АҚШ өкілдер палатасының сыртқы істер комитетіндегі тыңдауда Лос-Анджелестік демократ конгрессмен Брэд Шерман Трамп әкімшілігінің Сауд Арабиясымен ядролық ынтымақтастық келісіміне қатысты бақылау тыңдауын өткізуді талап етіп, бұл технологияны экспорттау 1970-жылдары Иран шахын қаруландыру сияқты үлкен қателік болуы мүмкін екенін айтты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Сауд Арабиясының ядролық технологияға ие болуы мүлдем зиянсыз деп ойлайтындар бар, бірақ мен бұл мәселемен ұзақ уақыт айналысып келемін және Таяу Шығыстағы ең қуатты монарх Американың жақсы досы болған кезді есімде сақтаймын. Шах маңызды американдық әскери технологияны қолына алды. Құдайға шүкір, ядролық емес», - деді Шерман БҰҰ-дағы АҚШ елшісі Майк Уолтцты сұраққа ала отырып.
«Шахтың 1978 жылы ие болған барлық нәрсесі 1979 жылы молдалардың қолына өтті», - деді Шерман иран монархын құлатып, теократиялық режимді билікке әкелген ислам революциясына сілтеме жасап. «Біз 10 жылдан кейін Сауд Арабиясын кім басқаратынын білмейміз».
Шерман 2018 жылы ол және сол кездегі сенатор Марко Рубио «Сауд Арабиясына ядролық қару жоқ» актісін енгізгенін атап өтті. Бұл акт АҚШ-тың Сауд Арабиясымен азаматтық ядролық ынтымақтастық келісіміне кіріспес бұрын Конгрестің мақұлдауын және журналист Жамал Хашқоджидің өліміне қатысты тергеуді талап етті. Хашқоджидің 2018 жылы Түркияда өлтірілуіне АҚШ барлауы кейін Сауд Арабиясының тақ мұрагері Мұхаммед бин Салманның мақұлдағанын анықтады.
Шерман Конгресс келісімді мақұлдау үшін «Біріккен Араб Әмірліктерімен келісіміміздегідей алтын стандартты кепілдіктерді» талап етуі керек деп дәлелдеді. Бұл 2009 жылы БАӘ-мен жасалған келісімге сілтеме, онда БАӘ ерікті түрде таратпауға міндеттеніп, отандық уран байыту және қайта өңдеумен айналыспауға келіскен.
«Иран ядролық бағдарламасын шектеуге келіспейді деп бомбалауымыздың қандай себебі бар, ал Сауд Арабиясына жасыл шам жағып, олар тіпті қосымша тексерулерге келіспейді?» - деп сұрады Шерман Уолтцтан.
Уолтц Иранды ядролық қару жасамауға шақыратын АҚШ қарарлары қазіргі АҚШ-Израильдің Иранға қарсы соғысына сылтау болды деп дәлелдегеннен кейін, Шерман «бұл жерде үлкен екіжүзділік бар» деп айтты.
«Сауд Арабиясы олардың бағдарламасының ядролық қару жасау үшін пайдаланылмауын қамтамасыз ете алатын қосымша тексерулерге келіспейді», - деді конгрессмен әлі Конгреске ұсынылмаған келісімнің шарттары туралы баспасөз хабарларына сүйене отырып.
«Мен біреу мақұлдамау туралы қарар енгізеді деп болжаймын және мен осы комитеттің Таяу Шығыста демократиялық емес елдерде ядролық қарудың алдын алу үшін бізбен бірге жұмыс істеген мүшелерін осы күш-жігерге қосылуға шақырамын», - деді Шерман аймақтағы бір елдің, Израильдің ядролық қаруы бар екендігі туралы ашық құпияға жанама сілтеме жасап.