Англия мен Уэльсте бұрынғы немесе қазіргі серіктесін өлтірген қылмыскерлерге ең төменгі жаза мерзімі 25 жылға дейін ұзартылып, олар түрмеде қосымша 10 жыл өткізуге мәжбүр болады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Әділет министрі Дэвид Ламмидің дүйсенбіде жариялаған жоспары бойынша, бұл өзгеріс жәбірленушілердің аналары жеті жыл бойы жүргізген науқаннан кейін қабылданды. Қазіргі заң бойынша, тұрмыстық кісі өлтірудің көпшілігіне 15 жылдық ең төменгі жаза қолданылады, себебі қару үйде болғандықтан, оны оқиға орнына алып келудің қажеті жоқ. Алайда, егер қару оқиға орнына әдейі алып келінсе, кісі өлтіру үшін ең төменгі жаза 25 жылды құрайды.

Ламми: «Ғасырлар бойы заң әйелдерді серіктестерінің зорлығынан қорғай алмады – некелік зорлаудан бастап, жабық есіктер артындағы зорлық-зомбылыққа дейін. Біз айтарлықтай жетістіктерге жеткенімізбен, бұл кемшіліктерді түзетуді жалғастыруымыз керек. Бұл өзгеріс көптен күткен олқылықты жояды және серіктесін өлтіргендерге келтірілген зиянға сәйкес келетін жаза тағайындауды қамтамасыз етеді. Мен Кэрол Гулд, Джули Деви және Элейн Ньюбороға алғыс айтамын, олардың батыл науқаны болашақ аналарға, қыздарға және әйелдерге лайықты әділдік алуға көмектеседі», – деді.

17 жастағы колледж студенті Элли Гулд 2019 жылғы 3 мамырда бұрынғы жігіті Томас Гриффитс тарапынан өлтірілді. 24 жастағы сандық талдаушы Поппи Деви-Уотерхаус 2018 жылғы 14 желтоқсанда бұрынғы жігіті Джо Аткинсон тарапынан өлтірілді. Меган Ньюборо 2021 жылғы 6 тамызда жігіті Росс Маккаллам тарапынан өлтірілді.

Үш өлтірілген әйелдің аналары атынан Killed Women қайырымдылық ұйымы жариялаған мәлімдемеде олар Ламмиге алғыс айтып: «Ақыры, әйелдердің өмірі ерлердікіндей бағалана бастады. Үйдегі кісі өлтіру құрбандарының шамамен 70% әйелдер болғандықтан, оларды өлтіргендерге жеңілірек жаза тағайындалуы әділетсіз еді, себебі қару, мысалы, ас үй пышағы, оқиға орнына алып келінбей, үйде болған. Бізді қозғаған нәрсе – қазіргі жаза тағайындау ережелерінің қате екенін нақты білу. Біздің қыздарымыздың өмірі қатыгездікпен қиылды, ал басқа әйелдер апта сайын өз үйлерінде өлтірілуде, олар қауіпсіз болуға құқылы», – деді.

The Guardian газетінің «өлтірілген әйелдер саны» науқаны 2024 жылы Ұлыбританияда 80 әйелдің өлтірілгенін тіркеді.

Бұл өзгеріс, сот кеңесімен консультациядан өтуі тиіс, үкіметтің әйелдер мен қыздарға қатысты зорлық-зомбылықты екі есе азайту және жәбірленушілер мен олардың отбасыларына жылдам әділдік қамтамасыз ету міндеттемесінің бөлігі болып табылады. Барлық кісі өлтірулердің бестен бірінен астамы тұрмыстық сипатта, және көбінесе әйелдер құрбан болады.

Жаза мерзімінің ұлғаюын Refuge және тұрмыстық зорлық-зомбылық жөніндегі уәкіл Дэйм Николь Джейкобс құптады. Алайда Refuge үкіметті кінәлілерді кісі өлтіру емес, абайсызда өлтіру деп айыптау үшін қолданатын жартылай қорғаныс шараларын қайта қарауға шақырды. Джейкобс бұл өзгерістің отбасы мүшесі тарапынан өлтірілген құрбандарға қолданылмайтынына өкініш білдірді: «Ата-ананы баласы өлтіргенде немесе біреу туысы тарапынан «абырой» негізіндегі зорлық-зомбылықтың құрбаны болғанда, бұл кем емес ауыр қылмыс», – деді ол.

Түрме реформасы қорының директорының орынбасары Марк Дэй Ламмидің жарияланымы Заң комиссиясының кісі өлтіру қылмыстарына қатысты егжей-тегжейлі шолуының нәтижелерін алдын ала болжағанын айтып, бұл «негізінен ең ауыр қылмыстар үшін жаза мерзімдерінің ұлғаюына байланысты түрмедегілер санының өсуімен күресіп жатқан түрме жүйесіне» қысымды арттыратынын ескертті.

Тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбаны өз қылмыскерін өлтірген жағдайда, 15 жылдық ең төменгі жаза әлі де қолданылады.