24 қыркүйекте Алматыдағы Влад Слуцкийдің Egin кеңістігінде «Жетіқарақшы» (Jetykaraksi) көрмесі ашылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Көрме уақыт, қашықтық және кеңістікті танымал қазақстандық суретші Асхат Ахмедьяровтың көзқарасы арқылы көрсетеді. Kursiv LifeStyle вернисажға Нұрмақов көшесі, 79 мекенжайында болды.
Галереяға кіреберісте қонақтарды бір-біріне бұрап бекітілген үлкен қазандардан жасалған инсталляция қарсы алды. Қазақ мәдениетінде қазанның маңызы зор — ол дайын тағамның басты көзі ретінде қарастырылады. Ахмедьяров Kursiv LifeStyle-ке әртүрлі қазандардан үлкен ожерелье жасағанын айтты. Батыс Қазақстанда өскен суретшінің сөзінше, ол ошақ басында әрқашан тек әйелдерді көрген.
Маңғыстаудағы трагедиялық оқиғалар аясында, оқу-жаттығулар кезінде 14 адам қаза тапқаннан кейін, Нұрмақовтағы қазандар басқаша көрінеді — төңкерілген ыдыстар ретінде — қазақтың трагедия, қайғы, қаңырап бос қалу символы. Оның үстіне қазандар жаңа болғанымен, суретші оларды жарқыраған жаңа күйінде қалдырмай, күйеге батырған — тарихқа сілтеме ретінде.
Egin көрмесі Асхат Ахмедьяровтың 2024-тен 2026 жылға дейінгі екі жылдық шығармашылық кезеңін қамтиды. Бірінші залда «Жолшыбай» (қазақша — жол серігі) атты фильмді көруге болады. Онда суретшінің өзі түскен. Экранда — қазақтың мәңгілік жолы — үздіксіз көшу. Суретшінің өзі бұл туралы қарапайым айтады және теміржол сапарлары туралы естеліктеріне байланысты түсуге шешім қабылдаған.
«Жастық шағымда мен туып-өскен Оралым мен оқыған Шымкентімнің арасында жиі жүрдім. Пойыз терезесінен Қазақстан географиясын, пойыз ішіндегі әртүрлі адамдарды зерттеп отыратынмын. Мұның бәрі менің бастан кешкенім ретінде есте қалды, перрон мен пойызда бәрі араласып кетті. Бұл фильм-автопортрет деп айтуға болады», — деді Асхат Ахмедьяров Kursiv LifeStyle-ке.
Галереяның үлкен залы ақ түстен сұр түске боялды, бұл қазіргі экспозицияны ерекшелеу үшін жасалды. Қарапайым ағаш жақтауларда Ахмедьяровтар отбасының әйелдері бейнеленген күйіп кеткен маталар мен фотолардан жасалған «Отбасылық портрет» фотосериясы орналасқан. Фотолардың бірінде әжесінің суретшінің ағасы — танымал қазақстандық журналист Лұқпан Ахмедьяровқа ұқсастығы таңқаларлық.
Фотолардың бір бөлігі түрлі-түсті жіптермен кестеленген — Ахмедьяровтың сөзінше, бұл суретші бала кезінен үйде көрген және отбасымен бірге көшіп жүрген ескі түрікмен кілемінің мотивтері.
Көрме Батыс Қазақстанда мәдени және білім беру жобаларын дамытуды қолдаумен айналысатын AMA Foundation for Culture and Education қолдауымен ұйымдастырылды. Оның негізін қалаушылар — Әсел Ахметжанова, Әсел Мұқашева және Мәлика Уразгалиева бұрын Атыраудағы YEMAA заманауи мәдениет орталығын ашып, басқарған. Екі Әсел «Жетіқарақшы» көрмесінің кураторлығымен де айналысқан.
«Қазан айының соңына дейін жалғасатын көрменің өзінен бөлек, біз бағдарлама дайындадық — бұл кураторлық экскурсия, ал қазан айында Асхат Ахмедьяровпен әңгіме және кейінірек Дмитрий Мельниковтың дәрісі, хабарландыруларды қадағалаңыздар», — деді Әсел Ахметжанова.
Сондай-ақ көрмеде бірнеше мүсін бар, олардың біреуін Ахмедьяров «Жабайы алма ағашының бұтағы» деп атаған. Барлық экспонаттар қалай болғанда да — автордың өзі, Қазақстан және көшпелі мәдениет туралы рефлексиясы.
Асхат Ахмедьяров 1965 жылы БҚО Александрово ауылында дүниеге келген, Шымкенттегі көркемсурет колледжінде оқыған, оның ішінде «Қызыл Трактор» арт-тобының негізін қалаушылардан. Оның қазіргі көрмесі өзгермелі әлем аясындағы жады туралы әңгімелейді, ол адамның үнемі назарын талап етеді және Нұрмақов көшесі, 79 мекенжайында қазан айының соңына дейін жалғасады.
Көрмеге жиналған өнертанушылар, арт-қайраткерлер және өнер сүйер қауым оны Алматыдағы бүгінгі күндегі ең үздік көрмелердің бірі деп атады. Ол Финляндиядан кенеттен келген жас туристер тобына да ұнады. Олар Egin Atrspace-ке кездейсоқ кіріп, өмірлерінде алғаш рет қазақтың заманауи өнерімен танысты.
Бұған дейін Kursiv LifeStyle Абай атындағы ҚазҰТОБ-тағы көрме туралы жазған, онда Тимур және Динара Кулибаевтар болған.