Таяу Шығыстағы дағдарыс бойынша тікелей эфирге қош келдіңіз. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
АҚШ пен Иран Ормуз бұғазындағы келісімге қол жеткізуге үміттенеді, бірақ нақты шарттар әлі белгісіз. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
АҚШ президенті Дональд Трамп бастаған америкалық шенеуніктер Ормуз бұғазы бойынша келісімге бүгін қол жеткізілуі мүмкін екенін, дипломатиялық күш-жігер АҚШ-Иран келіссөздерін қайта жандандыруға жол ашатынын айтты.
«Бұл болуы мүмкін. Ертең немесе бүрсігүні», — деді АҚШ президенті кеше түнде журналистерге. «Көп прогреске қол жеткізілді».
Бұл оптимизмді Иран да қолдады. Иран Оманмен маңызды кеме жолын қайта ашу туралы келіссөздер «оң» бағытта жүріп жатқанын мәлімдеді.
Бұған дейін АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио мен қаржы министрі Скотт Бессент те осы келіссөздерде прогреске қол жеткізілгенін айтқан болатын.
Келісімге не кіретіні әзірге белгісіз. Иран соғысқа дейін әлемдегі мұнай мен газдың шамамен бестен бірін тасымалдаған Ормуз бұғазына көбірек бақылау орнатуды талап етіп отыр, ал АҚШ бұл талаптарды қатаң түрде қабылдамайды. Бұғаз 28 ақпаннан бері іс жүзінде жабық, бұл әлемдік энергия бағасының күрт өсуіне себеп болды.
Дроннан түсірілген суретте Ормуз бұғазындағы кемелер көрінеді. Фото: Reuters
Келісім Ормуз бұғазының жақын арада қайта ашылатынына кепілдік бермейді, деп хабарлайды Иранның мемлекеттік БАҚ-ы. Тегеранның басты талабы — АҚШ-тың Иран порттарына қойған теңіз блокадасын алып тастау. Иран «АҚШ Иранға қауіп төндіруді жалғастырса» бұғазды жабық ұстаймыз деп қорқытты. Екі ел де маусым айында қол қойылған өзара түсіністік туралы меморандумды бұзғаны үшін бірін-бірі айыптады. Бұл меморандум шамамен бір апта бойы сақталып, содан кейін Парсы шығанағында жаңа қақтығыстар басталды.
Иранның мемлекеттік «Ислам Республикасы Иран радиосы» (IRIB) «хабардар дереккөзге» сілтеме жасап, былай деп хабарлады:
«Иран мен Оман арасындағы Ормуз бұғазы арқылы кемелердің өтуін ұйымдастыру туралы ықтимал келісімнің бұғаздың дереу ашылуына еш қатысы жоқ. Ормуз бұғазы арқылы кеме қозғалысын ұйымдастыру туралы келіссөздер тек Иран-Оман арасындағы мәселе және АҚШ-қа еш қатысы жоқ. Егер АҚШ бұзушылықтары жалғаса берсе, Иран мен Оман арасындағы келісім болса да, Ормуз бұғазы ашылмайды. Ормуз бұғазының ашылуы АҚШ-тың мінез-құлқының өзгеруіне және бұзушылықтарын түзетуіне байланысты».