АҚШ Орталық қолбасшылығы (CENTCOM) Хормуз бұғазында мұнай танкерінің мұржасына зымырандармен соққы беріп, кемені залалсыздандырғанын хабарлады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
CENTCOM мәліметінше, АҚШ әскери күштері 15 шілдеде Иранға қарсы теңіз блокадасын күшейту шараларын жүзеге асырды. Олар Парсы шығанағындағы ирандық портқа қарай бет алған жүксіз мұнай танкерін залалсыздандырды.
АҚШ әскерилері Кюрасао туы астында жүзген M/T Belma танкерінің Харг аралына қарай халықаралық суларда жүзіп бара жатқанын байқаған. Коммерциялық кеме АҚШ блокадасын бұзуға әрекеттеніп, бірнеше ескертуге қарамастан жолын жалғастырған. Содан кейін АҚШ әуе кемесі танкердің мұржасына Hellfire зымырандарын атып, кемені қозғалыссыз қалдырды. Қазіргі уақытта кеме Иранға қарай жүзуді тоқтатты.
Бұл оқиға АҚШ-тың Иранға қарсы соққыларының жаңа толқыны аясында орын алды. АҚШ әскери күштері Иранның мұнай экспортын шектеу мақсатында теңіз блокадасын күшейтуде. Хормуз бұғазы әлемдік мұнай жеткізілімінің шамамен 20%-ы өтетін стратегиялық маңызды аймақ болып табылады.
АҚШ әкімшілігі Иранның ядролық бағдарламасына және аймақтағы әрекеттеріне байланысты санкциялар мен әскери қысымды күшейтуде. Бұл жағдай Таяу Шығыстағы шиеленісті одан әрі ушықтыруы мүмкін. Халықаралық қауымдастық АҚШ-тың біржақты әрекеттеріне алаңдаушылық білдіруде.
Иран әлі ресми түрде жауап берген жоқ, бірақ бұған дейін АҚШ-тың кез келген әскери әрекетіне қатты жауап қайтаратынын мәлімдеген. Тегеран блокаданы халықаралық құқықты бұзу деп санайды және өз мүдделерін қорғау үшін барлық шараларды қолданатынын ескерткен.
АҚШ әскери күштері аймақтағы әскери кемелер мен ұшақтардың санын арттырып, Иранның мұнай экспортын толығымен тоқтатуға тырысуда. Бұл әлемдік мұнай нарығындағы бағаның өсуіне әкелуі мүмкін. Экономистер мұнай бағасының барреліне 100 доллардан асуы мүмкін екенін болжауда.
Хормуз бұғазындағы блокада және әскери әрекеттер халықаралық теңіз қатынасына қауіп төндіруде. Көптеген мемлекеттер өз кемелерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін әскери күштерін жіберуде. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі жағдайды талқылау үшін шұғыл отырыс өткізуі мүмкін.
АҚШ президенті бұған дейін Иранның ядролық бағдарламасына байланысты дипломатиялық шешім табуға шақырған, бірақ соңғы әрекеттер әскери жолды таңдағанын көрсетеді. Иран президенті АҚШ-тың әрекеттерін «агрессия» деп атап, халықаралық сотқа жүгінетінін мәлімдеді.
Бұл оқиға Таяу Шығыстағы тұрақсыздықты одан әрі күшейтіп, аймақтағы шиеленістің жаңа деңгейге көтерілуіне әкелуі мүмкін. Халықаралық қауымдастық тараптарды диалогқа шақыруда.
