Австралия парламентінің ғимаратына кедергісіз кіруге құқығы бар саяси лоббистер мен олардың рұқсатына демеуші болған депутаттардың есімдері жақын арада онлайн тізілімде жарияланатын болады. Бұл – рұқсат беру жүйесіндегі түбегейлі өзгеріс. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Жаңа ережелерге сәйкес, лоббистің рұқсат алуы үшін екі депутат қол қоюы қажет, ал негізгі демеуші олардың мінез-құлқына жауапты болады. Сондай-ақ лоббистік және коммерциялық рұқсаттар үшін алымдар енгізіледі.
Guardian Australia қолы жеткен хат бейсенбі күні таңертең федералды парламентарийлерге таратылады, онда жаңа ережелер егжей-тегжейлі сипатталған.
Бұл өзгерістер рұқсат беру жүйесінің ашықтығын түбегейлі арттырады, өйткені қазіргі уақытта жұртшылық лоббистік рұқсатқа кім демеуші болғанын немесе депутаттың қанша рұқсатқа демеуші болғанын білмейді.
2024 жылдың ортасындағы жағдай бойынша Парламент үйіне кіруге арналған 2050-ден астам демеушілік рұқсат болған. Олардың қаншасы ақылы лоббистерге тиесілі екені белгісіз.
Ғимараттың жеке аймақтарына кіруді реттейтін саясатқа шолу жасауды Палата спикері Милтон Дик пен Сенат президенті Сью Лайнс жүргізді. Премьер-министр наурыз айында оларға хат жолдап, шолу алдында демеушілік рұқсат иелеріне қатысты «ашықтық пен қатаңдықты» ұсынған болатын.
Дик пен Лайнс парламентарийлерге жолдаған хатында олар «Парламент үйінің демократиялық ашықтығын сақтауға, сонымен бірге жеке аймақтарға кіруді тиісті түрде басқаруға, ашықтықты қамтамасыз етуге және қоғамның күтулеріне сәйкес келтіруге» міндеттенетіндерін айтты.
«Қайта қаралған саясат Парламент үйіне артықшылықты кіру құқығы берілген адамдарға берілетін рұқсаттардың ашықтығы мен бақылауын күшейтеді», - делінген хатта.
Олардың шолуы демеушілік рұқсаттардың жаңа санаттарын да анықтады – саяси лоббистер қызғылт сары рұқсаттарды сақтайды, ал коммерциялық өкілдер мен адвокаттық және қоғамдық топтар ашық көк рұқсаттарға өтініш беруі керек.
Коммерциялық және қоғамдық рұқсаттар енді ұйым мен демеуші депутаттардың есімдерін қамтиды, жеке есімдер тізілімде көрсетілмейді.
Штаттар мен аумақтардың заң шығарушы органдарының бұрынғы парламентарийлеріне арналған рұқсаттар енді тек бұрынғы премьер-министрлерге, бас министрлерге және министрлерге шектеледі.
Қызғылт сары рұқсат иелері қазіргі уақытта Парламент үйінің қоғамдық емес аймақтарына еріп жүрусіз кіру құқығына ие, бұл оларға депутаттар кеңселерінің дәліздерінде еркін жүруге мүмкіндік береді.
Демеушілік рұқсат иелері енді демалыс күндері немесе түнгі сағат 11 мен таңғы 5 аралығында ғимаратқа кіре алмайды. Ережелер сонымен қатар шарттарды бұзғаны үшін санкцияларды енгізеді.
Бұл өзгерістер тәуелсіз депутаттардың рұқсаттардың ашықтығын арттыру жөніндегі науқанынан кейін жүзеге асырылып отыр. Бірнеше кроссбенчерлер, соның ішінде өткен жылы онлайн қоғамдық тізілім құрған АКТ сенаторы Дэвид Покок, өздері демеуші болған рұқсаттарды жариялады.