Алматының жылу электр орталығы-2 (ЖЭО-2) көмірмен жұмыс істейтін қазандықтары мен турбиналары 2030-жылдарға дейін сапта қалады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бұл ақпарат экология және табиғи ресурстар министрлігінің экологиялық реттеу және бақылау комитеті дайындаған қоршаған ортаға әсерді бағалау нәтижелері жөніндегі қорытындыдан алынған. Құжат Алматы ЖЭО-2-ні жаңғырту жобасы бойынша қоршаған ортаға ықтимал әсерлер туралы есепке қатысты.
«Энергетика вице-министрі 23.05.2025 ж. бекіткен үздік қолжетімді техникаларды енгізу жөніндегі жол картасының және 02.07.2025 ж. №-08/1/2-261 техникалық кеңес хаттамасының негізінде 2027-2029 жылдар ішінде газ бөлігін іске қосқаннан кейінгі іске қосу-реттеу өтпелі режимдері кезеңіне, оның ішінде қысқы максимум кезінде пайдалануға қаралды: қолданыстағы 4 бу қазандығын (КА ст. №2,4,6 БКЗ 420-140-7с; КА ст. №8 Е-420-13,8-560), 3 бу турбинасын (ТА ст. №2,3 ПТ-80/100-130/13; ТА ст. №6 Т-110/120-130-5) күзгі-қысқы кезеңде (КҚК) және жазғы кезеңде 3 бу қазандығы мен 2 бу турбинасын сақтау болжанады», — делінген «Алматы электр станциялары» (Алматы ЖЭО-2-нің меншік иесі, «Самұрық-Энерго» құрамына кіреді) қоғамдық тыңдауларға арналған құжаттамасында. Бұл құжат «Курсивтің» қарамағында.
Сонымен қатар, «тұтынушыларға жылу және электр энергиясын үздіксіз жеткізудің бұзылуын болдырмау үшін» табиғи газ жеткізіліміндегі ықтимал іркілістерге байланысты «2030 жылдан 2030-жылдарға дейін» (көмір қазандықтары мен бу турбиналарының жұмысын тоқтатудың нақты мерзімі көрсетілмеген, сондықтан, бәлкім, олар кемінде 2039 жылға дейін жұмыс істейді) жылыту маусымдарында төрт бу қазандығы мен үш бу турбинасын, сондай-ақ жазғы кезеңде көмірмен жұмыс істейтін үш бу қазандығы мен екі бу турбинасын жұмыста қалдыру жоспарлануда.
Дәстүрлі түрде ашық әдіспен өндірілетін арзан екібастұз көмірімен жылыту құны генерациялаушы жабдықтың амортизациясы өткен жағдайда бәсекеге қабілетті болып саналады. Табиғи газға келетін болсақ, жарияланған үлкен газ қорларына қарамастан, жер қойнауын пайдаланушылар әлемдік бағамен экспортқа кететін мұнайды көбірек алу үшін ілеспе газды қайтадан қабатқа айдауды жалғастыруда.
Елдің оңтүстігі, солтүстігі және орталығын газбен жабдықтау Бейнеу-Бозой-Шымкент магистральдық газ құбыры арқылы жүзеге асырылады, ол бірнеше жыл қатарынан күзгі-қысқы кезеңде өзінің өткізу қабілетінің шегінде жұмыс істеп келеді. Бұл осы кезеңде Қазақстаннан Қытайға газ экспортының қысқаруына немесе тіпті нөлге теңелуіне әкеледі. Сонымен қатар, әкімдіктер мен QazaqGaz жаңа тұтынушыларды, соның ішінде ірі өнеркәсіптік кәсіпорындарды газдандыруды және газға қосуды жалғастыруда, бұл газ тұтынуды арттырады. Мүмкін, бұл сұраныс ресейлік газды импорттау есебінен жабылады, алайда оның бағасы қазақстандық газдан жоғары болады, сондықтан болашақта газбен жұмыс істейтін Алматының ЖЭО-2 және ЖЭО-3-і өндіретін жылу және электр энергиясының құнының өсуі туралы мәселе туындайды.
«Қазіргі уақытта ЖЭО-2-нің белгіленген электр қуаты 510 (445) МВт, жылу қуаты – 1 411 (952) Гкал/сағ. Алматы ЖЭО-2-ні қайта жаңартудың таңдалған нұсқасы бойынша белгіленген қуаты 557 МВт (электр қуаты), 957 Гкал/сағ (жылу қуаты) ГТ-ЖЭО (газ турбиналары – Курсив) салу көзделген», — делінген құжаттамада.
Бұл Siemens Energy газотурбиналық қондырғылары, сондай-ақ Dongfang Boiler және Dong Fang Turbine брендтерінің қытайлық жабдықтары (турбиналар мен қазандықтар) туралы.
2026 жылдың соңына қарай Алматының ЖЭО-2 және ЖЭО-3-де сәйкесінше 557 МВт және 200 МВт (бірінші кезек) қуаты бар бу-газ қондырғылары іске қосылуы тиіс еді, бұл оларды көмірден газға көшіруі керек болатын. Алайда KEGOC басқарма төрағасы Наби Айтжанов 25 тамызда жылыту маусымына дайындық жөніндегі үкімет отырысында электр энергиясының тапшылығы аясында көмір жағатын жабдықтың жұмысын жалғастыруды ұсынды.
Өз кезегінде «Самұрық-Энерго» басқарушы директоры Ғалымбек Ауталипов ЖЭО-2-ні жаңғыртудың сол кездегі прогрессі 94%-ды құрағанын, ал ЖЭО-3 үшін негізгі және қосалқы жабдықты жеткізу 95%-ға орындалғанын (қалған жабдықты келесі 45 күнде алу күтілгенін) хабарлады. Сол кезде бу турбинасы бойынша қорытынды монтаждау жұмыстары мен іске қосу-реттеу процестері жүргізіліп жатты. Оның айтуынша, алдағы жылыту маусымында «газ жабдығындағы төтенше жағдайлар мен газ жеткізіліміндегі іркілістер жағдайында қолданыстағы көмір ЖЭО-ларын толық дайындықта ұстау» шешімі қабылданған. Осылайша, көмірден газға көшірілуі тиіс Алматының ЖЭО-2 және ЖЭО-3-і қарамағындағы ұлттық компания, кемінде, көмір жабдығы жұмысын жалғастыратын өтпелі кезең туралы мәлімдейді.
Жаңа көмір жағатын электр станциялары мен ЖЭО-лар үшін қосымша 16 млн тоннадан астам көмір қажет болады, деп ақпанда журналистерге энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов (кейін Құрылтай депутаты болды) хабарлаған. Қазақстан көмір өндіру және көмірдің барланған геологиялық қорлары (33,4 млрд тонна) бойынша ең ірі он елдің қатарына кіреді. Соңғы жылдары көмір өндіру деңгейі жылына шамамен 112 млн тонна деңгейінде ұсталып отыр.