Солтүстік жарты шарда күзгі күн мен түннің теңелуі 2026 жылғы 23 қыркүйекте Астана уақытымен 05:05-те басталады. Астрономиялық күз дәл осы күні — қыркүйектегі күн мен түннің теңелуі күні басталады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Осы сәтке дейін күнтізбелік күнге қарамастан жаз жалғасады: оның аяқталуы Күннің көрінетін орталығының аспан экваторынан оңтүстікке қарай өтуімен белгіленеді. Экватордан оңтүстікте маусымдық ауысу қарама-қарсы тәртіпте жүреді — онда көктем басталады.

Күн мен түн теңелетін күні

Күн мен түннің теңелуі күні олар бүкіл жер шарында шамамен теңесіп, әрқайсысы шамамен 12 сағатты құрайды.

23 қыркүйектен бастап біздің жарты шарда түндер күндізден ұзарады, ал жарық күн желтоқсандағы қысқы күн тоқырауы күніне дейін жылдам қысқара бастайды.

Адамзат бақылауының тарихы

Адамдар ежелден Күннің қозғалысын бақылап отырған: күн мен түннің теңелуі мен күн тоқырауы ауылшаруашылық циклінде бағдар ұстауға, егін егу мен өнім жинауды жоспарлауға көмектесті. Қыркүйектегі оқиға көптеген мәдениеттерде дала жұмыстарының аяқталуымен, өнім үшін алғыспен және суық кезеңге дайындықпен байланыстырылды.

Ежелгі кельттерде өнім жинау кезеңі Мабонмен байланыстырылды. Қазіргі виккан дәстүрінде бұл Жыл дөңгелегі мерекелерінің бірі — өнімге және қорытынды жасауға арналған.

Кореяда қыркүйектегі күн мен түннің теңелуі қарсаңында Чхусок — дәстүрлі өнім және отбасылық кездесу мерекесі атап өтіледі. Оның күні ай күнтізбесімен анықталады, сондықтан ол жыл сайын күн мен түннің теңелуімен сәйкес келе бермейді, дегенмен екі оқиға да бір маусымдық кезеңге жатады.

Халықтық жорамалдар мен ғылым

Кең таралған халықтық жорамалдар әдетте болашақ ауа райымен байланысты: құстардың ұшуын, жануарлардың мінез-құлқын, желдің бағытын және орманның жай-күйін бақылайды. Бірақ бір күнге қарап бүкіл қыстың сипатын болжаудың ғылыми тәсілі жоқ. Мұндай бақылауларды сенімді болжам ретінде емес, мәдени жадының бір бөлігі және табиғаттың маусымдық өзгерістеріне мұқият қараудың себебі ретінде қабылдауға болады.

Бұған дейін «Курсив» 2026 жылғы күз қандай болатынын жазған. Синоптиктердің деректері бойынша Қазақстанның басым бөлігінде қыркүйек климаттық норма шегіндегі температурамен өтеді. Елдің батысында жылырақ болады, ал солтүстік өңірлерге жауын-шашын көбірек болжанады.

Қазанда температуралық фон айтарлықтай өзгереді. Қазақстанның басым бөлігінде орташа айлық температура нормадан 1–2 градусқа жоғары болады деп күтілуде.

Қарашада да температура Қазақстанның басым бөлігінде әдеттегі мәндерден 1–2 градусқа жоғары болады деп күтілуде.