АҚШ Орталық қолбасшылығы (Centcom) Иран аумағына соққылар басталғанын хабарлады. Бұл Ормуз бұғазында американдық Apache тікұшағының жойылуына жауап ретінде жасалды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Бұл миссия негізсіз ирандық агрессияға барабар жауап болып табылады», — делінген Centcom мәлімдемесінде.
Axios ақпарат көзіне сілтеме жасап, АҚШ әскерилері Иранның бірнеше қорғаныс және радиолокациялық жүйелеріне соққы бергенін хабарлайды.
Иран БАҚ мәліметтері бойынша, жарылыстар Кохестак, Сирик және Минаб аудандарында болды.
Бұған дейін «Курсив» Дональд Трамптың Вашингтон бұл оқиғаны жауапсыз қалдырмайтынын мәлімдегені туралы жазған болатын.
Осыдан кейін Иран әскерін толық жауынгерлік әзірлікке келтірді. Сыртқы істер министрі Аракчи әскерлер кез келген шекара бұзушылыққа дайын екенін мәлімдеп, шетелдік күштерге «мүмкіндігінше тезірек кетуге» кеңес берді.
Соққылардың мән-жайы
Centcom мәлімдемесінде соққылардың нақты мақсаттары мен қолданылған қару-жарақ түрлері көрсетілмеген. Алайда Axios дереккөзі Иранның әуе қорғаныс жүйелері мен ертеректегі ескерту радарлары нысанаға алынғанын хабарлады.
Ирандық ақпарат агенттіктерінің хабарлауынша, соққылар негізінен елдің оңтүстік-шығысындағы әскери нысандарға бағытталған. Жарылыстардың дыбысы Хормозган провинциясының бірнеше ауданында естілген.
Халықаралық реакция
БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің шұғыл отырысы шақырылуы мүмкін. Еуропалық Одақ тараптарды шиеленісті төмендетуге шақырды. Ресей мен Қытай әскери әрекеттерді айыптап, дипломатиялық шешім қабылдауға шақырды.
Алдыңғы оқиғалар
Ормуз бұғазында Apache тікұшағының жойылуы — АҚШ пен Иран арасындағы қарым-қатынастардың шиеленісуінің соңғы эпизоды. Бұған дейін Трамп әкімшілігі Иранға қарсы бірнеше рет санкциялар енгізген болатын. Иран тарапы өз кезегінде ядролық бағдарламасын дамытуды жалғастыруда.
Әскери дайындық
Иран армиясы толық жауынгерлік әзірлікке келтірілді. Сыртқы істер министрі Аракчидің мәлімдемесінде Иран өз шекарасын қорғауға дайын екені айтылған. Ол сондай-ақ аймақтағы шетелдік әскери күштерге «мүмкіндігінше тезірек кетуге» кеңес берді.
Экономикалық салдарлар
Соққылардан кейін мұнай бағасы күрт өсті. Бір баррель Brent мұнайының бағасы 85 доллардан асты. Ормуз бұғазы әлемдік мұнай жеткізілімінің шамамен 20% өтетін маңызды транзиттік дәліз болып табылады.
Қаржы нарықтары да дүрбелеңге ұшырады. Азия қор биржалары төмендеді, инвесторлар қауіпсіз активтерге — алтын мен АҚШ облигацияларына ауысты.
Келешек даму
Сарапшылардың пікірінше, жағдайдың одан әрі дамуы екі тараптың әрекеттеріне байланысты. Егер Иран жауап соққысын берсе, қақтығыс аймақтық соғысқа ұласуы мүмкін. АҚШ тарапы қосымша санкциялар мен дипломатиялық қысымды қолдануы ықтимал.
БҰҰ мен ЕО делдалдық күш-жігерін жалғастыруда. Алдағы күндері жағдайды реттеу бойынша келіссөздер өтуі мүмкін.