күшейіп келеді.
«Менімен хабарласатын адамдардың көпшілігі адам құқықтары мен Газадағы геноцид мәселесін көтереді. Бұл — ең үлкен мәселе», — деді Покок.
«Мен Канберра тұрғындарынан шетелде болып жатқан алалаусыз өлтірістерге алаңдаған мыңдаған хат алдым», — деп қосты ол.
Сыртқы істер министрі Пенни Вонг бұған дейін Австралияның F-35 жабдықтау тізбегіне қосқан үлесін «өлтіруші емес сипатта» деп сипаттаған. Қорғаныс министрі Ричард Марлз сыншыларды «жалған ақпарат» таратты деп айыптап, Австралия бұл бағдарламаға ондаған жылдар бойы АҚШ-тағы Lockheed Martin компаниясымен көпжақты келісім аясында қатысып келе жатқанын, Израильмен тікелей емес екенін айтқан.
Премьер-министр өткен аптада Батыс жағалаудағы израильдік қоныстармен сауданы тоқтатпағаны үшін, соның ішінде өз партиясының ішінен де қатты сынға ұшырады. Ұлыбритания мен басқа да ұқсас елдер мұндай саудаға тыйым салған болатын.
Кроссбенч тобына «Жасылдар» партиясы мен тәуелсіз депутаттар Лидия Торп, Эндрю Уилки және Фатима Пейман да кіреді. Олардың айтуынша, заң жобасы компаниялар мен мекемелердің заңсыз қоныстармен және халықаралық құқықтың ауыр бұзылуымен байланысты қызметтерге инвестиция салуына да жол бермейді.
Заң жобасын жақтаушылар ол Австралия заңнамасын халықаралық адам құқықтары жөніндегі міндеттемелеріне сәйкестендіреді және тәуелсіз геноцидке қарсы комиссар қызметін енгізеді деп мәлімдейді.
Ірі компаниялар, қорғаныс кәсіпорындары және мемлекеттік мекемелер өз операциялары мен жабдықтау тізбектеріндегі геноцид қауіптері туралы есеп беруге және оларға араласуға мәжбүр болады.
«Жасылдар» партиясының жетекшісінің орынбасары Мехрин Фаруки үкіметті «халықаралық құқық пен адам құқықтары туралы барлық әңгімелерінің шынымен мағынасы бар екенін дәлелдеуге» шақырды.
«Бұл пакет түбегейлі емес және австралиялықтар үкіметінен күтетін нәрсені дәл жеткізеді. Австралия үкіметтері мен корпорациялары геноцидке әскери бөлшектер жібермеуі, сауда жасамауы немесе одан пайда таппауы керек», — деді ол.
Заң жобасын халықаралық құқық қорғаушылары мен сарапшылар, соның ішінде Австралия адам құқықтары комиссиясының бұрынғы президенті Джиллиан Триггс және Австралия халықаралық әділет орталығының атқарушы директоры Раван Арраф қолдайды.
Скампс заңнама бизнес пен үкіметтің «соғыс қылмыстары мен геноцидке және басқа да адам құқықтарын бұзуға білмей қатысуына» жол бермейтінін айтты.
«Бұл бір ел туралы емес, әлемнің түкпір-түкпірінде ауыр адам құқықтарын бұзу орын алып жатыр», — деді ол.
«Біздің үкіметтің Австралияда өндірілген бөлшектердің Газада ондаған мың адамның өліміне әкелген F-35 ұшақтарында пайдаланылатынына сенімді еместігін айтуы жеткіліксіз», — деп қосты Скампс.
Торп заң жобасы үкімет «халықаралық құқық бойынша қазірдің өзінде міндеттеме алған» негізгі адам құқықтарын қорғауға бағытталғанын айтты. Заң жобасы осы аптада Палата мен Сенатқа бір мезгілде ұсынылады.
Лейбористік партия бұл жеке мүшелер заң жобасын қолдамайды деп күтілуде.
