Алматыда өткен VII Еуразиялық көлік қауіпсіздігі және цифрландыру форумында теміржол көлігінің дәстүрлі технологияларын ғана емес, автоматтандыруды, цифрлық жүйелер мен жасанды интеллектіні де меңгерген жаңа форматтағы мамандарды даярлау мәселесі негізгі тақырыптардың біріне айналды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Sputnik Kazakhstan басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Соңғы жылдары көлік инфрақұрылымын, әсіресе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше елдердегі инфрақұрылымды дамыту мәселесінің стратегиялық маңызы түрлі деңгейде талқыланып келеді. Бұл тақырып Қазақстан үшін ерекше маңызды, өйткені еліміз Еуразия кеңістігінде Еуропа мен Азияны, сондай-ақ құрлықтың солтүстігі мен оңтүстігін байланыстыратын маңызды буын саналады.
«Біздің аумағымыз арқылы бес негізгі теміржол дәлізі өтеді. Бұл Қазақстанды жаһандық көлік желісінің маңызды орталығына айналдырып отыр. Шығыс-батыс және солтүстік-оңтүстік бағыттарын белсенді дамыта отырып, Қазақстан сенімді әрі біртұтас көлік жүйесін қалыптастыруда. Бұл еліміздің Еуразия кеңістігіндегі байланыстырушы көпір ретіндегі рөлін күшейтіп, өңірлік байланыстарды жаңа деңгейге көтереді», — деді «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ басқарма төрағасының орынбасары Марат Шәкенов.
Ол теміржол арқылы жүк тасымалының көлемі жыл сайын артып келе жатқанын атап өтті. Қазіргі таңда «ҚТЖ» шамамен 16 мың шақырым теміржол желісінің жұмысын қамтамасыз етеді. Компанияның пайдалануында 2 мыңнан астам локомотив пен 41 мың вагон бар. Жүйеде 118 мыңнан астам адам еңбек етеді. Жыл сайын тасымалданатын жүк көлемі 319,9 миллион тоннадан асады.
Теміржол арқылы жүк тасымалы көлемінің тұрақты өсуіне байланысты ЕАЭО елдері қауіпсіздік мәселесіне көбірек көңіл бөліп отыр. Форумға қатысушылардың айтуынша, бұл бағытта цифрландыру мен жасанды интеллектіні дамыту маңызды рөл атқарады.
«Біз Еуропа мен АҚШ теміржолдарындағы жағдайды да үнемі бақылап отырамыз. Қай жерде қандай төтенше жағдай, апат немесе пойыз апаты болғанын зерттеп, мұндай жағдайлардың бізде қайталанбауы үшін шаралар қабылдаймыз. Қазір теміржол желісінің барлық бағытында жолдарды диагностикалау кезінде жасанды интеллектіні енгізіп жатырмыз. Смарт-диагностика, смарт-локомотивтер қолданылуда. Яғни теміржолдағы қауіпсіздікті айтарлықтай арттыра алатын қандай шешімдер мен технологиялар бар екенін үнемі бақылап отырамыз», — деді Марат Шәкенов.
Жыл сайынғы форумдарда ЕАЭО елдерінің теміржол саласы өкілдері жаңа технологиялар мен оларды енгізу тәжірибесі туралы ақпарат алмасады. Мәселен, «Ресей теміржолдары» компаниясы бас директорының орынбасары Владимир Пястолов Челябі қаласында роботтар мен машиниссіз локомотивтерді енгізу жұмыстары қалай жүргізіліп жатқанын айтып берді. Цифрлық жүйе Челябі-Главная станциясында қазірдің өзінде жұмыс істейді. Ол деректерді жинауды, оларды алгоритмдер арқылы өңдеуді және тиісті механизмдердің жұмысын бір жүйеге біріктіреді. Технологиялық операциялардың бір бөлігі қазірдің өзінде роботтандырылған жүйелерге берілген.
«Шешімдерді нақты іске асыратын да – осы жүйелер: инфрақұрылым элементтері, роботтар және машинисі жоқ локомотивтер», — деді Пястолов форумда. Оның айтуынша, жақын уақытта Челябі-Главная станциясының тәжірибесін Ресейдегі басқа станцияларда осындай технологияларды енгізуге негіз ретінде пайдалану жоспарланып отыр.
Форумның тағы бір маңызды тақырыбы – теміржол саласына жаңа форматтағы мамандар мен инженерлер даярлау болды. Жасанды интеллект қаншалықты дамығанымен, теміржол тасымалы саласында адам ресурсы әлі де ұзақ уақыт бойы маңызды рөл атқарады. ALT University ректоры Меруерт Жармағамбетованың айтуынша, оқу орнының басшылығы қазірдің өзінде студенттердің оқу барысында нақты өндірістік үдерістерді түсініп, заманауи жабдықтармен жұмыс істеп, практикалық міндеттерді шешуіне жағдай жасауға ұмтылып отыр.
«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының қолдауы мен түсіністігінің арқасында студенттеріміздің практикалық дайындығы үшін жаңа мүмкіндіктер ашып жатырмыз. Университетте теміржол саласының нақты жұмыс жағдайына барынша жақындатылған жаңа зертханалар, оқу орталықтары мен оқу полигондары құрылып, дамып келеді», — деді ол. Меруерт Жармағамбетова білімге салынған инвестиция теміржол саласының қауіпсіздігі мен болашағына салынған ең маңызды инвестиция екенін атап өтті.