Англия мен Уэльстегі мектептерде баланың балаға жасаған жыныстық зорлық-зомбылығының «қорқынышты» ауқымын заңгерлер мен қоғам белсенділері айыптады. The Guardian тергеуі 13 жасқа толмаған балаларға қарсы мыңдаған жыныстық қылмыс, соның ішінде бірнеше зорлау оқиғасы жыл сайын полицияға хабарланатынын анықтады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

2021–2025 жылдарға арналған полиция деректерін талдауға сәйкес, Англия мен Уэльстегі бастауыш және орта мектептерде 12 жасқа дейінгі балаларға қарсы күніне орта есеппен беске жуық жыныстық қылмыс тіркелген.

Бұл көрсеткіштерге шамамен 2 000 зорлау және зорлауға оқталу туралы хабарламалар кіреді, бұл күн сайын мектепте болған зорлау туралы бір айыптаудың полицияға түсуіне тең. Зорлау құрбандарының үштен бірінен астамы 13 жасқа толмаған балалар болды.

Жаңа деректер 2021–2025 жылдар аралығында 13 жасқа толмаған балаларға қарсы кемінде 8 500 жыныстық қылмыс мектеп аумағында немесе оның маңында болған деп полиция тіркегенін көрсетті — бұл күніне 4,7 қылмыс хабарланғанына тең.

Полиция хабарламаларының көпшілігінде күдіктінің жасы көрсетілмегенімен, олар, бәлкім, сол мектептің оқушылары болуы мүмкін. 13 жасқа толмаған балаларға қарсы жасалған деп хабарланған қылмыстардың кемінде 1 890-ында қылмыскер 18 жасқа толмаған деп сипатталған.

Талдауға сәйкес, қыздар ұлдарға қарағанда жыныстық қылмыстың құрбаны болуға бейім. 13 жасқа толмаған балаларға қатысты құрбанның жынысы құжатталған хабарланған қылмыстардың үштен екіге жуығы әйел жынысты құрбандарға қатысты болған.

Осы көрсеткіштерге жауап ретінде Англияның балалар жөніндегі уәкілі Дейм Рэйчел де Соуза мектептердегі құрдастар арасындағы зорлық-зомбылықты «кең таралған, қалыпты жағдайға айналған және тым жиі кілем астына жасырылатын» деп сипаттады.

«Біз соңғы бірнеше жылда маңызды қадамдар жасадық», — деді ол. «Бірақ осы көрсеткіштер көрсеткендей, бізге әлі ұзақ жол керек. Бұл тек мектеп немесе колледж мәселесі емес, бұл — қоғамдық мәселе».

Ақпарат бостандығы туралы сұраулар арқылы алынған деректер 18 жасқа толмаған балалардың әдепсіз немесе тыйым салынған суреттерін иеленуге, түсіруге, жасауға немесе таратуға қатысты тағы 6 140 қылмыс туралы хабарламаларды да қамтиды.

Бұл мектептерде елеулі мәселеге айналды, әсіресе жасанды интеллект пен дипфейктердің енгізілуімен, бірақ мектеп директорлары телефондарға тыйым салу мен әлеуметтік желілерді шектеу жағдайды өзгертуге көмектеседі деп үміттенеді.

Жыныстық зорлық-зомбылықтан аман қалғандарды қорғайтын Leigh Day адвокаттық фирмасының серіктесі Эндрю Лорд: «Бұл жаңа деректер жинағы мектептердегі балаларға жасалатын жыныстық зорлық-зомбылықтың қорқынышты шынайы ауқымын анық дәлелдейді», — деді.

«Биліктегілер бұл мәселенің қаншалықты кең таралғанын білмедік деп енді айта алмайды. Ата-аналар балаларының білім алу кезінде қауіпсіз екенін білуге лайық, ал бұл мәселені шешу үшін нақты әрекеттен басқа ештеңе жеткіліксіз», — деп қосты ол.

Деректер сондай-ақ 2021–2025 жылдар аралығында 13 пен 16 жас аралығындағы балаларға қарсы кемінде 2 300 жыныстық қылмыс және 13 жасқа толған балаларға қарсы тағы 9 100 жыныстық қылмыс мектептерде немесе оның маңында болған деп полиция тіркегенін егжей-тегжейлі көрсетті. Олардың төрттен үш бөлігі әйел жынысты құрбанға қатысты болды.

Нақты көрсеткіш айтарлықтай жоғары болуы мүмкін, өйткені талдау Англия мен Уэльстегі барлығы 43 полиция бөлімшесінің ішінен ақпарат бостандығы туралы сұрауларға жауап берген 33 бөлімше берген деректерге негізделген. Сондай-ақ бөлімшелердің деректерді жинау тәсілдерінде айырмашылықтар болуы мүмкін.

«Әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты тоқтату» (EVAW) науқанының уақытша директоры Джаная Уокер: «Бұл деректер шокируетті, бірақ өкінішке орай таңқаларлық емес және балаларды мектепте жыныстық зорлық-зомбылықтан қорғаудың шұғыл қажеттілігін көрсетеді», — деді.

«Біз мектептердегі осы ұлттық дағдарыс туралы көптен бері дабыл қағып келеміз. Алайда, көптеген бетбұрыс сәттер болуы керек болғанына қарамастан, жастар жаппай зиян шегуде», — деп қосты ол.

Мектептер Covid-19 пандемиясына байланысты қаңтар мен наурыз аралығында жабылған 2021 жылды қоспағанда, Лондоннан тыс жерлерде жыныстық қылмыс деңгейі 4%-ға өсті: 2022 жылы 13 жасқа толмаған 100 000 балаға шаққанда 26,6 қылмыс болса, 2025 жылы 27,6-ға дейін көтерілді.

Үкімет өкілі бұл көрсеткіштерді «қорқынышты» деп сипаттады. «Ешбір бала мектепте қауіпсіздіктен тыс болмауы керек, және ешбір бала бұны жалғыз көтермеуі керек. Сондықтан мектептердің жыныстық зорлық-зомбылық пен қудалауға жауап беру міндеті енді заңды болып табылады, және қызметкерлер алаңдаушылықты ерте байқап, құрбандарға қолдау көрсетуге үйретілген», — деді ол.

«Әйелдер мен қыздарға қарсы зорлық-зомбылықты екі есе қысқарту стратегиямыздың бір бөлігі ретінде біз барлық жастарға ерте жастан салауатты қарым-қатынас пен келісім туралы үйретілуін қамтамасыз етуге уәде бердік — және біз технологиялық компанияларды Online Safety Act арқылы зиянды мазмұнмен күресуге және жастарды интернетте қорғауға мәжбүрледік», — деп қосты ол.

Ұлттық полиция бастықтары кеңесінде балаларды қорғау және зорлық-зомбылықты тергеу жөніндегі жетекші, бас констебль міндетін атқарушы Бекки Риггс мектеп жағдайында хабарланған жыныстық қылмыстардың саны «терең алаңдатарлық» екенін, бірақ бұл бала құрбандардың хабардарлығының артуы мен өздеріне жасалғанды хабарлауға сенімділігінің өсуін де көрсетуі мүмкін екенін айтты.

«Бұл қорытындылар жасына сай білім беру, цифрлық төзімділік, тиімді қорғау шаралары және ата-аналарға, мектептерге және мамандарға алаңдаушылықты ерте анықтап, зиян келмес бұрын араласуға көбірек қолдау көрсету арқылы алдын алуға күштірек назар аударудың шұғыл қажеттілігін көрсетеді», — деді ол.

«Балаларға жасалатын жыныстық зорлық-зомбылықпен күресу...»