АҚШ Иранның ядролық бағдарламасы туралы ақпарат үшін 20 миллион долларға дейін сыйақы ұсынды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Мемлекеттік департаменттің «Әділет үшін сыйақы» бағдарламасы мұндай мәліметті ұсынған адамды басқа жерге көшіру мүмкіндігін де қарастырады.
Президент Дональд Трамп былтыр АҚШ пен Израильдің бомбалау науқанынан кейін Иранның ядролық нысандары «толығымен жойылды» деп мәлімдеген болатын. Иран өз ядролық бағдарламасының бейбіт екенін және ядролық қару жасауға ниеті жоқ екенін алға тартады.
Сонымен қатар АҚШ әскери күштері Вашингтонның Иранның қару-жарақ пен санкция салынған материалдарды шекара арқылы тасымалдауын шектеу жөніндегі күш-жігерін күшейту үшін арнайы жедел топ құрып жатқанын хабарлады. АҚШ әскери күштерінің Орталық қолбасшылығы (Centcom) «Темір қақпа» жедел тобы Флорида штатының Тампа қаласында орналасып, басқа да америкалық үкіметтік органдармен бірлесіп жұмыс істейтінін мәлімдеді. Ол қару-жарақ тасымалымен қатар қос мақсаттағы тауарлар мен заңсыз кіріс көздеріне де назар аударады.
Centcom Иран порттарындағы теңіз блокадасы елге 25 миллиард доллардан астам шикі мұнай экспорттауға жол бермегенін болжайды.
АҚШ Мемлекеттік департаментінің бірнеше миллион долларлық сыйақы туралы мәлімдемесінде ақша Иран бағдарламасы, оның ішінде «нысандар, жабдықтар және оған қатысты персонал» туралы ақпарат үшін ұсынылатыны айтылған. Онда Иранның «МАГАТЭ-нің (Халықаралық атом энергиясы агенттігі) кепілдік міндеттемелерін орындамауы агенттіктің Иранның ядролық центрифугалар сияқты негізгі компоненттерді өндіруі мен қорлары туралы «білім сабақтастығынан» айырылуына әкелді» делінген.
Центрифугалар азаматтық мақсатта реактор отынын жасау үшін, сондай-ақ 90 пайызға жуық немесе одан жоғары тазалыққа дейін байытылған жағдайда ядролық қару жасау үшін қажет байытылған уран өндіруге пайдаланылады.
Аралық сайлаудан кейін АҚШ Иранға қарсы ірі соққыларды қайта бастауы мүмкін деген болжамдар күшейген еді, алайда Трамп сайлау алдында журналистерге бұған «асықпайтынын» айтқан. Аралық сайлау қарсаңында Fox News-ке берген сұхбатында президент АҚШ-тың Иранның ядролық бағдарламасына қатысты жерасты нысаны «Пикэкс тауына» «соққы беруі қажет болуы мүмкін» деп те айтқан. Бұл «үлкен мәселе емес» және «бір сағатта» жасалуы мүмкін деді Трамп. Президент бұған дейін де күдікті жерасты нысанын бомбалауға бірнеше рет қауіп төндірген болатын.
Алайда Трамп та, вице-президент Джей Ди Вэнс те Иранға қарсы соғысқа қоғамдық қарсылық олардың Республикалық партиясының осы аптадағы аралық сайлауда ауыр жеңіліске ұшырауына ықпал еткенін айтты, бұл Ақ үйдің енді қақтығысты өршітуге ұмтылмауы мүмкін деген болжамға әкелді.
Жұма күні Трамп Иран АҚШ-пен сегіз айлық қақтығысты аяқтауға ниетті екенін тағы да атап өтіп, Тегеранның экономикасы мен әскери күшіне келтірілген зиянды ерекше атады. «Біз қазір олармен келіссөз жүргізіп жатырмыз. Олар келісімге өте қатты қол жеткізгісі келеді», — деді ол.
Катар Сыртқы істер министрлігінің өкілі сейсенбі күні екі тарап та «біз ұсынған идеялар мен ұсыныстарды қарастырып жатқанын» және келісімге қол жеткізіледі деп үміттенетінін айтты. Ирандық келіссөзшілер делдалдармен АҚШ өзінің жеті шартын орындаған жағдайда екі күн ішінде Ормуз бұғазын қайта ашу туралы ұсынысты талқылаған. АҚШ пен Иран маусым айында соғысты тоқтатып, бұғазды қайта ашу туралы алдын ала келісімге келген еді, бірақ Иранның кеме қатынасына шабуылдары қайта басталып, АҚШ блокаданы қайта енгізгеннен кейін ол бірнеше апта ішінде күйреді.