Америкалық мемлекеттік қаржы ұйымдары — EXIM Bank және АҚШ Халықаралық даму қаржы корпорациясы (DFC) — Қазақстандағы Cove Kaz Capital вольфрам жобасын жалпы сомасы $1,6 млрд қаржыландыруды әзірге мақұлдауға дайын емес. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Bloomberg деректеріне сәйкес, оны экономист Арман Батаев назарға алған, кредиторларды жобаның перспективалары мен геосаяси тәуекелдер, соның ішінде Қазақстанның Қытай мен Ресеймен көршілестігі алаңдатады.
Жобаны АҚШ президенті Дональд Трамп әкімшілігі қолдап отыр. Вашингтон вольфрамның — зымырандар мен артиллериялық снарядтар өндірісінде қолданылатын стратегиялық металдың — қытайлық жеткізілімдеріне тәуелділікті азайтуды көздеп отыр.
Аталған қаржыландыру екі бөліктен тұрады: EXIM Bank-тен $900 млн және DFC-тен $700 млн. 2025 жылы екі ұйым да жобаға мүдделілік туралы хаттар берген. Алайда мұндай құжаттар тек мәмілеге алдын ала қызығушылықты растайды және кредиторларды ақша бөлуге міндеттемейді.
DFC өкілі Bloomberg-ке корпорация қазір мәмілені қарастырмайтынын хабарлады. Cove Kaz Capital жобасы төрт кезеңнен тұратын бағалаудың бірінші кезеңінде тұр. EXIM Bank хатының мерзімі тамызда аяқталған, компания оны ұзартуды сұраған. Банктің өзі түсініктеме беруден бас тартты.
Cove Kaz Capital компаниясында американдық шенеуніктер жобаны әлі де қолдайтынын айтады. Компанияның директорлар кеңесінің төрағасы Пини Альтхаус қаржыландыруға ресми өтінішті 2027 жылы түпкілікті техникалық-экономикалық негіздеме аяқталғаннан кейін беру жоспарланып отырғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, осыған дейін компанияға қарыз қаражаты қажет емес.
Американдық қаржыландырудағы белгісіздікке қарамастан, Cove Kaz Capital биржаға шығуға дайындалуды жалғастыруда. 2 қарашада компания АҚШ-та Kaz Resources деген атаумен листинг өткізу жоспарларын жариялады. Сондай-ақ ол Трамп отбасымен байланысты American Ventures компаниясының жобаға $32 млн инвестициялау міндеттемесі туралы хабарлады.
Компанияның есептеулері бойынша, мәміле бизнесті $1,97 млрд бағалауды көздейді. Бұл алдыңғы бағалаудан 76%-ға жоғары. Kaz Resources 2031 жылдан бастап АҚШ-қа вольфрамның ұзақ мерзімді жеткізілімдерін бастауды жоспарлап отыр.
The Wall Street Journal бұған дейін хабарлағандай, АҚШ президентінің ұлдары — Дональд Трамп-кіші мен Эрик Трамп — компанияда 1%-дан аз жанама үлес алуы тиіс. Ағайындылардың өкілі олар бизнесті басқаруға қатыспайтынын мәлімдеді. Компания да олардың қазақстандық жоба бойынша мәміле жасасуға қатысуын жоққа шығарады.
Kaz Resources-тың Қазақстандағы негізгі активі — Қарағанды облысындағы «Солтүстік Қатпар» кен орны. Cove Kaz Capital 2026 жылдың мамырында кен орнын игеретін компаниядағы 70% үлесті сатып алу мәмілесін аяқтады. Қалған 30% «Самұрық-Қазынаға» «Тау-Кен Самұрық» арқылы тиесілі. Мәміленің құны $114,8 млн болды.
Бұған дейін Kaz Resources Nasdaq-қа Гонконгтік Skyline Builders компаниясымен бірігу арқылы шығуды жоспарлаған. Алайда компания бұл схемадан бас тартып, қазір 2027 жылы АҚШ-та акцияларды тікелей орналастыруды жүргізуді көздеп отыр.
Kaz Resources бағалауы бойынша, жобалық қуатқа шыққаннан кейін кәсіпорын әлемдік вольфрам өндірісінің 15%-на дейін қамтамасыз ете алады. Қазір компания кен орнына техникалық-экономикалық зерттеу жүргізіп, 2030 жылы өндіруді бастауды жоспарлап отыр.