«Алматы электр станциялары» (АЭС) компаниясы, Алматыдағы ТЭЦ-1, ТЭЦ-2, ТЭЦ-3 және Қапшағай СЭС-іне ие, 2025 жылы 5,5 млрд теңге таза пайда алды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Өткен жылмен салыстырғанда пайда 70%-дан астамға – 19 млрд теңгеден 5,5 млрд теңгеге дейін, яғни шамамен 3,5 есеге төмендеді.
Алайда Алматы және Алматы облысындағы электр энергиясының басты өндірушісінің тұтынушылармен келісімшарттардан түскен кірісі 11%-ға (14 млрд теңгеге) өсіп, 139,8 млрд теңгені құрады. Бірақ энергия өндірудің өзіндік құны одан да айтарлықтай – 23%-ға өсіп, 119 млрд теңгеге жетті.
Өзіндік құнға ең қатты әсер еткен – электр станцияларының негізгі отыны – көмірге жұмсалған шығындардың 8,4 млрд теңгеге өсіп, 47,8 млрд теңгеге жетуі. Еңбекақы төлеуге кеткен шығындар да 4,6 млрд теңгеге өсіп, 26,7 млрд теңгені құрады.
«Алматы электр станцияларының» әкімшілік шығындары бірден 2,5 есеге – 5 млрд теңгеге өсіп, 8,2 млрд теңгеге жетті. Бұл негізінен компанияның 2025 жылы Алматы бойынша Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің департаменті келісімдер бойынша қосымша міндеттемелерді таңу үшін 4,4 млрд теңгеге айыппұл салуына байланысты. Компания бұл шешімді сотта даулауды жалғастыруда.
Пайданың төмендеуіне, айтарлықтай болмаса да, бұрын алынған қарыздар бойынша төлемдер әсер етті, олар 19,8 млрд теңгені құрады. Есептілікте 2025 жылдың соңында компанияның міндеттемелері оның айналым активтерінен 36 млрд теңгеге асып кеткені атап өтілген. Бұл Алматыдағы ТЭЦ-2 және ТЭЦ-3 жаңғырту жобалары бойынша міндеттемелердің есептелуіне байланысты.
Компания осы жобаларды қаржыландыру үшін Еуропа қайта құру және даму банкінен, Азия даму банкінен, Қазақстанның Даму банкінен және Halyk Bank-тен қарыз алды. Мәселен, 2025 жылдың соңында «Алматы электр станциялары» Еуропа банкіне 85 млрд теңге, Азия банкіне 65 млрд теңге, Қазақстанның Даму банкіне 54,9 млрд теңге, ал Halyk Bank-ке 49,4 млрд теңге қарыз болды.
Бұл қарыздар бойынша төлемдердің көп бөлігі, сондай-ақ ТЭЦ-2 және ТЭЦ-3-ті жаңғырту және газға көшіру шығындары компаниямен капиталдандырылады. Бұл шығындар бірден есептен шығарылмай, ағымдағы пайданы азайтпай, ұзақ мерзімді активтің құны ретінде есепке алынады дегенді білдіреді. Содан кейін олардың құны амортизация арқылы біртіндеп шығындарға ауыстырылады.
Мәселен, ТЭЦ-2-ні газға көшіру жобасы бойынша 2025 жылы қытайлық компаниялар тобымен EPC-келісімшарты бойынша жұмыстардың құны 54 млрд теңгеге капиталдандырылды. Сонымен қатар, электр станциясы үшін жеткізілген жабдықтың құны тағы 96,3 млрд теңгеге капиталдандырылды.
ТЭЦ-3-ті бу-газ қондырғысын салумен жаңғырту жобасы бойынша аяқталмаған құрылыс құрамына 15 млрд теңге сомасындағы шығындар капиталдандырылды. Сондай-ақ 2025 жылы ТЭЦ-3 үшін аяқталмаған жабдықтың құны 39 млрд теңгеге капиталдандырылды.
Айта кетейік, «Алматы электр станциялары» компаниясы «Самұрық-Энергоға» тиесілі.
Бұған дейін «Алматы электр желілері» (АлЭС) компаниясы Алматыдағы ТЭЦ-3-ті қайта жаңғыртуға арналған EPC-келісімшартының құны KBI Energy Group, «Энерго Спец Строй», «СтандартЭнерго KZ» және «СТРОЙИНДУСТРИЯ» консорциумымен 9 млрд теңгеге өсіп, 266,14 млрд теңгеге жеткенін хабарлады.