АҚШ пен Иран соғысты тоқтату туралы келісімге қол қоюға жақын. Reuters агенттігінің мәліметінше, америкалық тарап құжатқа 14 маусым, жексенбі күні — АҚШ президенті Дональд Трамптың 80 жасқа толу мерейтойында қол қоюды жоспарлап отыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Америкалық әкімшілік өкілі журналистерге екі тарап алдын ала келісімнің мәтінін келіскенін және Вашингтон алдағы күндері мәмілені аяқтауға ниетті екенін хабарлады.
Келісім жобасы Ормуз бұғазын халықаралық кеме қатынасы үшін ашуды және Иран порттарына қарсы америкалық теңіз блокадасын алып тастауды көздейді. Оның орнына АҚШ ирандық активтердің бір бөлігін босатып, мұнай экспортына салынған санкцияларды жеңілдетуге дайын.
Құжатқа қол қойылғаннан кейін тараптар Иранның ядролық бағдарламасы бойынша келіссөздерге қайта оралуды жоспарлап отыр.
Батыс дереккөздерінің мәліметінше, келісімге АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс пен Иран парламентінің спикері Мохаммад Багер Галибаф қол қоюы мүмкін. Ықтимал алаң ретінде Женева қарастырылуда.
Иран сыртқы істер министрі Аббас Аракчи мәміленің түпкілікті нұсқасы әлі өзгеруі мүмкін екенін, алайда қазірдің өзінде оны Тегеран үшін тиімді деп санайтынын мәлімдеді.
«Иран АҚШ-пен соғыста жеңімпаз болды», — деді ол мемлекеттік телеарна эфирінде.
Министрдің айтуынша, Иран Оманмен бірге Ормуз бұғазы арқылы кемелердің қозғалысын бақылауды сақтайды. Жанжал басталғанға дейін бұл бұғаз арқылы әлемдік мұнай мен газ жеткізілімінің шамамен 20%-ы өтетін.
Бейбітшілікке қарай жылжуға қарамастан, аймақтағы шиеленіс сақталуда. Жұма күні америкалық әскерилер Ормуз бұғазы бағытында ұшып келе жатқан бірнеше ирандық соққы ұшқышсыз ұшағын атып түсірді.
Reuters ақпараты бойынша, ұшқышсыз ұшақтар коммерциялық кемелерге қауіп төндіруі мүмкін еді. Кейінірек АҚШ Орталық қолбасшылығы бұғаздың кеме қатынасы үшін ашық қалғанын мәлімдеді.
Сонымен қатар, ирандық БАҚ Сирик порты мен Кешм аралы маңында жарылыстар болғанын хабарлады. Жергілікті биліктің мәліметінше, ирандық әскерилер Ислам революциясы сақшылары корпусының әскери-теңіз күштерінің рұқсатынсыз бұғазды кесіп өтуге тырысқан кемелерге ескерту оқтарын атқан.
Сонымен бірге, Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху бұған дейін елдің Вашингтон мен Тегеран арасындағы болашақ келісімге қосылмайтынын мәлімдеген.
Алдыңғы күні Дональд Трамп АҚШ пен Иран арасындағы келісімге алдағы демалыс күндері Еуропада қол қойылуы мүмкін екенін айтқан болатын. Алайда Иран бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Иран Сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Исмаил Багаи құжатқа қол қою уақыты мен орны туралы хабарламаларды мерзімінен бұрын және алыпсатарлық деп атады.