Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (АРРФР) банктердің ішкі жүйелерін қадағалау үшін машиналық оқыту мен жасанды интеллект алгоритмдеріне негізделген автоматтандырылған қадағалау құралдарын енгізе бастағанын мәлімдеді. Бұл туралы реттеушінің қазақстандық банктердегі модельдік тәуекелді басқаруды бағалау жөніндегі алғашқы есебінде айтылған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Мұның бәрі банктерден айтарлықтай ұйымдастырушылық және қаржылық ресурстарды талап ететін модельдік тәуекелді басқарудың толыққанды жүйесін құру үшін жасалып жатыр.
Есепке сәйкес, жаңа талаптарды кезең-кезеңімен енгізу жоспарлануда. Реттеушінің пікірінше, мұндай тәсіл банктік модельдердің барлық кезеңдерінде модельдік тәуекелдерді анықтауға, бағалауға және шектеуге мүмкіндік беретін тұрақты жүйені құруға мүмкіндік береді.
Мониторинг банктер қолданатын барлық негізгі модельдерді, соның ішінде несиелік, нарықтық, операциялық тәуекелдер мен өтімділік тәуекелдерін бағалау құралдарын қамтиды. Несие беру туралы шешім қабылдау кезінде қолданылатын модельдер де бақылауға алынады.
Агенттікте түсіндіргендей, жаңа жүйе модельдердің дұрыс жұмыс істемеуі, тиісті бақылаусыз пайдаланылуы немесе уақыт өте келе дәлдігін жоғалту жағдайларын анықтауға көмектесуі керек. Бұзушылықтар анықталған жағдайда реттеуші оларға жедел ден қоя алады.
АРРФР-да алғашқы қадағалау бағалауы қазақстандық банктердегі модельдік тәуекелді басқару әлі қалыптасу сатысында екенін және одан әрі дамытуды қажет ететінін атап өтті. Сонымен қатар, реттеуші бұл елдің қаржы секторы үшін салыстырмалы түрде жаңа бағыт екенін атап көрсетеді.
Агенттіктің бағалауы бойынша, модельдік тәуекел банктердің қаржылық тұрақтылығына, резервтер көлеміне және капиталдың жеткіліктілігіне тікелей әсер етеді. Сондықтан мұндай тәуекелдерді басқару тәуекелге бағытталған қадағалаудың негізгі элементтерінің бірі ретінде қарастырылады.
Болашақта жүргізілген бағалау нәтижелері банктердің жаңа тексерулерін жоспарлау, әдіснамалық тәсілдерді әзірлеу және модельдік тәуекелді басқару саласындағы реттеуді жетілдіру үшін пайдаланылатын болады.
Модельдік тәуекелді басқару (Model Risk Management, MRM) — бұл математикалық, қаржылық, скорингтік, болжамдық және басқа да модельдер компанияны қате шешімдерге әкелмеуі үшін бақылау жүйесі.
Қарапайым тілмен айтқанда: егер банк, сақтандыру компаниясы немесе финтех шешім қабылдау үшін модельді пайдаланса, әрқашан модельдің қателесу қаупі бар. Модельдік тәуекелді басқару осы тәуекелді анықтау, өлшеу және азайту үшін қажет.
Бұған дейін «Курсив» АРРФР қазақстандықтарға арналған ипотеканы қайта қаржыландыру бағдарламасының мерзімдерін жаңартқанын жазған болатын.