Австралиядағы жылжымайтын мүлік нарығының тарихтағы ең терең құлдырауы Орталық банкті (RBA) инфляцияны бақылауға алу үшін төртінші рет пайыздық мөлшерлемені көтеруге кедергі болмайды, деп санайды экономистер. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Cotality компаниясының жаңа деректеріне сәйкес, қазір Австралияның 90%-дан астам ауданында үй бағасы төмендеп жатыр. Бұған жоғары қарыз шығындары, әлсіз экономика және жылжымайтын мүлік инвесторларына салық салу режиміндегі бір ұрпақта бір рет болатын өзгерістер себеп болып отыр.

AMP бас экономисті Шейн Оливердің айтуынша, орташа үй құны алдағы алты-тоғыз айда төмендей береді, осы уақытқа дейін ел бойынша жылжымайтын мүлік бағасы соңғы шыңынан шамамен 10%-ға төмендейді.

«Бұл соғыстан кейінгі кезеңдегі ең нашар көрсеткіш болар еді», — деді Оливер, дегенмен бұл көрсеткіш алдыңғы нарықтық түзетулерден (мысалы, 2022-23 жылдардағы 8%-дық құлдырау) айтарлықтай ерекшеленбейді.

Жылдам және кең ауқымды құлдырау дәлелдеріне жауап ретінде CBA сарапшылары Сидней мен Мельбурндағы жылжымайтын мүлік бағасының 12-13%-ға, ал Брисбен, Перт және Аделаидада 8%-ға төмендеуін болжайды.

Оливердің айтуынша, мұндай шығындар Австралияның созылмалы қолжетімсіз тұрғын үй мәселесін шеше алмайды.

«Бір жағынан, бұл бізді бір жыл бұрынғы жағдайға қайтарады. Сол кезде де біз тұрғын үйдің қолжетімділігіне шағымданғанбыз, сондықтан көп нәрсе өзгермейді», — деді ол.

Резервтік банк төрағасы Мишель Буллок 11 тамыздағы баспасөз мәслихатында тұрғын үй нарығындағы құлдырау мөлшерлеме туралы шешім қабылдауда «басты мәселе емес» екенін айтып, жылжымайтын мүлік бағасы 2020 жылмен салыстырғанда әлі де 50%-ға жоғары екенін атап өтті.

Оливер алдағы RBA басқарма отырыстарында (осы айдың соңы мен қарашада) бұл мәселе талқыланатынын айтты.

«Олар екі рет ойланады, бірақ мөлшерлемені көтеруді жалғастырады, өйткені қазіргі ең үлкен мәселе — инфляция, ал үй бағасы енді ғана төмендей бастады», — деді Оливер.

Challenger компаниясының бас экономисті Джонатан Кернс те жылжымайтын мүлік нарығындағы әлсіздік тағы бір мөлшерлеме көтеріліміне кедергі болмайтынымен келісті. Ол да Оливер сияқты бұл қараша айының басында болады деп санайды.

RBA-ның бұрынғы жоғары лауазымды қызметкері Кернс нарықтағы түзету күткеннен тезірек және тереңірек болып жатқанымен, «бұл олардың мөлшерлемені көтеруді қажет етпейді деп айтуына жеткілікті үлкен емес» деді.

Инфляция әлі де жоғары болғанымен, кейбір сарапшылар бейсенбіде жарияланатын ұлттық шоттар деректері маусым айына дейінгі үш айда экономиканың өте аз өскенін көрсетуі мүмкін деп ескертеді.

CBA-ның австралиялық экономика бөлімінің басшысы Белинда Аллен соңғы тоқсанда ЖІӨ небәрі 0,1%-ға өскенін күтетінін айтты, бұл екі жарым жылдағы ең әлсіз өсім болмақ.

«Егер бұл сандар ертең (бейсенбіде) күтілгендей болса, бұл Австралия экономикасының баяулаганын көрсетеді, бірақ инфляция әлі де жоғары», — деді Аллен.

«Үздіксіз жеткізу шоктары, австралиялықтардың шетелге қарағанда ішкі нарықта көбірек ақша жұмсауы және өнімділіктің төмен өсуі инфляцияны жоғары ұстап тұр, сондықтан RBA-ға әлі де жұмыс істеу керек».