АҚШ президенті Дональд Трамп сұр қасқыр мен оның кіші түрі — мексикалық қасқырды жойылып бара жатқан түрлер қорғауынан айыру туралы атқарушы жарлыққа қол қойды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

АҚШ президентінің бұл шешімі малшыларға малдарын қорғау үшін қасқырларды өлтіруге жол ашуы мүмкін. Жарлықта малшылар азық-түлік жеткізу тізбегінде және американдық мәдени мұрада «маңызды рөл» атқаратыны айтылған.

Алайда қоршаған ортаны қорғау топтары бұл қадамды сынға алып, жойылып бара жатқан қасқыр популяциясын қалпына келтіруге бағытталған ұзақ мерзімді күш-жігерге кедергі келтіруі мүмкін екенін айтты.

АҚШ балық және жабайы табиғат қызметінің (FWS) деректері бойынша, 2025 жылы АҚШ-та жабайы табиғатта 319 мексикалық қасқыр болған, ал 1998 жылы олар қайта енгізілген кезде небәрі төртеуі ғана болған.

Сонымен қатар, АҚШ бойынша шамамен 18 000 сұр қасқыр бар, дегенмен олар әлі де жойылып бара жатқан түрлер санатында, өйткені олардың тіршілік ету ортасының көп бөлігін адамдар жойған.

2022 жылы оларды федералды деңгейде тізімнен алып тастау әрекеті сот талқылауына ұласып, кейбір белсенділер АҚШ Ішкі істер департаменті Трамптың жарлығына сәйкес әрекет етсе, дәл солай істеуге ниет білдіруде.

Атқарушы жарлық малшыларға малға шабуыл жасаған қасқырларды дереу атуға рұқсат бермейді, керісінше Ішкі істер хатшысы Даг Бургумға сұр және мексикалық қасқыр популяциясының жойылып бара жатқан түрлер тізімінен алып тастауға жеткілікті дәрежеде қалпына келгенін анықтау үшін 90 күн береді.

Жарлықта АҚШ-тағы мал басының 75 жылдағы ең төменгі деңгейде екені, ал соңғы онжылдықта сиыр етіне сұраныс 10%-ға өскені айтылып: «Осы маңызды саланы қолдау үшін көбірек жасауға болады және жасау керек» делінген.

Дегенмен, экологиялық топтар қасқырлардың малға шабуылы сирек кездесетінін және малшылардың табысына аз әсер ететінін көрсететін зерттеулерге сілтеме жасады.

«Бұл — бірнеше малшыны жұбатуға және оларға қасқырлар Трамптың өз саясатынан гөрі үлкен қауіп деп сендіруге бағытталған үлкен алаңдату», — деді Батыс су айдындары жобасының (Western Watersheds Project) директорының орынбасары Грета Андерсон. Бұл ұйым АҚШ-тың батыс штаттарында жабайы табиғатты қорғаумен айналысады.

Қасқырларды қорғау орталығы (Wolf Conservation Center) қасқырлар келтірген мал шығыны үшін малшыларға қазіргі жүйе бойынша 100% дейін өтемақы алуға құқығы барын, жекелеген штаттар шабуылдарды болдырмау бағдарламаларын қаржыландыратынын атап өтті.

«Мексикалық сұр қасқыр популяцияның өсуіне байланысты қалпына келді деп саналмайды», — деді Гранд-Каньон қасқырды қалпына келтіру жобасының атқарушы директоры Клэр Мюссер. «Қазір федералды қорғауды әлсірету ондаған жылдық қалпына келтіру жұмыстарын қауіпке ұшыратады».

Атқарушы жарлық Трамп әкімшілігі құрғақшылық пен АҚШ сиыр еті қорларындағы паразиттер індетінен туындаған рекордтық жоғары сиыр еті бағасын тұтынушылар үшін төмендетуге ұмтылып жатқан кезде шығып отыр.

Малшылар Трамптың бағаның өсуін шешу үшін сиыр еті импортына шектеулерді азайту туралы шешіміне наразылық білдіріп, бұл олардың қазірдің өзінде тар маржасына қысым жасауда.

АҚШ үкіметі 19 ғасырдың аяғында қасқырларды жүйелі түрде жою науқанын бастаған. Бұл, фермерлер мен жер иелерінің қасқырларды ұстап, өлтіруімен қатар, оларды жойылу шегіне жеткізді.

Малшылар оларды әлі күнге дейін зиянкес деп санайды, ал оларды өлтіру федералды қылмыс болып табылады.