Корольдік бағбандық қоғамы (RHS) түсті қырыққабатты бақшадан алып тастауды ұсынып отыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ағылшындық климат қатты өзгергендіктен, RHS бағбандарға өз бақшаларындағы көкөніс алқаптарынан осы крестгүлділерді алып тастауды ұсынады. Түсті қырыққабат — британдық апталық түскі астың ажырамас бөлігі, алайда құрғақшылыққа байланысты биылғы жыл ең нашар өнім жинайтын жылдардың бірі болуы мүмкін.
Құрғақшылық пен ыстықтың әсері
Ұлыбританияда броccoli, түсті қырыққабат және қырыққабат сияқты крестгүлділердің көпшілігінен нашар өнім күтілуде. Фермерлердің айтуынша, биылғы жыл тарихтағы ең нашар жылдардың бірі болуы мүмкін. Мет Офисінің алдын ала деректері бойынша, биылғы жаз Ұлыбритания тарихындағы ең ыстық жаз болды. Англияда 13 тамызда Лондондағы Кью Гарденсте температура 38,1°C (100,1°F) жетті, ал маусым 1884 жылдан бергі ең ыстық ай ретінде расталды.
Ғалымдар бұл ыстық толқындар тек климаттық дағдарыстың салдарынан мүмкін болып отырғанын айтады, оның негізгі себебі — қазба отындарын жағу.
RHS не дейді?
RHS климаттың өзгеруіне байланысты үй бағбандары түсті қырыққабатты өсіруді тоқтатуы керек деп мәлімдейді. Сонымен қатар, оның көптеген бағбандары бұл көкөністі өсіру сәтсіз болғандықтан, одан әлдеқашан бас тартқанын қосты.
Қайырымдылық ұйымы түсті қырыққабат пен оның жақын туысы капустаның суды көп қажет ететінін және жоғары температурада оңай стрессқа ұшырайтынын, нәтижесінде дұрыс бас түзбейтінін атап өтті. Ол бағбандарға қырыққабат пен брюссель қырыққабаты сияқты крестгүлділер тұқымдасының басқа көкөністерін отырғызуды да қайта қарауды ұсынады.
RHS-тің бас бағбаны Гай Бартер былай деді: «Түсті қырыққабат пен оның крестгүлді туыстары үй бақшаларында жиі кездесетіндердің ішіндегі ең қатты зардап шеккендері болды. Жаздың соңғы жылдардағы үлгімен жалғасуы ықтимал болғандықтан, оларды дәмі мен қоректік құндылығы бірдей баламаға ауыстыру маңызды суаруды үнемдеп, жақсы өнімге кепілдік береді».
«Қызанақтар ең танымал жазғы көкөніс болып қала беретіні сөзсіз, бірақ ас мәзірінде азиялық люффа мен бамия жиірек кездеседі. Соңғы жаңбырлармен біз қысқы дақылдар — сәбіз, порей және брюссель қырыққабаты — биыл қалпына келеді деп үміттенеміз», — деді ол.
Бағбандардың тәжірибесі
Қайырымдылық ұйымының бақтарындағы бағбандар түсті қырыққабатқа баламаларды сынап көргенін айтты.
RHS Bridgewater-де асхана бақтарын күтетін Симона Братт «бірнеше жыл» түсті қырыққабат өсірмегенін айтты. Оның айтуынша, өсу «ауа райының қаталдығына байланысты өте тұрақсыз болды және біз оларды тек кеш өнім ретінде өсіретінбіз».
«Биыл көктемгі егісті қайталап көрдік, бірақ ыстық жеңді. Біз оларды жерге отырғызбай тұрып-ақ гүлдеп кетті. Олар мұндай қатал жағдайларға төтеп бере алмады, оларға көп су мен салқын жағдай қажет», — деді Братт.
Братт күлгін өскін қырыққабатын түсті қырыққабатқа жақсы балама деп қосты. «Олар сондай-ақ бір толық бас калабрез немесе түсті қырыққабатты күтуден гөрі, «кесіп ал да кел» дақылы ретінде әлдеқайда жақсы төтеп береді», — деді ол.
Бағбандық қайырымдылық ұйымының мүшелері биылғы ыстық қызанақ пен бұрыштың ашық алаңда өсуіне мүмкіндік бергенін, ал қауын мен қарбыз енді елдің кейбір бөліктерінде сыртта өсіріле алатынын айтты.
Кейбір бағбандар түсті қырыққабаттан кейлге ауысты. Кейбір кейл көпжылдық болып, тамыры терең, сондықтан құрғақшылыққа жақсы төтеп береді.
Суррейдегі RHS Garden Wisley-дің жеуге жарамды дақылдар тобының бағбаны Лиз Муни қияр мен тәтті картопты сыртта сәтті өсіруге болатынын айтты. Ол биыл түсті қырыққабат өсірмегенін, оның орнына «жылуды сүйетін дақылдарға» назар аударғанын қосты.
Эссекстегі Челмсфордтағы RHS Hyde Hall бағбаны Кэт Худ чили мен бамия сияқты жылы климаттық көкөністердің бірқатарын сынап көргенін айтты.
«Биыл бірқатар дақылдардан өте жақсы нәтиже алдық», — деді ол. «Чили, бұрыш және баялды ашық алаңдарда жақсы өнім берді, ал жылыжайда люффадан тамаша өнім алдық. Бамия да жақсы өнім берді, сондай-ақ tortarello мен carosello — итальяндық мұралық қияр-қауындар да. Нағыз тосынсый — ярд-бұршақ болды, ол менің осында болған уақытымдағы ең жақсы өнімді берді, менің ойымша, бұл ыстықтың арқасы», — деді Худ.