Солтүстік Мариана аралдары мен Гуам басшылары АҚШ-тың терең теңіз өндірісіне рұқsat беру жоспарына қарсылық білдірді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

АҚШ үкіметінің Мариана шұңғымасы маңындағы миллиондаған гектар теңіз түбін терең теңіз барлауына жалға беру жоспары Тынық мұхиттағы АҚШ территорияларының қарсылығына тап болды. Бұл Трамп әкімшілігінің Қытаймен маңызды мұхит минералдарын бақылау үшін бәсекелесуі аясында болып отыр.

Сейсенбіде АҚШ ішкі істер департаментіне қарасты Теңіз минералдары әкімшілігі (MMA) Солтүстік Мариана аралдары мен Гуам жағалауындағы 28 млн гектар (69 млн акр) теңіз түбін терең теңіз өндірісіне аукционға шығару ұсынысын жариялады.

Бұл жалдау компанияларға теңіз түбін барлауға және батареяларда, электроникада және қорғаныс технологияларында қолданылатын маңызды минералдардың – полиметалл түйіндерінің кен орындарын өндіруге мүмкіндік береді. Көптеген экологиялық топтар терең теңіз өндірісіне қарсы шығып, оның теңіз экожүйелеріне әсерін зерттеу қажет екенін айтады.

Солтүстік Мариана аралдары – АҚШ-тың өзін-өзі басқаратын достастығы, ал Гуам – АҚШ-тың инкорпорацияланбаған территориясы.

Солтүстік Мариана губернаторы Дэвид Апатанг өз үкіметі Трамп әкімшілігінің ұсынысына «өте сақтықпен» қарайтынын айтты. Апатанг маңызды минералдардың стратегиялық маңызын мойындай отырып, «қатаң ғылыми базалық зерттеулер, толық ашықтық және теңіз ресурстарын нақты қорғау болмайынша, ешқандай әрекет, барлау немесе басқа да жұмыстар жүргізілмеуі керек» екенін айтты. Ол әкімшілігі алдағы 60 күн ішінде ұсынылған шарттарды «теңіз суларының экологиялық тұтастығы мен Солтүстік Мариана халқының ұзақ мерзімді әл-ауқаты толық қорғалуын қамтамасыз ету үшін» мұқият қарастыратынын айтты.

The Guardian Теңіз минералдары әкімшілігіне түсініктеме сұрап хабарласты.

Бұған дейін MMA Мариана аймағындағы маңызды минералдарға арналған коммерциялық жалдау бойынша экологиялық шолу аяқталғанын мәлімдеген. MMA губернатордың пікірлерін қарастыратынын айтты.

Гуам губернаторы кеңсесінің мәлімдемесінде Трамп әкімшілігінің ұлттық қауіпсіздік пен стратегиялық қажеттіліктерге назар аударуы мойындалды, бірақ: «Ұлттық қауіпсіздік Тынық мұхит халқынан тәуекелдер толық түсінілмей тұрып экологиялық тәуекелдерді қабылдауды талап ете алмайды» деп қосылды.

Гуам вице-губернаторы Джошуа Тенорио: «Біз бұл аймақтағы терең теңіз өндірісіне біржақты қарсымыз», – деді. Ол The Guardian-ға: «Ішкі істер департаменті лицензиялар берілгеннен кейін өндіріс басталмайды деп сендіруде, бірақ бұл тез дамып жатқан мәселе болғандықтан, біз бұған шынымен сене алмаймыз», – деді.

Мариана аймағындағы терең теңіз барлауына арналған жалдау туралы ұсыныс Американ Самоасының теңіз түбінің 12,4 млн гектарын (31 млн акр) жалға беру процесі басталғаннан бірнеше апта өткен соң жарияланды. Келісімшарттарды қарашада беру жоспарлануда.

Американ Самоасының губернаторы Николай Пула өз үкіметі терең теңіз өндірісіне қарсы екенін айтып, сыналмаған өндіру процестері территорияның экономикасын қамтамасыз ететін тунец өнеркәсібіне зиян келтіруі мүмкін екенін атап өтті.

19 тамызда Американ Самоасы мен Гавайидегі экологиялық топтар аралдар маңындағы теңіз түбіне рұқсаттарды аукционға шығаруды тоқтату үшін АҚШ үкіметіне қарсы сот ісін қозғады. Олар федералды агенттіктер минералды өндірудің теңіз экожүйелеріне тигізетін жойқын әсерін бағаламағанын алға тартты.

Гавайи сотында Fa’asao Ameika Samoa және Conservation Council for Hawaii өндіру машиналары «жолындағы барлық тіршілікті жоя алатынын» және «тағамдық тізбекке улы заттарды енгізіп, теңіз түбінің экожүйелерін тұншықтыратын шөгінділерді көтеретінін» ескертті. Шағымда: «Тіпті теңіз түбіндегі минералдарды барлау теңіз ортасына өте қатты шу шығарады, бұл теңіз сүтқоректілері мен басқа жабайы табиғатқа зиян келтіруі мүмкін», – делінген.

Теңіз минералдары әкімшілігіне Американ Самоасындағы жалдау процесіне қатысты алаңдаушылықтар туралы хабарласты.