Атырау облысы бойынша экология департаменті Атырау мұнай өңдеу зауытына (АМӨЗ) қатысты материалдарды сотқа жіберді. Жоспардан тыс тексеруге жергілікті тұрғындардың атмосфералық ауа сапасына қатысты көптеген шағымдары себеп болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Апаттық шығарындылар мен жағылған газ
Тексеру барысында экология мамандары ірі апаттық шығарындыларды тіркеді. 2026 жылғы 25 тамызда, сондай-ақ 2-7 қыркүйек аралығында күкірт өндіру комбинацияланған қондырғысында (КӨКҚ) және каталитикалық крекинг қондырғысында (ККҚ) болған оқиғалар салдарынан зауыт факелінде 100 тоннадан астам газ жағылды. Кәсіпорында жоспардан тыс тоқтап қалулар мен жөндеу жұмыстары да тіркелді.
Нормативтен асқан шығарындылар
Өнеркәсіптік шығарындыларды аспаптық бақылау көміртегі тотығы, азот тотығы және диоксиді бойынша нормативтердің асып кеткенін көрсетті. Бұзушылықтар мына объектілерде тіркелді:
- 01ЭЛОУ-АТ-2 және ЭЛОУ-АВТ-3 қондырғыларының жекелеген технологиялық пештері;
- 02баяу кокстеу қондырғысының (БКҚ) резервуарлары.
Инспекторлар аталған объектілер үшін шығарындылардың есептеулері мүлде жүргізілмегенін және олардың нормативтері анықталмағанын анықтады.
Сонымен қатар, зауыт автоматтандырылған мониторинг жүйесінің жұмысына қойылатын талаптарды бұзған және қолайсыз метеорологиялық жағдайлар кезінде шығарындыларды азайту жөніндегі іс-шараларды орындамаған.
Сотқа жіберу және құқық қорғау органдары
АМӨЗ инвесторлар тізіліміне кіретіндіктен, әкімшілік істерді қозғау заң бойынша прокурормен келісілді – рұқсат 2026 жылғы 1 қазанда алынды, содан кейін материалдар сотқа жіберілді. Тексеру нәтижелері бөлек қылмыстық құқық бұзушылық белгілерінің бар-жоғын тексеру үшін құқық қорғау органдарына да берілді.
Атыраудағы ауа сапасына қатысты алаңдаушылық
Бұған дейін «Курсив» Атыраудағы ауа сапасына қатысты мәселелер аясында ҚР Үкіметі Аппаратының өңірлік инспекторы Айдын Бегімбековтің Атырау мұнай өңдеу зауытына (АМӨЗ) жұмыс сапарымен барғанын жазған болатын.
Оған кәсіпорынның өндірістік объектілері мен булану алаңдары көрсетіліп, зауыттың қоршаған ортаға әсерін азайту жөніндегі шаралар туралы айтылды.
Сондай-ақ 2026 жылдың тамызында АМӨЗ-де тазарту құрылыстарында өрт шыққаны белгілі болды. Оқиғаға қарамастан, кәсіпорын қалыпты режимде жұмысын жалғастырды.
Зауыт туралы деректер
Атырау мұнай өңдеу зауыты (ЖШС АМӨЗ) 99% «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясына тиесілі және Қазақстанның үш жетекші мұнай өңдеу зауытының бірі саналады.
Ол Ұлы Отан соғысы жылдарында салынып, 1945 жылы пайдалануға берілген. АМӨЗ-дің жобалық өңдеу қуаты жылына 5,5 млн тоннаны, өңдеу тереңдігі 88,8%-ға дейінгіні құрайды.
Кәсіпорын 30-дан астам (таңбалауларды ескергенде) тауарлық мұнай өнімдерін шығарады: көмірсутекті газдар, сұйытылған, отындық; К4 және К5 экологиялық сыныптарындағы автомобиль және дизель отындары, реактивті қозғалтқыштарға арналған отындар, вакуумдық газойль, пеш отыны, мазут, мұнай кокстары, техникалық күкірт және т.б.
Бүгінгі таңда зауыт Қазақстандағы мұнай-химия өнімдерінің – бензол мен параксилолдың жалғыз өндірушісі болып табылады.