АҚШ әскерилері Оман жағалауында құлаған армия тікұшағының екі мүшесін құтқару үшін теңіз дронын пайдаланды — бұл экипажсыз кеменің құтқару миссиясында қолданылғаны туралы алғашқы белгілі жағдай. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Президент Дональд Трамптың айтуынша, Apache тікұшағы Иранмен соғыс басталғаннан бері негізінен бұғатталған қауіпті су жолы — Ормуз бұғазы маңында Иран тарапынан атып түсірілген.

Екі сарбаз «шамамен екі сағат ішінде қауіпсіз түрде құтқарылып, жағдайлары тұрақты», деп хабарлады АҚШ Орталық қолбасшылығы (Centcom).

BBC Verify құтқару операциясында қолданылған дрон қайығы және миссияның қалай өткені туралы мәліметтерді зерттеді.

Centcom құтқаруда Техаста орналасқан теңіз дрондарын шығаратын компания жасаған «Corsair» теңіз дроны қолданылғанын растады. Компанияның веб-сайтына сәйкес, оның ұзындығы 24 фут (7,3 м), салмағы 1000 фунт (450 кг) көтере алады және сағатына 35 түйіннен (40 миль) жылдам жүре алады.

Hudson Institute саясаттану орталығының теңіз дрондары жөніндегі сарапшысы Брайан Кларк: «Corsair — балық аулайтын қайықтың көлеміндей, тегіс палубасы бар, сондықтан ол жүк тиеуге арналған және үш-төрт адамды сыйдыра алады», — дейді. Кларк оның 360 градустық камерасы, ұзақ қашықтыққа навигациялауға арналған радар жүйесі және барлау үшін байланыс сигналдарын қабылдайтын электронды радио сенсоры бар екенін қосады.

Center for a New American Security сарапшысы доктор Стэйси Петтиджон: «Бұл Corsair кемесі бірнеше жылдан бері бар — АҚШ Әскери-теңіз күштерінде олардың 50-ге жуығы бар. Олар әдетте миналарды анықтау немесе бақылау үшін қолданылады, бірақ флот әлі де бұғазда оның мүмкіндіктерін сынап жатыр», — дейді.

Теңіз дронын 2021 жылы құрылған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің экипажсыз жүйелерге арналған алғашқы бөлімі — Task Force 59 басқарады. АҚШ оны Таяу Шығыста наурыз айынан бастап қолдана бастады. Бұл Пентагонның дрондарды қолдануды кеңейту жоспарының бөлігі. Өткен жылы Әскери-теңіз күштері Corsair өндірушісіне автономды кемелері үшін 392 миллион доллар (293 миллион фунт) өндірістік келісімшарт берді.

Теңіз дроны автономды түрде басқарыла алғанымен, BBC Verify сұхбаттасқан екі сарапшы да құтқару кезінде оны қолмен басқарған болуы мүмкін дейді. Кларк: «Бұл миссияда оны джойстикпен адам қашықтан басқарып, экипаждың нақты орнына жеткізген болар. Олар белгілі позицияға бағытталып, теңіздегі қайыққа мінгендей кемеге шыққан», — деді.

Centcom өкілі капитан Тим Хокинстің айтуынша, Corsair «жақындық пен мүмкіндік факторларына» байланысты қолданылған. Доктор Петтиджон: «Экипажсыз дрон адамдар атысқа ұшырауы мүмкін кеме немесе тікұшақ жіберудің орнына қолданылды. Құтқару кеменің негізгі миссиясы болмаса да, ол лас және қауіпті миссияларға өте ыңғайлы болды», — дейді.

Капитан Хокинстің айтуынша, АҚШ әскери қызметкерлері сейсенбі күні жергілікті уақытпен таңғы 03:30-да судан алынып, басқа орынға жеткізілген. «Содан кейін олар тікұшақпен әрі қарай тасымалдау үшін көтерілді», — деді ол.

Теңіз дрондары Украина мен Ресей арасындағы соғыста жиі қолданылуда. Украина оларды ресейлік әскери кемелерге шабуыл жасау үшін жарылғыш заттармен жабдықтаған, бірақ оларды құтқару миссияларында қолданғаны белгісіз. Кларк: «Украина қолданатын кемелердің көпшілігі кішірек, жеткілікті моторлы қайық көлеміндей және адамды көтере алмайды», — дейді.

Йеменнің хусит көтерілісшілері де «камикадзе» дрон қайықтарын пайдаланған, ал Иран осы қақтығыс кезінде Ормуз бұғазы арқылы өтуге тырысқан кемелерді нысанаға алу үшін дрон қайықтарын қолданған. Доктор Петтиджон: «Хуситтер мен ирандықтар бұрын теңіз дрондарын пайдаланған, бірақ украиндықтар оны келесі деңгейге көтеріп, басқа елдердің не істей алатынын көрсетті. АҚШ теңіз дрондары Украина соғысының арқасында пайда болды», — дейді.