АҚШ президенті Дональд Трамп осы аптада Вашингтонда Қытай көшбасшысы Си Цзиньпинді қабылдайды. Әлемдік супердержавалар көшбасшыларының күн тәртібінде жасанды интеллект, сауда және Тайвань мәселелері тұр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Си Цзиньпинді Трамп Эндрюс әуе базасында жеке қарсы алады. Бұл Ақ үйдегі мемлекеттік кешкі ас пен әскери ұшу шеруінің қарсаңында өтеді.
Үш күндік сапар — Си Цзиньпиннің 2015 жылдан бергі АҚШ-қа алғашқы мемлекеттік сапары және соңғы бір жылда Трамппен үшінші кездесуі.
Бұл жоғары дәрежелі мемлекеттік сапарға қосымша, былтыр қол жеткізілген АҚШ-Қытай сауда келісімі қарашада аяқталады.
2025 жылдың қазанында Трамп пен Си Оңтүстік Кореяда кездескен кезде жасалған сауда бітімі бойынша Вашингтон қытай тауарларына салынатын қатаң тарифтерді көтеруді тоқтатты, ал Бейжің өндіріс үшін маңызды сирек кездесетін жер элементтерін экспорттауды шектеуден бас тартты.
Сарапшылар алдағы мемлекеттік сапар барысында осы келісімді ұзарту туралы қандай да бір мәлімдеме жасалуын күтеді.
Жұмада аяқталатын Си Цзиньпиннің Вашингтонға сапары көп салтанат пен әсемдікке толы болады, оған сән-салтанатты кешкі астар, жеке турлар және қойылымдар кіреді.
Онымен бірге бірінші ханым Пэн Лиюань болады. Ол бейсенбіде АҚШ-тың бірінші ханымы Мелания Трамппен бірге Смитсон ұлттық азия өнері мұражайына барады деп күтілуде.
Америкалық сыртқы қатынастар кеңесінің Азия зерттеулері жөніндегі маманы Дэвид Сакс Трамптың жоспарлап отырған салтанатты қарсы алуын «шынымен бұрын-соңды болмаған» деп сипаттады.
«Си Цзиньпинді Эндрюс әуе базасында қарсы алудан бастап, Си үшін ұшу шеруін ұйымдастыруға дейін — бұл АҚШ-тың ешбір одақтасына берілмейді», — деді Сакс, «Қытай сияқты қарсылас туралы айтпағанда».
«Бұл өте, өте таңғаларлық», — деп жалғастырды ол.
Трамп Си Цзиньпинмен кездесуінде бірнеше мәселені, әсіресе тарифтер мен сауданы көтереді деп күтілуде.
АҚШ президенті өз елінің Қытаймен сауда тапшылығын бұрыннан сынап келеді. АҚШ халық санағы бюросының соңғы деректері бойынша ол 91 миллиард доллардан ($68,2 млрд) асады.
Сондай-ақ, былтырғы қазан айындағы келісімге қарамастан, Қытайдың АҚШ-қа сирек кездесетін жер элементтерін экспорттауы азайды.
Бірнеше дереккөз BBC-ге хабарлағандай, АҚШ пен Қытай шенеуніктері сейсенбіде Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас ассамблеясының шетінде сауда келіссөздерін өткізді, бірақ Си Цзиньпиннің сапары қарсаңында маңызды ілгерілеуге қол жеткізе алмады.
Ақ үйдың ой-пікіріне жақын дереккөздерге сәйкес, келіссөздер тарифтік емес сауда мәселелері мен ауыл шаруашылығы экспорты бойынша ортақ тұстарды табуға бағытталды.
АҚШ келіссөзшілері Си Цзиньпин келгеннен кейін сәрсенбіде Вашингтонда қытайлық әріптестерімен келіссөздерді жалғастырады деп күтілген.
Трамп пен Си Цзиньпин арасындағы тағы бір ықтимал талқылау тақырыбы — жасанды интеллект. Буш Қытай қорының Дэвид Файерстайны бұл тақырып осы сапар қарсаңында «күн тәртібінің төбесіне қарай жылдам көтерілді» деді.
Қытай мен АҚШ жасанды интеллект қарулану жарысы деп сипатталған бәсекеде. Бірақ жаңа технологияға қатысты бірқатар жоғары деңгейлі қауіпсіздік оқиғаларынан кейін Трамп әкімшілігіне ЖИ-ді реттеу және оның дамуын баяулату үшін қысым күшейді.
Сенатор Берни Сандерс осы аптада X-те былай деп жазды: «Бүкіл адамзат үшін Трамп пен Си ЖИ-ді тоқтату және суперинтеллектті тыйым салу туралы келісімді ҚАЗІР жасасуы керек, әйтпесе тым кеш болады».
Трамптың бұрынғы Ақ үй кеңесшісі Стив Бэннон мен Конгрестегі кейбір республикашылдар да ЖИ тудыратын қауіптер туралы ескертті.
Технологияны АҚШ экономикасы үшін өмірлік маңызды және жаһандық билік үшін күрестегі шайқас алаңы деп санайтын президент бұған құлықсыз болды.
Ол ЖИ жарысында Қытайды жеңуді басты мақсат деп санайды. «ЖИ-ді кім жеңсе, сол жеңеді», — деген Трамп.
Файерстайн BBC-ге Трамп пен Си Цзиньпин ЖИ саласындағы ынтымақтастық жолдарын талқылайды деп күтетінін айтты.