АҚШ пен Иранның жоғары лауазымды шенеуніктері Нью-Йоркте БҰҰ аясында келіссөздер жүргізді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Кездесу Қатар делдалдығымен өтті және Иранның сыртқы істер министрі мен АҚШ президенті Дональд Трамптың арнайы өкілі Стив Уиткофф қатысты. Бұл — маусым айындағы атыс-шабыс тоқтатылғаннан кейінгі алғашқы кездесу. Ешқандай серпіліс туралы хабарланған жоқ.
Уиткофф «конструктивті және перспективалы болады деп үміттенетін» келіссөздер раунды аяқталғанын мәлімдеді. Иран АҚШ-тан «агрессия әрекеттерін» тоқтатуды талап етуін қайталады.
АҚШ пен Израиль 28 ақпанда Иранға әуе соққыларын жасады. Иран Израильге және Парсы шығанағындағы АҚШ базалары мен АҚШ-тың араб одақтастарына шабуыл жасап, Ормуз бұғазын жапты.
Соғысқа дейін әлемдегі мұнай мен сұйытылған табиғи газдың шамамен 20%-ы осы бұғаз арқылы өтетін. Оның жабылуы бағаның құбылуына әкелді.
Бұл Трампқа қысымды күшейтіп, қарашадағы Конгресс сайлауы қарсаңында қақтығысты тоқтату жолын іздеуге мәжбүр етті.
Трамп БҰҰ Бас Ассамблеясының жыл сайынғы отырысында сөйлеген сөзінде экономика, иммиграция, шекара және зорлық-зомбылық қылмысымен күрестегі жетістіктерін атап өтті. Ол Иранмен соғысты ақтауға көп уақыт бөлді. Бұл БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриштің әлемдік бөліністер тереңдеп бара жатқаны туралы ескертуімен айқын қарама-қайшылықта болды.
Трамп Иранның ядролық қару алуына жол берілмегенін және «күш арқылы бейбітшілік» құндылығын көрсеткенін айтты.
«Иранмен олар қайта құрылып, бұрынғыдан да мықты ел құра алатын келісім жасала ма? Әлде мен Ислам Республикасын жоямын ба?» — деді Трамп.
Ол Иранмен келісім қарашадағы сайлаудан кейін болады деп сенетінін жеткізді.
Трамп кейін журналистерге американдық шенеуніктер ирандық делегациямен Бас Ассамблея аясында «өте нәтижелі» үш сағаттық кездесу өткізгенін айтты.
Иран мемлекеттік телеарнасы сыртқы істер министрі Аббас Арагчидің Уиткоффпен кездескенін растады.
Иран СІМ өкілі Исмаил Багаи IRNA агенттігіне келіссөздер Қатар делдалы арқылы өткенін, ол Тегеранның шарттарын, соның ішінде барлық майданда соғысты тоқтатуды және АҚШ-тың «агрессия әрекеттерін» жеткізгенін айтты.
BBC Уиткоффтан кездесу қалай өткенін сұрағанда, ол бас бармағын көтеріп жауап берді. Уиткофф кейін X әлеуметтік желісінде келіссөздер «делдалдар арқылы» өткенін растады.
«Олар біз конструктивті және перспективалы болады деп үміттенетін келіссөздер раундын сәтті аяқтады», — деді Уиткофф.
Атыс тоқтатылғаннан бері екі жақ мезгіл-мезгіл атыс алысып тұр. Иран Ормуз бұғазынан рұқсатсыз өтуге тырысқан кемелерге шабуыл жасады. АҚШ бұғаздағы ирандық нысандарға және жағалаудағы танкерлерге соққы берді.
АҚШ Иран порттарын блокадалауды жалғастырып, Иран экономикасына үлкен зиян келтірді. Трамп Иранмен сауда жасайтын кез келген елге санкциялар қолдануға қауіптенді.
Алайда Иран бағытын өзгертетін ешқандай белгі жоқ. Иран АҚШ пен Израильдің соғысты тоқтатуын талап етеді, соның ішінде Израиль шабуылдап жатқан Ливандағы «Хезболла» тобына қарсы соғысты да.
Йемендегі хуситтер де Иранмен одақтас. Олар жақында Сауд Арабиясынан мұнай тасымалын бұзуға бағытталған шабуылдарын күшейтті.