Ақ үй бейсенбіде жариялаған баяндамасында 40-тан астам ел Қытайға АҚШ тарифтерін айналып өтуге көмектескенін мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Баяндамада аталған елдердің қатарында Канада, Үндістан, Мексика, Жапония және Оңтүстік Корея бар. Ақ үйдің мәліметінше, бұл елдер Қытайға ондаған миллиард долларлық тарифтерден жалтаруға көмектескен.
Ақ үйдің сауда жөніндегі кеңесшісі Питер Наварро бұл «американдық жұмыс орындары мен миллиардтаған кіріске» қымбатқа түскенін айтты.
Қытайдың Вашингтондағы елшілігінің өкілі BBC сұрақтарына жауап бере отырып, «сауда соғыстарында жеңімпаз болмайтынын» және АҚШ-тың тарифтік шараларына, сондай-ақ мемлекеттік билікті қытайлық компанияларға қарсы қолдануына қарсы екенін білдірді.
Өкілдің айтуынша, «транзиттік жүктерге қатысты кез келген біржақты әрекеттер немесе келісімдер үшінші тараптардың мүдделеріне нұқсан келтірмеуі керек».
BBC баяндамада тізімделген Канада, Үндістан, Мексика, Жапония, Оңтүстік Корея және басқа да сауда серіктестерінің АҚШ елшіліктеріне түсініктеме алу үшін хабарласқан.
Бұл баяндама АҚШ пен Қытай арасындағы санкциялар толқынынан кейін жарияланып, президент Дональд Трамп қыркүйекте Вашингтонда қытайлық көшбасшы Си Цзиньпинмен кездесетін кезеңге бірнеше апта қалғанда шықты.
Ақ үй келтірген үкіметтік және жеке сектор бағалаулары бойынша, жоғары тарифі бар елдерден төмен тарифі бар елдерге шамамен 30 миллиард доллардан 300 миллиард долларға дейін тауар ауыстырылған.
Бұл процесс транзит деп аталады, яғни жүктің соңғы межесіне барар жолында басқа ел арқылы ауыстырылуы.
АҚШ Қытайды төмен баж салығы бар елдер арқылы тауар жіберіп, «осы тәжірибені пайдаланды» деп айыптады.
Ақ үй баяндамасында Қытай үшінші елдерді аралық пункт ретінде пайдаланып, төмен тариф алу үшін тауарларды қайта орап, олардың шыққан жерін жасырғанын айтып, бұл процесті «қағазға оралған алаяқтық» деп сипаттады.
«Бүгінгі Ұлы Транзиттік Алаяқтықта өзгерген нәрсе — бұл қазіргі заманғы контрабанданың жылдамдығы мен ауқымы ғана емес, сонымен қатар Қытайдың тарифтен жалтаруы қозғалатын жаһандық Көлеңкелі Транзиттік Желінің кеңдігі, тереңдігі және күрделілігі», — деп жазды Ақ үй.
АҚШ транзиттік әрекеттерді анықтау үшін жасанды интеллект (AI) құралдарын қолданатынын қосты.
Бұл баяндама Трамп пен Си қыркүйекте АҚШ-та кездесуге дайындалып жатқанда, тараптар арасындағы негізгі келіспеушіліктерге қосылады деп күтілуде.
2025 жылғы мамырдағы келіссөздерден кейін көптеген тарифтерге мораторий жарияланғанына қарамастан, Вашингтон мен Бейжің санкциялар алмасуды жалғастыруда, соның ішінде АҚШ-қа жіберілетін гуманоидты роботтарға шектеулер және Қытайдың дрон экспортына қатаң шектеулер бар.
2025 жылғы сәуірде Трамп тарифтер американдық жұмыс орындары мен экономиканы көтеруге көмектеседі деген ұзақ уақыт бойы сеніміне сүйене отырып, АҚШ-тың ондаған сауда серіктестеріне кең ауқымды баж салықтарын енгізді.
Содан бері бұл санкциялар АҚШ Жоғарғы сотымен жойылды, бірақ Трамп өзінің басты саясатын жалғастыру үшін балама құқықтық тетіктерді пайдаланып, жаңа тарифтерді бірнеше рет енгізді.